Кіріспе

Б.з.д. 1800 жылдары Мардан аймағы Гандара қабір мәдениетінің отанының бір бөлігі болды. Жақын жердегі Шахбаз Гархидегі ежелгі үнді патшасы Ашоканың тас жарлықтары, оңнан солға жазылған Харошти әрпімен жазылған, Маурьян дәуіріне (б.з.д. 200-ші жылдардың ортасы) жатады және Оңтүстік Азиядағы жазудың ең сенімді дәлелі болып табылады.

Білім

2009 жылға дейін Марданда мемлекеттік немесе жекеменшік университет болмаған. Алғашқы мемлекеттік университет – Әбдул Уәли Хан атындағы Мардан университеті 2009 жылы құрылды. 2016 жылы мемлекеттік әйелдер университеті – Мардан әйелдер университеті жұмыс істей бастады, ал 2017 жылы Пешавар инженерлік-технологиялық университетінің Мардан кампусы толыққанды университет деңгейіне көтеріліп, Мардан инженерлік-технологиялық университеті деп аталды. 2010 жылы құрылған Баша Хан атындағы медициналық колледж Мардан қаласындағы жалғыз медициналық колледж болып табылады. Пешавардағы Ауыл шаруашылығы университетінің де кампусы бар, ол Мардан қаласындағы Әмір Мұхаммед Хан атындағы Ауыл шаруашылығы университеті кампусы деп аталады. Марданда ұлдар мен қыздарға арналған екі аспирантура колледжі бар. 1952 жылы құрылған Мемлекеттік аспирантура колледжі, ал 1963 жылы қыздарға арналған Мемлекеттік аспирантура колледжі құрылды. Марданда ұлдар мен қыздарға арналған көптеген мемлекеттік және жеке мектептер мен колледждер бар. Олардың ішіндегі ең танымал және белгілісі – Фазал и Хак Мардан.

География

Мардан ауданы ауданның оңтүстік-батысында, 34°12'0N 72°1'60E координаталарында және белгілі бір биіктікте орналасқан. Мардан – Хайбер-Пахтунхва провинциясының Мардан ауданының орталық қаласы. Рисалпур оңтүстісте, Чарсадда батыста, Яр Хусейн шығыста, ал Тахт-Бахи мен Катланг солтүстікте жатыр. Бұл Хайбер-Пахтунхвадағы екінші ірі қала.

Климат

Жергілікті далалық климаттың ықпалымен Мардан қаңтар айындағы орташа температурасы 10,0 °C болатын, ыстық жартылай құрғақ климатқа (Köppen BSh) ие. Мардандағы орташа температура 22,2 °C, ал жылдық жауын-шашын мөлшері 559 мм. Қазан айы орташа жауын-шашыны 12 мм болатын ең құрғақ ай, ал тамыз айы орташа жауын-шашыны 122 мм болатын ең ылғалды ай. Маусым айы жылдың ең ыстық айы, орташа температурасы 33,2 °C.

Экономика

Мардан дамып келе жатқан өнеркәсіп орталығының бір бөлігі және тоқыма, тағамдық май зауыттарымен қатар, Оңтүстік Азиядағы ең ірі қант фабрикаларының біріне мекендейді.

Спорт

2006 жылы Мардан аудандық әкімдігі Пәкістан үкіметінің көмегімен Мардан қаласында спорт кешенін салды. Бұл кешенде, Мардан спорт кешенінде, крикет, футбол, хоккей, жүзу және баскетбол сияқты барлық маңызды спорт түрлері үшін жабдықтар бар. Жүзу бассейні 2011 жылы салынды, ал 2016 жылы спорт кешенінде 67,69 миллион рупийлік халықаралық стандарттағы хоккей алаңы құрылды. Пәкістандық халықаралық футболшы Мансур Хан Мардан қаласынан шыққан. Мардан қаласында туған белгілі халықаралық крикетшілер қатарында Юнис Хан және Фахар Заман Насим Шах бар.