Кіріспе

1991 жылы Alice in Chains тобының "Man in the Box" әні жарық көрді. Бұл ән 1990 жылы шыққан топтың тұңғыш студиялық альбомы Facelift-те жарияланғаннан кейін 1991 жылдың қаңтарында сингл ретінде ұсынылды. Ән Billboard Mainstream Rock чартында 18-орынға дейін көтерілді және 1992 жылы "Ең жақсы хард-рок орындаушысы" номинациясы бойынша "Грэмми" сыйлығына ие болды. "Man in the Box" әні Nothing Safe: Best of the Box (1999), Music Bank (1999), Greatest Hits (2001) және The Essential Alice in Chains (2006) сияқты жинақ альбомдарына енді. 2010 мен 2019 жылдар аралығында негізгі рок радиосында бұл ән он жылдық ішінде ең көп орындалған екінші ән атанды.

Шығу тегі және тіркеу

1999 жылғы Music Bank қораптық жинағының жазбаларында гитарист Джерри Кантрелл осы ән туралы: "Сол кездегі ырғақ пен күштің арқасында біз өзімізді таныдық, ол Alice тобының қалыптасуына көмектесті" деді. Ән гитара эффектін жасау үшін вокодер (talk box) қолданады. Вокодерді пайдалану идеясы продюсер Дейв Джерденге келді. Бір күні студияға келе жатқанда, радиода Bon Jovi-дің "Livin' on a Prayer" әні естілді. Алғашқы Facelift альбомында әннің авторлары ретінде тек Лэйн Стейли мен Джерри Кантрелл көрсетілген. Facelift альбомынан кейінгі барлық жинақтарда топтың барлық мүшелері авторлар ретінде көрсетілген. Авторлық құқықтың неліктен өзгергені белгісіз.

Композиция және музыка

"Man in the Box" – гранж, альтернативті металл, хард-рок жанрларындағы ән, ол ерекше "сөзсіз кіріспе мелодиясымен" кеңінен танымал, онда Лейн Стейлидің ерекше, ширығулы дауысы әсерлі дыбыспен ойнатылған гитарамен үйлесімде орындалады, содан кейін "Менің көзімді тойдыр, оларды тігіп тастай аласың ба?", "Иса Мәсіх, Жаратушыңнан бас тар", және "Тырысқандар құр болады" сияқты мағыналы шумақтар Кантрелдің құрғақ, асықпай дауысымен жалғасады, ал Стейли мен Кантрелдің "Мені құтқарып қалмассың ба?" деген жолдардағы үйлесімдері қосылады.

Шығару және қабылдау

"Man in the Box" әні 1991 жылы жеке таныстырылым ретінде жарық көрді. Ән VH1 телеарнасының "40 ең үздік метал әні" тізімінде 19-шы орынды алды, ал оның гитаралық солосы 2008 жылы Guitar World журналы бойынша ең үздік 77 гитара солосы деп бағаланды. 2007 жылы VH1 арнасының "90-шы жылдардың 100 ең үздік әні" тізімінде 50-ші орынға ие болды. Ән 1992 жылы "Ең жақсы хард-рок орындаушысы" номинациясы бойынша "Грэмми" сыйлығына ұсынылды. AllMusic сайтынан Стив Хьюи бұл әнді "гранджтың үстемдікке жеткенінің жиі назардан тыс қалған, бірақ маңызды бір бөлігі" және "металлдың сахналық өнері мен терең ойлы бейшаралықтың қатар келуі" деп сипаттады.

Музыкалық бейне

MTV-дегі әннің клипі 1991 жылы шықты және оны Пол Рахман режиссерлік етті. Ол кейіннен топ үшін "Sea of Sorrow" клипінің бірінші нұсқасын және 2006 жылғы "American Hardcore" деректі фильмін түсірді. Музыкалық клип 1991 жылғы MTV Video Music Awards сыйлығына "Ең жақсы Heavy Metal/Hard Rock" видеосы номинациясына ұсынылды. Видео "Live Facelift" және "Music Bank: The Videos" үй жинағында қолжетімді. Клипте топ қорада өнер көрсетеді, ал видеоның барысында қара жамылғы киген бір құпия адам қораның ішінде аралап жүреді. Содан кейін, белгісіз капотталған адам көрсетілгеннен кейін, ол көптеген жануарлар тұратын қораның ішіндегі бір бөлмеде де көрінеді, онда ол кенеттен қораның бұрышында отырған адамды (Лейн Стейли) табады және оған фонарьын бағыттайды. Видеоның соңында, капот киген адам ақыры капотын шешіп алады, оның көздері тігілгенін көрсетеді. Видеоның осы бөлігі әннің "Көзімді тойдыр, енді оларды тігіп қойдың" деген мәтінімен байланысты. Көзін тігіп алған адамды режиссер Пол Рахманның досы Резин сомдады, ол Лос-Анджелестегі "Small's" аталған бақтың паркингінде жұмыс істеген. Музыкалық клип 16 мм пленкаға түсіріліп, FDL 60 телекинекопы арқылы таспаға көшірілді. Ол кезде бұл құрылғы ғана дыбысты 6 кадр/секундтық жылдамдықпен суретке синхрондата алды. Осылайша, сюрреалистік эффектке қол жеткізілді. Сепия түсін Клаудиус Нил DaVinci түс түзетушісі арқылы жасады. Лейн Стейли видеода бейнеленген, көздері тігілген Иса кейіпін арқасына татуировкалады.

Тікелей өнер көрсетулер

1996 жылғы 3 шілдеде Стейлимен Alice in Chains тобының соңғы концерті "Man in the Box" әнімен аяқталды. "Man in the Box" әнінің концерттік орындалуларын "Heaven Beside You" және "Get Born Again" синглдерінен, сондай-ақ Live альбомынан кездестіруге болады. Әннің орындалуы Live Facelift үй бейнежазбасында да бар, және әннің үлкен танымалдылығының арқасында бұл ән топтың концерттік бағдарламасының тұрақты бөлігі болып табылады.

Танымал мәдениетте

Кәсіби күрескер Томми Дример 1995 жылдан 2001 жылға дейін Extreme Championship Wrestling ұйымында, ал 2012 жылдан бері өзінің House of Hardcore күрес промоушенінде кіріс музыкасы ретінде осы әнді пайдаланды. Ән Rock Band 2 және Guitar Hero Live видео ойындарында ойнатуға болатын трек ретінде қолданылды. "Man in the Box" әні "Ласси" (1994), "Мүңкіген дауыл" (2000), "Күлкілі адамдар" (2009) және "Мәңгілік сүйікті" (2019) сияқты фильмдерде пайда болды. Сондай-ақ, ән Beavis and Butt Head (1993), Dead at 21 (1994) және Supernatural телешоуларында (12-ші маусым, 6-шы бөлім, "Celebrating the Life of Asa Fox", 2016 жыл) көрсетілді.