Кіріспе

Этель Старк (1910–2012) – канадалық музыкант, скрипкашы және дирижер. 1910 жылдың 25 тамызында Монреаль, Квебек қаласында дүниеге келген. Ол Макгилл музыка консерваториясында Альфред Де Сев және Альфред Уайтхедпен оқыды. 1928 жылдан 1934 жылға дейін Кертис музыка институтында Леа Любошуц, Луи Бэйли, Артур Родзинский, Фриц Райнер және Карл Флешпен оқыды. Ол осы оқу орнына қабылданған алғашқы канадалық болды. Көп жылдар бойы Монреальдегі Квебек музыка консерваториясының профессоры болып жұмыс істеді. 1979 жылы Канада орденінің мүшесі атанды. 2003 жылы Квебектің Ұлттық орденінің Ұлы офицері болды. 1980 жылы Конкордия университетінің құрметті заң докторы ғылыми дәрежесімен марапатталды. Монреальде қайтыс болды және Монреальдегі испан және португал қауымы зиратында жерленді. Монреальдегі бір саябаққа оның есімі берілген. Этель Старк саябағы Принс Артур Уэст және Кларк көшелерінің қиылысында орналасқан.

Монреаль әйелдер симфониясы

1940 жылы 29 жасында Этель Монреаль әйелдер симфониялық оркестрін құрды және 1960 жылға дейін оны басқарды. Ол толық құрамы әйелдерден тұратын симфониялық оркестрдің алғашқы дирижері болды. Осы оркестрді құру шешімін Старк кенеттен қабылдады. Монреаль әйелдер симфониясының тұңғыш концерті 1940 жылдың жазында 5000 адамның қатысуымен өтті. Тәжірибелі мамандар бұл орындаудың тапқырлығын, музыка және музыкадағы әйелдер туралы консервативті көзқарастардан жаңаша үзіліс жасағанын атап өтті. 1946 жылдың ақпан айында Этель "Торонто симфониясының "Поп" концертін" қосымша дирижер ретінде басқарды. Орындау жақсы қарсы алынды, Монреаль әйелдер симфониясы танымалдылыққа ие болып, 1947 жылдың күзінде келісімшартқа қол қойды. Этель Карнеги залында ойнауға қол жеткізу – бұл оған және оның музыканттарына әрбір суретшінің арманы мен мақсатына жететін жауап емес, сонымен қатар, музыкада әйелдерге орын бар екендігінің мойындалуы екенін айтты. 2012 жылдың сәуір айында CBC Radio One бағдарламасының жүргізушісі Дэвид Гатник Монреаль әйелдер симфониялық оркестрі туралы радиодағы деректі фильмді жасады. Онда оркестрдің орындауларын, Этель Старкпен, музыканттар Перл Аронофф (Росмарин), Лайза Везина және Вайолет Грант Статспен (Канада симфониялық оркестріндегі алғашқы қара нәсілді әйел және Карнеги залында ойнаған алғашқы қара нәсілді симфониялық музыкант) жүргізілген сұхбаттарды тыңдай аласыз. Сондай-ақ, музыка зерттеушісі Мария Нориеганың (Кальгари университеті) магистрлік диссертациясы және Канададағы классикалық музыкадағы әйелдер туралы докторлық диссертациясы туралы ақпараттар да бар.