Кіріспе

Саутбери – АҚШ-тың Коннектикут штатындағы Нью-Хейвен округінде орналасқан қала. Саутбери Оксфорд пен Ньютаун қалаларының солтүстігінде және Брукфилдтің шығысында жатыр. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 19 879 адамды құрайды. Саутбери Наугатук аңғарының жоспарлау аймағының бір бөлігі. Қала аумағында кең жайылған ауылдық жерлер, қала маңындағы шағын аудандар мен тарихи орталықтар бар. Ірі бизнес және коммерциялық орталықтарға жақын орналасқан. Нью-Йорк қаласынан 65 миль (105 км), ал Коннектикут штатының астанасы Хартфордтан 35 миль (56 км) қашықтықта. Саутбери – «Саутбери» деген атпен аталатын елдегі жалғыз қала, сондықтан қаланың мөрінде «Бір және жалғыз» деген мағына беретін Unica Unaque сөздері жазылған.

Тарих

Саутбери қаласы Путатук үндістерінен сатып алынған жерлерден құралған бірнеше қаланың бірі болды. Саутбери бастапқыда 1673 жылы негісталған Вудберидің бір бөлігі болған. 1733 жылы Саутбери шіркеу қоғамы үшін үй салынды, ал 1787 жылы Саутбери қаласы ресми түрде құрылды. Екі онжылдық Личфилд округінде болғаннан кейін, 1807 жылы Саутбери Нью-Хейвен округіне қосылды. 1800 жылдары су энергиясы Саутберидің өнеркәсіптерінің дамуы үшін маңызды болды, оларға дистилляция зауыттары мен тері илеушілік кәсіпорындар кірді. Бұл өнеркәсіптерге қуат негізінен Помперауг және Хаусатоник өзендерінен келді. Өнеркәсіптік революция дамыған сайын, осы бизнестердің көпшілігі Уотербериге көшіп кетті. 1920 жылдары орыс эмигранттары, граф Илья Толстой (жазушы Лев Толстойдың ұлы) және Джордж Гребенщиков, Мейн-стриттің бір шетінде суретшілер колониясын құрды, ол Чураевка (немесе "Орыс ауылы") деп аталды. Чураевканың гүлденген кезінде орыс және украин ғалымдары мен жазушылары қолданған баспахана болды. Колонияға композитор Сергей Рахманинов та келген. Оның көптеген иммигранттары қазір кетіп қалған, бірақ Николас Рерих жобалаған және 1932-1933 жылдары салынған Санкт-Сергий капелласы әлі де тұр. Чураевка тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген. 1937 жылдың қараша айында шаруалар Волфганг Юнг атты адам қалада жер сатып алғанын естіді. Оның жоспарларын зерттеген тұрғындар оның Адольф Гитлер мен нацистік Германияны қолдаған этникалық немістердің ұйымы – Неміс-Америкалық Одасының мүшесі екенін анықтады. Оданың басшысы Фриц Кун елдегі жетекші антисемит саналды. Ұйым елдегі ең ірі оқу орталығын салуды жоспарлап отырғаны жөнінде ақпарат тарады. Тұрғындар наразылық білдіріп, қалалық жиналыс шақырып, аймақтарды бөлу бөлімін құрды, оның жалғыз қағидасы: АҚШ армиясын қоспағанда, әскери қызметқа тыйым салынды. Заң 14 желтоқсанда қабылданды, Ода жұмысты тоқтатып, соңында жерді сатты. Саутбери тарихының көп бөлігінде ауылдық шаруашылық қаласы болды. Бірақ, мемлекеттік тас жолдар жүйесінің дамуымен жағдай өзгерді. 1963 жылы Саутбери арқылы 84-ші тас жол ашылғаннан кейін, қала Нью-Йорк пен Хартфордқа оңай қол жеткізе алды, сонымен қатар Денбери мен Уотербериге жол ашылды. 1967 жылы Мұражай ауылы ашылды. 1987 жылы IBM Саутбериде кең кеңсе және зерттеу ғимаратын салып, онда 2500-ден астам адам жұмыс істеді. Саутбери негізінен ауылдық қауымдастықтан бүгінгі таңдағы әртүрлі қалаға айналды, онда коммерциялық орталық және тұрғын үйлер шаруашылық қоғамдастықтарымен және кең ауылдық жерлермен қатар орналасқан. Бүгінде Саутберидің аумағының шамамен 17% ашық кеңістіктерді құрайды, ал мақсат – 20%. 1990 жылдардың басында Саутбери Голден Хилл Паугуссетт үндістері тарапынан сотқа шақырылды. 100 мүшелі тайпа қаладағы шамамен 1200 жер иесінің жерін иеленуге тырысты. 1993 жылы сотқа шағымданушының өзінің мәлімдемесіне қайшы, басшы емес екендігі және сотқа шағымдануға құқығы жоқ екендігіне байланысты іс тоқтатылды.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, Саутберидің жалпы ауданы – , оның ішінде құрлық және , немесе 2,69%-ы су құрайды. Саутберимен шектесетін қалалар: солтүстік-шығыста Миддлбери, шығыста және оңтүстік-шығыста Оксфорд, оңтүстік-батыста Ньютаун, батыста Бриджвотер, ал солтүстікте Роксбери және Вудбери. Оңтүстік Британия және Саутфорд Саутбери муниципалитетіне кіреді.

