Кіріспе
Швед джаз әншісі және актрисасы Моника Цеттерлунд (туған Ева Моника Нильссон; 20 қыркүйек 1937 – 12 мамыр 2005) – швед джаз әншісі және актрисасы. Өмірі бойы 10-нан астам швед фильмдерінде түсіп, 20-дан астам студиялық альбом жазды. Ол Билл Эванспен бірлесіп жазған "Waltz for Debby" альбомы арқылы халықаралық деңгейде танымал болды.
Monica Zetterlund (born Eva Monica Nilsson; 20 September 1937 – 12 May 2005) was a Swedish jazz singer and actress. Through her lifetime, she starred in over 10 Swedish film productions and recorded over 20 studio albums. She gained international fame through her collaborative album with Bill Evans, Waltz for Debby.
Әнші
Зеттерлунд радиодан және пластинкалардан классикалық джаз әндерін үйренумен бастады, бастапқыда тілді білмей, ағылшын тілінде не туралы әндеп жатқанын түсінбеді. Оның ең танымал әндері: "Sakta vi gå genom stan" ("Walking My Baby Back Home" әнінің швед тіліндегі нұсқасы; швед тілінде Стокгольм қаласына арналған құрмет әні), "Visa från Utanmyra", "Sista jäntan", "Trubbel", "Gröna små äpplen" ("Кішкентай жасыл алмалар"), "Monicas vals" ("Дэббиге арналған вальс"), "Stick iväg, Jack!" ("Жолға түс, Джек!"), "Att angöra en brygga", "Var blev ni av", "Måne över Stureplan" (Стингтің "Moon Over Bourbon Street" әнінің кавер нұсқасы) және "Under vinrankan!", сондай-ақ тағы да көптеген әндер. Ол швед әнші-күйшілері Эверт Таубе, Олле Адольфсон және Повел Рамельдің, сондай-ақ халықаралық джаз музыканттары мен әнші-күйшілердің шығармаларын орындады. Ол Луи Армстронг, Билл Эванс, Стэн Гетц, Стив Кун және Куинси Джонс сияқты жетекші американдық музыканттармен, ал скандинавиялық джаз әлемінде Георг Ридель, Эгиль Йохансен, Арне Домнерус, Свенд Асмуссен және Ян Йоханссон сияқты музыканттармен жұмыс істеді. 1964 жылы ол Билл Эванстың қатысуымен "Waltz for Debby" джаз альбомын жазды, ол өзі "Мен жасаған ең жақсы альбом" деп атап, оған ең көп мақтан тұтты. Оның кәсіби шеберлігі осы альбомда Харольд Арленнің "So Long, Big Time" әнін орындау арқылы толыққанды көрінді. Оның ұзақ мансабында "En gång i Stockholm" ("Стокгольмде бір кездері") әні де болды; ол 1963 жылғы Еуровидение ән байқауында Швецияны өкілдік еткен джаз балладасы. Дегенмен, ол соңғы орынды иеленді (ән жанры бәйқауға сәйкес келмегендіктен) және нөл ұпай жинады, бірақ Швецияда сәттілікке жетті.
Актер
Оның 1960-шы және 1970-ші жылдардағы Hasse & Tage комик-дуэтімен ынтымақтастығы нәтижесінде ревюлер мен фильмдерде сахналық мансабы қалыптасты. Оның ең есте қаларлық рөлдері – "Att angöra en brygga" және "Äppelkriget" фильмдеріндегі рольдері. Ал ең танымал рөлі Ян Труэллдің "Утвандрарна" (немесе "Эмигранттар"; басты рөлдерде Лив Ульман және Макс фон Сидоу) фильміндегі Ульрика, бұрынғы проститутка. Ол өзінің жасөспірім қызы Элинмен бірге (Зеттерлундтың қызы Ева Лена Зеттерлунд сомдаған) 1850 жылдары Америкаға эмиграция жасаған басты кейіпкерлерге қосылады. Осы рөлі үшін Зеттерлунд үздік қосалқы рөлдегі актрисаға берілетін "Guldbagge" сыйлығына ие болды. Ол 20-дан астам фильмде және телесериалда ойнады.
Денсаулық және қайтыс болу
Ол бала кезінде болған оқиғадан кейін пайда болған ауыр сколиозбен ауырды және осының салдарынан 1999 жылы сахнада өнер көрсетуден кетуге мәжбүр болды. 2005 жылдың 12 мамырында Стокгольмдегі пәтерінде болған жантүршігерлік өрттен кейін қайтыс болды, бұл, әдетте, төсекте темекі шегу салдарынан болған болуы мүмкін.