Кіріспе

Американдық актер (1923–2018)

Джеймс Карен (туған Jacob Karnofsky; 28 қараша 1923 – 23 қазан 2018) – Бродвей, кино және теледидардағы американдық сипатты актер. Карен «Польтергейст», «Қытай синдромы», «Уолл-стрит», «Тірі өлілердің оралуы», «Марстан келген басқыншылар» және «Бақытты іздеу» фильмдеріндегі рөлдерімен танымал, бірақ ең бастысы Pathmark компаниясының танымал жарнамашысы ретінде белгілі болды. Ол 1970-жылдардың соңынан 1990-жылдардың басына дейін бұрынғы Шығыс жағалаудағы супермаркеттер желісінің жарнамаларында жиі пайда болды, бұл оған «Pathmark мырзасы» деген лақап атын әкелді. Карен сонымен қатар «Eight Is Enough» телесериалында Том Брэдфордтың бастығы Элиот Рэндольф рөлімен де танымал. Ол 1985 жылы «Тірі өлілердің оралуы» фильміндегі рөлі үшін «Сатурн» сыйлығына үміткер болды. Сондай-ақ ол «Cheers» телесериалының бір эпизодында Фрейзердің тәлімгері және Карланың алтыншы баласының әкесі рөлінде ойнады.

Ерте өмір

Карен Якоб Карнофский Вилкс-Барреде, Солтүстік-Шығыс Пенсильванияда, орыс туған еврей иммигранттары Мей (құрметті аты Фрид) мен Жозеф Х. Карнофскийдің ұлы болып дүниеге келді, ол азық-түлік сатушы еді. Оның әйелінің інісі – Морис Карновский, белгілі актер және «Топ театрының» негізін қалаушылардың бірі. Жастығында Каренге актер болуға АҚШ Демократиялық конгрессмені Дэниел Дж. Флад кеңес берді, ол өзі де әуесқой актер болғандықтан, оны Вилкс-Барренің «Кішкентай театрының» қойылымына шақырды. Ол Нью-Йорктегі «Neighborhood Playhouse School of the Theatre» мектебінде оқыды. Карен сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-әуе күштерінде қызмет етті.

Мансап

Кареннің үлкен жетістігі – "Жұмбақ есімді трамвай" пьесасының Бродвейдегі тұңғыш қойылымында Карл Малденнің дублері болуға шақырылғанда болды. Телевизияда ол "Әлем айналып тұрғанда" сериалында доктор Бёрк рөлін ойнады және "Барлық менің балаларым" сериалындағы Линкольн Тайлер рөлімен танылды. Ол, әсіресе, "Сегіз жеткілікті" телесериалындағы қайта-қайта келетін рөлімен жақсы танымал болды. Сонымен қатар, ол 20 жыл бойы Pathmark супермаркеттер желісінің теле және радио жарнамашысы болғандықтан Шығыс жағалауында кеңінен танылды. Нью-Йорк көшелерінде Каренды "Мистер Падмарк" деп білді. Карен өмір бойы "Актерлер студиясының" мүшесі болды. Кареннің басқа да танымал фильмдерінің қатарында "Қытай синдромы" және Оливер Стоунның "Уолл-стрит" фильмдері бар. Мансабының кейінгі кезеңінде Карен 2006 жылғы "Бақытты іздеу" фильміндегі Мартин Фром рөлімен танылды. Оның Рид есімді бір ұлы болды. Ридтің тәрбиешісі Бастер Китон болды, Карен мен Рид 1967 жылы ажырасты. Ол 1986 жылы Альба Франческаға үйленді. Карен 2018 жылдың 23 қазанында Лос-Анджелестегі үйінде 94 жасында дүние салды.

Марапаттар

Карен 1985 жылы "Жанды өлілердің оралуы" фильміндегі рөлі үшін "Сатурн" сыйлығының "Ең үздік актер" номинациясына ұсынылды. Қорқыныш фильмдер индустриясына қосқан үлесі үшін Карен 1998 жылы арнаулы "Сатурн" сыйлығымен марапатталды. Ол 1991 жылы "Бұрын тумаған" фильміндегі рөлі үшін "Фангория" тізбегінің "Ең үздік қосалқы актер" сыйлығына ұсынылды.