Демография

2000 жылғы халық санауы бойынша Саутбериде 7 225 үй шаруашылығында 18 567 адам тұрды, оның ішінде 4 833 отбасы бар. Халық тығыздығы құрады, ал 7 799 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,34% ақ нәсілді, 0,45% афроамерикалық, 0,08% американдық үндістер, 1,15% азиялық, 0,01% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,35% басқа нәсілдерден және 0,62% бірнеше нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 1,59% -ы кез келген нәсілге жататын латын американдықтары немесе испандар. Саутберидегі 7 225 үй шаруашылығының 29,0% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 59,8% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 5,4% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 33,1% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,8% жеке тұлғалардан тұрады, ал 21,4% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,41 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,02 адамды құрады. Саутбери халқының 22,8% -ы 18 жасқа дейінгілер, 3,3% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 22,7% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 25,1% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 26,1% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 46 жасқа тең. Әр 100 әйелге 86,9 еркек шақтандырылған. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 82,3 еркек шақтандырылған. Саутберидегі үй шаруашылығының орташа табысы 2007 жылы 75 970 долларды құрады, бұл 1999 жылғы 61 919 доллардан жоғары; 1999 жылы отбасының орташа табысы 81 109 долларды құрады. 1999 жылы еркектердің орташа табысы 87 365 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 68 657 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 62 731 долларды құрады. Отбасылардың 1,9% және халықтың 4,9% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 2,3% және 65 жастан асқандардың 5,0% осы санатқа жатады. Орташа үй бағасы 532 650 долларды құрады. 2008 жылдың шілдесінде Саутбери халқы 19 702 адамды құрады деп есептелді (2000 жылмен салыстырғанда +6,1%). Үй шаруашылығының орташа табысы 75 970 долларды құрады (2000 жылмен салыстырғанда +22,7%). Үйдің (немесе пәтердің) орташа құны 374 178 долларды құрады (2000 жылдан бастап +92,6%).

Үкімет және дауыс беру

Саутбериде алты мүшелі Таңдау комиссиясы бар, оның ішінде Бірінші Таңдаушы Джефф Манвилл (R).

Дауыс беру әдісі

Саутбери 2007 жылға дейін механикалық дауыс беру машиналарын пайдаланды, содан кейін оптикалық сканерлеу машиналарына көшті. Жаңа жүйе бірнеше себеппен сынға ұшырады, соның ішінде жеке құпиялылықтың жетіспеуі. Саутбериде үшқа дейін сайлау учаскесі жұмыс істейді. Қалалық мәжілісте немесе жарғы талабы бойынша машинамен дауыс беру үшін тек өрт сөндіру станциясы ғана қолданылады. Коннектикут штатының заңнамасына сәйкес, азаматтар дауыс беруге тіркелген кезде партия таңдауға құқылы. Азамат кейіннен оған қосылуға немесе партиялық тиесілігін өзгертуге болады. Алғашқы дауыс беру тек сол партияның мүшелеріне ғана арналған. Келесі жалпы сайлау 2019 жылдың қараша айында қалалық лауазымдарға өтеді.

Инфрақұрылым

Саутберидің тек шағын бөлігі су және кәріз жүйелерімен жабдықталған, ал қалған көп бөлігі құдықтар мен септикаға тәуелді. Саутбери су деңгейіне ерекше мән береді, сондықтан қаладағы жалғыз автожуу станциясы қолданған барлық суын қайта өңдеуге міндетті, бұл өте қымбат процедура. Қаланы сумен жабдықтаушы – «Акварион» компаниясы. Газбен жабдықтаушы – «Янки газ» компаниясы. Кабельдік (теледидар, интернет және телефон) байланыс провайдері – «Charter Communications». Электр қуатын жеткізуші – «Eversource Energy» («Northeast Utilities» компаниясы). Телефон байланысын (POTS және DSL) ұсынатын компания – «Frontier Communications».

