Кіріспе

Американдық психолог (1928–1971)

Франк Розенблатт (11 шілде 1928 – 11 шілде 1971) – американдық психолог, жасанды интеллект саласындағы көрнекті тұлға. Ол жасанды нейрондық желілер саласындағы пионерлік жұмысы үшін терең оқытудың әкесі деп есептеледі.

Өмір және мансап

Розенблатт Нью-Йорк штатының Нью-Рошель қаласында еврей отбасында дүниеге келді. Ол доктор Фрэнк пен Кэтрин Розенблаттың ұлы еді. 1946 жылы Бронкс ғылымдарына арналған жоғары мектепті бітіргеннен кейін, ол Корнелл университетіне түсті, онда 1950 жылы A.B., ал 1956 жылы Ph.D. дәрежесін алды. Содан кейін ол Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Корнелл әуе зертханасына жұмысқа орналасты, онда зерттеу психологы, аға психолог және когнитивтік жүйелер бөлімінің басшысы болып жұмыс істеді. Осы жерде ол перцептронға қатысты алғашқы зерттеулер жүргізді, нәтижесінде 1960 жылы Mark I Perceptron құрылды. Перцептронның «көзі» алдында үшбұрышты ұстағанда, ол суретті қабылдап, оны жауап беру бірліктеріне кездейсоқ сызықтар арқылы жіберетін. Сурет осы бірліктерде тіркелді. Ол осы тәсілді көптеген мақалаларында және 1962 жылы Spartan Books баспасынан шыққан «Нейродинамика принциптері: перцептрон және ми механизмдерінің теориясы» атты кітабында дамытып, кеңейтті. «Перцептрон» үшін ол халықаралық деңгейде танылды. «Нью-Йорк Таймс» газеті оны революция деп бағалап, «Жаңа әскери-теңіз құрылғысы іспен үйренеді» деген тақырыппен жариялады, ал «Нью-Йоркер» журналы да осы технологиялық жетістікке жоғары баға берді. Розенблаттың түпнұсқа кітабынан алынды. Розенблатт төрт негізгі теореманы дәлелдеді. Бірінші теоремада элементарлық перцептрон, егер оқу жиынтығында қателіктер болмаса (және жеткілікті түрде көптеген тәуелсіз A элементтері болса), кез келген жіктеу мәселесін шеше алады делінген. Төртінші теорема, егер элементарлық перцептронның іске асырылуы мәселені шеше алса, оқу алгоритмінің конвергенциясын көрсетеді. Осыған ұқсас құрылғыларды зерттеу басқа да орындарда, мысалы SRI-де жүргізілді, және көптеген зерттеушілер олардың мүмкіндіктеріне үлкен үміт артатын. Алайда, 1969 жылы Марвин Мински мен Сеймур Паперт «Перцептрон» кітабын жариялағаннан кейін бастапқы қызығушылық азайды. Мински мен Паперт элементарлық перцептронның нейрондық кірістеріне шектеулер қойды: байланыстардың шектелген саны немесе A бірліктерінің қабылдағыш өрістерінің салыстырмалы түрде кішкентай диаметрі. Олар осы шектеулер болған жағдайда элементарлық перцептрон кейбір мәселелерді, мысалы, кіріс суреттерінің байланысын немесе олардағы пиксельдердің теңдігін шеше алмайтынын дәлелдеді. Осылайша, Розенблатт шектелмеген элементарлық перцептронның құдіреттілігін дәлелдеді, ал Мински мен Паперт шектеулі перцептронның қабілеттері шектеулі екенін көрсетті. Бұл нәтижелер бір-біріне қайшы емес, бірақ Мински мен Паперттің кітабы перцептронның күшті шектеулерінің дәлелі ретінде кеңінен (және қате) сілтеме жасалды. (Бірінші Розенблатт теоремасы және оның Мински мен Паперттің жұмысына қатысты егжей-тегжейлі талқылауы үшін біз жақында жарияланған жазбаға сілтеме жасаймыз.) Розенблатт өзінің соңғы жылдарын осы мәселеге арнады және бастапқы есептердің үлкен әсері туралы хабарлардың қате екенін және есте сақтаудың кез келген көшіруі өте аз екенін нақтылады. Ол Итакадан шығысқа қарай шамамен 6 шақырым жерде орналасқан Бруктондейлдегі үйінің артындағы төбеге обсерватория салды. Обсерваторияның құрылысы аяқталғаннан кейін Розенблатт SETI (жерден тыс интеллектіні іздеу) бойынша қарқынды зерттеулерді бастады.

IEEE Франк Розенблатт сыйлығы

Электр және электроника инженерлері институты (IEEE) – адамзаттың игілігі үшін технологиялық инновацияларды және кәсіби шеберлікті дамытуға бағытталған әлемдегі ең ірі кәсіби ұйым, жыл сайын IEEE Франк Розенблатт сыйлығын табыс етеді.