Кіріспе
1972 жылғы қыркүйек айы
1972 жылғы қыркүйекте келесі оқиғалар болды:
1972 жылдың 1 қыркүйегі (жұма)
1972 жылғы әлем чемпионатының 21-ші партиясында АҚШ-тың Бобби Фишер чемпион атанды, ал Кеңес Одағының бұрынғы чемпионы Борис Спасский жеңілісті мойындады. Жеңіс үшін бір ұпай, тең түсу үшін жарты ұпай есептелетін жүйе бойынша, Рейкьявик (Исландия) қаласында өткен матчтарда 12½ ұпайға жеткен бірінші ойыншы жеңіске ие болар еді. Фишердің сыйлық қоры $154,677.50 құрады. Уругвайлық партизандық топ «Тупамарос» жетекшісі Рауль Сендич атыс кезінде ұсталды. АҚШ Лебедь аралдарына қатысты барлық талаптарынан ресми түрде бас тартып, даулы аумаққа Гондурас егемендігін мойындады. Монреальдегі «Blue Bird» кафесінде болған өрт салдарынан 37 адам қаза тапты. Өртті кешке бұрын «Wagon Wheel» барынан шығарылған үш адам қосып жіберген. «Bye, Bye, Blackboard» – Уолтер Ланц Продакшнс компаниясы шығарған соңғы Вуди Дроковый мультфильмі жарық көрді.
1972 жылдың 2 қыркүйегі (сенбі)
Чикаголық "Кабс" клубының ойыншысы Милт Паппас 26 ойыншыны қатарынан есептен шығарды және тамаша ойынға бір ойыншы ғана жетіспеді. Сан-Диего "Падрес" командасының ойыншысы Ларри Сталл алаңға шығып, бір соққыдан (2–2) кейін, бір тартудан (3–2) қалды. Соңғы тарту жақын болды, бірақ төреші Брюс Фреминг оны "үшінші соққы" емес, "төртінші доп" деп есептеді, нәтижеде 8–0 есебімен жеңіске жеткен "Кабс" командасының ойыны тек соққысыз жеңіске айналды. Кеңес хоккей құрамасы екі ел арасындағы Саммит сериясының бірінші ойынында Монреаль форумында Канада құрамасын 7:3 есебімен жеңді. Ұлттық хоккей лигасының жұлдыздарынан құралған, кеңестік командаға қарсы жоспарланған барлық сегіз ойында жеңіске жететініне сенімді болған Канада құрамасының жанкүйерлері осы жеңіліске қатты таң қалды. Канада құрамасының қақпашылары Кен Драйден мен Тони Эспозито, ал шабуыл шебінде Фил Эспозито мен Бобби Кларк ойнады. Мысыр, Ливия және Сирия арасында Араб Республикаларының Конфедерациясы құрылды. Қайтыс болды: 30 жастағы Реджи Хардинг, бұрынғы "Детройт Пистонс" клубының жұлдызы, басына оқ тигеннен кейін бір күннен соң дүние салды.
1972 жылдың 3 қыркүйегі (жексенбі)
Кхмер Республикасының 126 мүшеден тұратын Ұлттық Ассамблеясына сайлау өтті. Президент Лон Нолдың Социал-республикалық партиясына басымдық беру мақсатындағы президент жарлығына байланысты, өзге партиялар сайлауға қатысудан бас тартты. Социал-республикалықтар 78% дауыс беруші қатысқан сайлауда барлық 126 орынды жеңіп алды. Туған: Патти Кейк, Нью-Йорк қаласының Central Park зообағының танымал горилласы, қалада тұтқында дүниеге келген; Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданында (2013 жылы қайтыс болды).
1972 жылдың 7 қыркүйегі (сәрсенбі)
Премьер-министр Индира Ганди Баба атомдық зерттеу орталығының ғалымдарына Үндістанның алғашқы атом бомбасын өндіруге жасыл жарық берді. 1974 жылдың 18 мамырында бомбаның сәтті жарылуымен Үндістан әлемдегі бесінші ядролық держава атанды. Кеңес Одағы Министрлер Кеңесі "Мемлекеттік мүддеге және қоғамдық тәртіпке қарсы мақсаттарда телефон байланысын пайдалануға тыйым салынады" деген қосымшамен Кеңес Одағының байланыс ережелерінің 74-бабын өзгерту туралы директива шығарды. Бұл ереже бойынша, диссиденттерге қылмыстық айып таққансыз телефон қызметінен айырылды.