Саутбери оқу-жаттығу мектебі

Саутбери оқу-жаттығу мектебі – дамуында кемістіктері бар және басқа да психикалық мүгедектігі бар адамдарға арналған тұрғын үй мекемесі. 1400 акрлық кампуста пациенттер әлі де кейде пайдаланатын үлкен егістік алқаптары мен 125 тұрғын үй коттеджі орналасқан. Саутбери оқу-жаттығу мектебінің болашағы күрделі мәселе, кейбіреулер мекемені толығымен жабуды жақтаса, ал басқалары пациенттер санын арттыру үшін мекемені кеңейтуді ұсынады.

Саутбери қоғамдық кітапханасы

Саутбери қоғамдық кітапханасы – 9 мүшесі бар директорлар кеңесімен қалалық бөлімше. 2006 жылдың 1 мамырында Саутбери 100 Poverty Road мекенжайында жаңа кітапханасын (оның үшіншісі, бірақ екеуі бір уақытта пайдаланылмаған) ресми түрде ашты. Бұл 6 миллион долларлық жоба Саутбериде 30 жылдың ішінде салынған алғашқы қоғамдық ғимарат болды. Бұл – 2 қабатты, соңғы үлгідегі жабдықталған ғимарат. Онда 90 000-ға жуық кітап бар. Кітапханада компьютерлер, аудиокітаптар, DVD дискілері, көзі көрмейтіндерге арналған кітаптарды жазуға арналған студиялар, жиналыстар өткізуге арналған бөлмелер, интернет, камин және кофехана бар. Саутбери қоғамдық кітапханасында көзі көрмейтіндерге арналған жазбалар Ұлттық кітапхана қызметінің каталогына қосылады. Кітапхананы жоспарлау 1998 жылы басталды, алғашқы жобаланған облигациялардың сомасы 7,35 миллион доллар болды. Жобалау комитеті халықтан қайырымдылық көмек сұрады, нәтижесінде екі донор 100 000 доллардан астам, ал тағы бесеуі 25 000-ден 99 000 долларға дейін, сондай-ақ кішкентай көмектер түсті. 561 Main Street South мекенжайындағы ескі кітапхана ғимараты Парктер мен демалыс департаментінің кеңселерi және жаңа қарттар орталығы ретінде қайта жаңартылды. Ескі кітапхана 1969 жылы салынды және 1979 жылы кеңейтілді.

Шепауг бөгеті мен бүркіт байқау аймағы

Хаусатоник өзеніндегі Шепауг бөгеті FirstLight Power Resources компаниясы басқаратын гидроэлектр станциясының бір бөлігі болып табылады және 42,600 кВт ең жоғары қуаттылықпен жұмыс істей алады. Бұл бөгет қыстауға келген бүркіттер мен сұңқарлардың, оның ішінде ақбас бүркіттердің ұялау және тамақтануға танымал орны. Электр станциясының жанында FirstLight компаниясы Northeast Utilities компаниясының бұрынғы ұйымы 1980 жылдардың ортасында ашқан бүркіттерді бақылау аймағын да басқарады. Кіру ақысыз, және бірнеше телескоптар қойылған. Коннектикут Аудибон қоғамының және басқа да ұйымдардың қызметкерлері мен еріктілері келушілерге көмектесу үшін бақылау аймағында болады. Алдын ала жазылу қажет. Бұл жерге бүркіттердің келуіне бөгеттің гидроэлектр турбинасы арқылы ағып жатқан судың бетінің қатып қалмауы себеп, бұл құстарға балық аулауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, қызыл құйрықты сұңқарлар, жалпаққанаттар, үлкен ақ көк құстар және басқа да су құстары да осы жерге тартылады.

