Кіріспе

Ақпарат теориясында артықшылық – Х жиынының H(X) энтропиясы мен оның ең жоғары мүмкін мәні арасындағы қатынастық айырмашылықты өлшейді. Жай тілмен айтқанда, бұл белгілі бір деректерді беруге жұмсалатын пайдасыз "орын" мөлшері. Деректерді сығыстыру – қажетсіз артықшылықты азайту немесе жою жолы, ал алдын ала қателерді түзету – шектеулі сыйымдылығы бар шулы арна арқылы хабар алмасу кезінде қателерді анықтау және түзету үшін қажетті артықшылықты қосу тәсілі.

Басқа ұғымдар

Екі айнымалы арасындағы артықшылықты өлшеу үшін өзара ақпарат немесе нормаланған түрі қолданылады. Көптеген айнымалылар арасындағы артықшылықты жалпы корреляция арқылы анықтауға болады. Қысылған деректердің артықшылығы – хабарламалардың күтілетін қысылған деректер ұзындығы (немесе күтілетін деректер жылдамдығы) мен энтропияның (немесе энтропия жылдамдығы) арасындағы айырмашылықты көрсетеді. (Бұл жерде деректер эргодикалық және стационарлық деп есептейміз, мысалы, жады жоқ дерек көзі.) Айырмашылықтың мөлшері көбейген сайын кез келгендей кішкентай бола алады, бірақ нақты айырмашылық шексіз үлкендемейді, бірақ шекті энтропиясы бар жады жоқ дерек көздері үшін теориялық тұрғыдан 1-ге дейін жоғары шектеледі. Ақпараттық теориялық контексте артықшылық екі өзара ақпарат арасындағы қайталама ақпаратты да білдіре алады. Мысалы, үш айнымалы берілген жағдайда – , , және , ортақ өзара ақпараттың жиынтық өзара ақпараттың қосындысынан кем болуы мүмкін: Бұл жағдайда, кем дегенде, немесе туралы ашылған ақпараттың бір бөлігі бірдей болады. Осы артықшылықтың түсінігі синергия ұғымына толықтырады, ол ортақ өзара ақпарат жиынтық өзара ақпараттың қосындысынан көп болған кезде пайда болады, бұл ақпараттың тек ортақ күйде ғана ашылатынын, ал қарапайым деректер жинағында емес екенін көрсетеді.

Топтық жұмыстан босату

Жоғарыда келтірілген жұптық артықшылық өлшемін n айнымалылар жиынтығына кеңейтуге болады. Жоғарыдағы жұптық өлшем сияқты, егер бұл мән теріс болса, айнымалылар жиыны артық деп есептеледі.