1972 жылдың 16 қыркүйегі (сенбі)
Филиппиндегі Нага қаласының жанында Пенафрансияның Әйел Анасы мерекесі кезінде Colgante көпірінің құлауынан кем дегенде 103 адам қаза тапты. Сағат 16:30-да көпір көрермендердің салмағына шыдамай, ағаштан жасалған құрылымы күйреп, адамдар мен қиындылар Бикол өзеніне құлады. "Deep Throat" (кейіннен ФБР директорының орынбасары У. Марк Фелт екені анықталды) репортер Боб Вудвордтың Уотергейт туралы дайындаған мақаласын телефон арқылы тыңдап, Морис Стэнстің ақшасы Уотергейт ішіндегі бұзушылықты қаржыландыру үшін қолданылған деген анонимді ақпаратты растады. Боб Ньюхарт Шоуы CBS телеарнасында жеті маусым бойы сәтті көрсетілді, бұл телефондық монолог шеберіне Чикаго психологы доктор Роберт Хартли рөлінде комедиялық бағдарламада ойнау мүмкіндігін берді. Осы аттас шоу 1961-1962 жылдары NBC телеарнасында көрсетілген болатын.
1972 жылдың 17 қыркүйегі (жексенбі)
1969 жылдан бері тұтқындарды алғаш рет босатуда Солтүстік Вьетнам үш американдық соғыс тұтқынын босатты. Әскери-теңіз күштерінің лейтенанттары Норрис Чарльз және Маркхэм Гартли, сондай-ақ Әуе күштерінің майоры Эдвард Элиасқа азаматтық киім берілді, одан кейін олар Ханойда американдық қарсы алу тобымен бірге қалуға рұқсат алды. Тағы 539 американдық соғыс тұтқыны қамауда қалды, ал 1000-нан астам американдықтартың жоғалып кеткені хабарланды. "Уганда халық милициясының" 1000 әскері Танзаниядан Угандаға басып кірді. Уганда армиясы екі апталық шайқастан кейін басқындықтың бетін қайтарды. Танымал телесериал M*A*S*H он бір маусымдық көрсетілімді бастады, бұл Корея соғысынан сегіз жыл ұзақ болды, ол осы сериалға оқиға орнын берген еді.
1972 жылдың 18 қыркүйегі (дүшәмбе)
Жапонияның бұрынғы сыртқы істер министрі Зентаро Косака Пекинде өткен банкетте Жапонияның екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның барысында Қытайға жасаған зұлматы үшін Жапония атынан қоғамдық түрде кешірім сұрады.
1972 жылдың 20 қыркүйегі (сәрсенбі)
Ұлыбританияның ортақ нарыққа қосылу шарты ратификацияланды. Флойд Паттерсонның қайта оралу әрекеті Мұхаммед Әлимен болған жекпе-жекпен аяқталды. 1956 жылдан 1959 жылға дейін және 1961 жылдан 1962 жылға дейін ауыр салмақтағы бокс бойынша әлем чемпионы атанған Паттерсон 1970 жылдан бері тәжін қайта иеленуге тырысып келген. Жекпе-жек Алидің Паттерсонның көзіне соққысы салдарынан жетінші раундта тоқтатылды. Қайтыс болды: 30 жастағы Ричард Оукс, 1969-1971 жылдар аралығында Алкатраз аралын басып алуға жетекшілік еткен американдық үнді миссионері, Калифорния штатының Аннаполис қаласындағы YMCA лагерінің күзетшісі Майкл Морганмен дау кезінде атып өлтірілді. Оқиға Оукс пен Морганның мүлік пайдалануына байланысты туған жанжалдан алты күн кейін болды.