IBM Саутбери

Саутберидегі ең үлкен корпоративтік кешен – IBM. IBM өз нысандарын Кетлтаун Жолы мен Буллет Хилл Жолы арасында, Мейн Стриттен жоғарырақ орналастырған. Нысанға кіруге тек уәкілетті персонал ғана рұқсат етіледі. Оның бастапқы дизайны мен құрылысы 2500 адамға арналған кеңсе кеңістігін қамтамасыз етті (кейіннен тәулік бойы жұмыс істеу басталғанда көлемі ұлғайтылды). Сондай-ақ, ол бастапқыда кең көлемді сумен салқындатылатын мейнфрейм операциялары үшін жобаланған "көтерілген еденді" деректер орталығы кеңістігіне ие болды. Бұл "желіден тыс" нысан, оның электр станциясы бүкіл нысанды қуатпен қамтамасыз ету үшін газ турбиналық технологияны пайдаланады. 2006 жылы электр станциясы қуатқа деген сұраныстың артуына байланысты үлкенірек станциямен ауыстырылды. IBM Southbury бастапқыда IBM-нің жаңа корпоративтік штаб-пәтерінің бірі ретінде жобаланған, себебі IBM-нің Армонктегі "Солтүстік қамал" нысаны ескірген болатын. Бірақ ол бұл мақсатта пайдаланылмады және негізінен IBM Global Services нысаны ретінде қолданылды. А, В, С және Орталық қызметтер деген төрт ғимарат бар. Кеңсе кеңістігіне деген сұраныстың төмендеуіне байланысты А және С ғимараттары қазір жабық. 2023 жылдың желтоқсанында IBM компаниясы 2024 жылдың 26 қаңтарында кешенді жабатынын, ал қазіргі уақытта онда орналасқан жұмыс орындары басқа жерлерге көшірілетінін хабарлады.

Саутбери корпоративтік паркі

Саутбери корпоративтік паркі – I-84 тас жолының 13-ші және 14-ші шығулары арасындағы көбінесе теориялық ғимараттар орналасқан жер. Ол шамамен R60 C аймақ талаптарына сәйкес корпоративтік кеңселер салуға бекітілген. Қала бұл жерді барлығы 5 миллион долларға сатып алды. Оның мақсаты – ірі корпоративтік серіктестерді, ал ең нашар жағдайда, "үлкен дүкен" емес бөлшек саудагерлерді тарту. Бұл жерге өнер орталығы да ұсынылған, бірақ бұл ұсыныс кейіннен Саутбери оқу мектебінің ішіндегі мүмкін болатын орынға қарай қайтарылды.

Саутбери ерікті өрт сөндірушілер қауымдастығы

Саутбери ерікті өрт сөндірушілер қауымдастығы, Inc. – жеке меншік, мүшелері басқаратын корпорация, коммерциялық емес ұйым ретінде жұмыс істейді және қоғамға төтенше жағдайларда қызмет көрсету мақсатында құрылған. Олардың қызмет аймағы – ауылдық жерлер, онда бірнеше шақырымға созылған 84-ші мемлекетаралық тас жолы, жеке тұрғын үйлер, өнеркәсіптік нысандар, ірі коммерциялық объектілер, мемлекеттік мекемелер және көппәтерлі үйлер бар. 1932 жылы құрылған қауымдастық 4 нысанда орналасқан, 16 арнайы өрт сөндіру көлігі мен 107 бөлім мүшесіне ие. Олар өрт сөндіру, көлік құралдарынан адамдарды құтқару, ХАЗМАТ операцияларының бірінші деңгейі, жабық кеңістіктегі құтқару және судан құтқару сияқты қызметтерді ұсынады.

Саутбери жедел жәрдем қауымдастығы

Саутбери жедел жәрдем қауымдастығы 1953 жылы Саутбери Лайонс клубының бастамасымен құрылған ерікті ұйым болып, Саутбери және Вудбери қалаларына қызмет көрсеткен. 1970 жылдары қауымдастықта штаттағы алғашқы жедел жәрдем дәрігерлері жұмыс істеді. 1978 жылға дейін SAA-ға тек SLC мүшелері ғана қабылдауға рұқсат етілді, бұл жедел жәрдем қызметі үшін жеткілікті құрамды табуда қиындықтар туғызды. 1997 жылға қарай SAA жылына 1500-ден астам шақыруға жауап беріп отырды. Бүгінгі күні SAA қаладан қаржыландырусыз, ерікті ұйым ретінде жұмыс істейді. Қазіргі таңда үш жедел жәрдем машинасы пайдалануда.

Саутбери жер қоры

Саутбери Жер Трасты – "Саутбери, Коннектикут штатының табиғи ресурстарын қазіргі және болашақ ұрпақтардың ләззаты мен пайдасы үшін қорғауға және сақтауға бағытталған жеке, коммерциялық емес табиғатты қорғау ұйымы". Негізінен, SLT жерді сатып алады немесе оған жер сыйланады, содан кейін ол жерге құрылыс шектеулері қойылады. Қазіргі таңдағы деректер бойынша, олар Саутберидегі жердің 400 мыңнан астам акрын жерін басқарады. Осы жердің көп бөлігі халыққа ашық.