1972 жылдың 22 қыркүйегі (жұма)
Вилли Брандт жаңа парламент сайлауы үшін сылтау ретінде өзінің үкіметіне сенімсіздік дауысын ұсынды, оның жеңіледіне көз жеткізді. Хексахлорофен – тері тазалағыштарда, косметикада, дезодоранттарда, тіс пасталарында және сәбилерге арналған ұнтақтарда кеңінен қолданылған бактерияға қарсы зат, бірақ АҚШ-тың Тағам және Дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) оны рецепт бойынша ғана қолдануға рұқсат берді. FDA жүргізген зерттеулер HCP-нің нәрестелердің миына зақым келтіретінін көрсетті. FDA 0,75%-дан жоғары HCP бар сәбилерге арналған ұнтақты дереу нарықтан алуға бұйырды және 3% концентрациялы тазалағыштарды тек рецепт бойынша сатуға міндеттеді.
1972 жылдың 24 қыркүйегі (жексенбі)
12 бала мен 11 ересек адам Сакраментодағы Farrell's Ice Cream Parlour дүкеніне F-86 истребитель ұшағы құлағанда қаза тапты. Дүкен әуежай ұшу-қону жолағының шетінен қарсы жағындағы тас жолдың бойында орналасқан және сол кезде ішінде кемінде 100 адам болған. Жапония премьер-министрі Какуэй Танака Пекинге келді, оны Қытай премьер-министрі Чжоу Энлай күтіп алды.
1972 жылдың 28 қыркүйегі (сәрсенбі)
Пол Хендерсон қақпашы Владислав Третяктың қақпасына гол соғып, жеңіс тудырған кезде, Канаданың ұлттық ерлер хоккей құрамасы 1972 жылғы Саммит сериясының (La Série du Siècle) 8-ші ойынында КСРО ұлттық хоккей құрамасын 6:5 есебімен жеңіп, серияны 4:3:1 есебімен ұтып алды. 66 жыл өткен соң, АҚШ-тың әскери министрі Браунсвилл оқиғасына қатысқан қара нәсілді сарбаздардың істерін тазалады. АҚШ-тың 25-ші полкінің 167 мүшесі Техас штатының Браунсвилл қаласында екі ақ адамды атқанда кінәлі деп айыпталғаннан кейін, ар-намысын жоғалтып, әскерден шығарылған. 1970 жылы Джон Д. Уивердің «Браунсвилл шабуылы» атты кітабы жарық көргеннен кейін, АҚШ әскері оқиғаны қайта тергеп, сарбаздардың кінәсіз екенін анықтады.
1972 жылдың 29 қыркүйегі (жұма)
Грузин КСР Коммунистік партиясының бірінші хатшысы және Кеңес Грузиясының іс жүзіндегі басшысы Васил Мжаванадзе Кеңес Коммунистік партиясының Орталық Комитеті шешімімен қызметтен алынды. Мжаванадзе Политбюроның толық мүшесі лауазымын сақтап қалды, бірақ Грузия басшысы ретінде оның орнына Эдуард Шеварднадзе тағайындалды. Жапония Үкіметі мен Қытай Халық Республикасы Үкіметінің бірлескен коммюникесіне сәйкес, Жапония Қытай Халық Республикасымен (Тайвань) ресми қарым-қатынасын үзуден кейін дипломатиялық қатынастарын жаңартты. 1978 жылдың 12 тамызында екі ел бейбіт келісім шартымен соғыс жағдайын ресми түрде аяқтады. "Митчелл құпия GOP қорын басқарды" деген тақырыптағы мақалада, "Вашингтон Пост" газетінің тергеуші журналистері Карл Бернштейн мен Боб Вудвард, Уотергейт ісіне қатысқан дереккөздерге сүйене отырып, "Митчелл АҚШ Бас прокуроры қызметін атқарган кезде демократтар туралы ақпарат жинау үшін пайдаланылған құпия республикалық қорды жеке басқарды" деген ақпаратты жариялады. Еуропалық ғарыш зерттеу ұйымының (ESRO) сегіз мүше мемлекеті METEOSAT бағдарламасын ресми түрде қабылдады, ол еуропалық метеорологиялық спутниктерді ұшыруды көздейді.