Кіріспе

АҚШ-тағы қала, Иллинойс штатындағы Каир қаласы (/k/ɛər/oʊ/ KAIRoh, кейде /k/eɪ/r/oʊ/ KAYroh) – Иллинойс штатының ең оңтүстік қаласы және Александр округінің орталығы. Өзен бойында орналасқан Каир қаласы Иллинойс штатындағы ең төменгі биіктікте жатыр және штаттың тіректермен қоршалған жалғыз қаласы. Ол Оңтүстік Иллинойс аймағында, өзендер кесіп өтетін "Кіші Египет" деп аталатын жерде орналасқан. Қала Нил өзеніндегі Мысыр астанасының құрметіне осылай аталған. Қала Каир ауданымен шектеседі. Қала Солтүстік Америкадағы ең ірі өзендердің – Огайо және Миссисипи өзендерінің қосылған жерінде орналасқан, сондай-ақ халықаралық маңызы бар ылғалды жерлер кешені – Кэш өзеніне жақын. Қоныстану 1830 жылдары қарқынды басталды, ал 1850 жылдарға қарай өзен арқылы жүретін кемелердің қозғалысы өте жоғары болды. 1862 жылы Азамат соғысы кезіндегі база – Форт Дефайанс, Одақ генералы Улисс С. Гранттың стратегиялық маңызы бар өзендерге бақылау жасау және оңтүстікке жасалған сәтті науқандарын бастау және жабдықтау мақсатымен салынды. Өзен порты ретінде дамыған Каир қаласы кейіннен көліктік инфрақұрылымның өзгеруіне байланысты, қаланың төңірегіндегі кең жазықтар, ылғалды жерлер мен су кеңістігінен тыс қалды. Өнеркәсіптік реструктуризация салдарынан халық саны 1920 жылы 15 203 адамды құрады, ал 2020 жылғы халық санағы бойынша 1 733 адамды көрсетті. Қаланың бірнеше кварталы тарихи орындардың ұлттық тізіміне (NRHP) енген Каир тарихи ауданынан тұрады. Ескі кеден үйі де NRHP тізімінде бар. Қала Кейп-Жирардо–Джексон (Миссури–Иллинойс) қалалық статистикалық аймағының құрамына кіреді. 2011 жылы Миссисипи өзенінің тасқыны кезінде Огайо өзенінің су деңгейі 1937 жылғы тасқынынан асып кеткендіктен, Каир қаласының 15 фут суға бату қаупі болғандықтан, қаланың тұрғындары толығымен эвакуацияланды. АҚШ Армиясының инженерлік корпусы Миссури штатындағы Миссисипи өзенінің тасқынына ұшыраған аймақтағы тіректерді бұзып, Каир қаласын және Огайо мен Миссисипи өзендері бойындағы басқа да халық тығыз қоныстанған аймақтарды су басудан сақтады.

Басталуы

Каир осы аттас Мысыр қаласының құрметіне аталған, себебі Огайо мен Миссисипи өзендерінің қосылған жері Ніл дельтасын еске түсіреді. Қайырға және Қайыр банкіне арналған алғашқы қалалық харта 1818 жылы шығарылды, бірақ ешқандай елді мекен мен салымдар болған жоқ. 1836–37 жылдары Қайыр қаласы мен канал компаниясы қала құруға екінші, сәтті әрекет жасады, осы мақсатта учаскені айналдыра үлкен бөгеттер салынды. Олар осы жерді жоспарланған Иллинойс орталық темір жолының соңғы стансасы етуді көздеді, ол 1855 жылы келді. Каир Нью-Орлеанға дейін оңтүстікке қарай жүретін бу кемелері үшін маңызды өзен порты ретінде дамыды. 1854 жылы қала Конгресс актісімен тауар жеткізілетін порт ретінде бекітілді. 1857 жылы жаңа қалалық харта жазылды, ал Каир Чикагомен сауданың дамуына байланысты гүлденді. 1860 жылы халық саны 2000-нан асты. Азамат соғысы кезінде адмирал Эндрю Хулл Фут 1861 жылдың 6 қыркүйегінде Каирді Миссисипи эскадрильясының теңіз базасы етіп белгіледі. Каирде базалық құрылыстарға жер болмағандықтан, теңіз кемесін жөндеу шеберханасының жабдықтары кемежай қайықтарында, ескі бу кемелерінде, буксирлерде, салаларда және ағаш сыйырымдарда орналастырылды. 1862 жылдың қаңтар айында генерал Улисс С. Грант қаланы басып алып, қосылған жерді қорғау үшін Форт Дефайанс құрылысын бастады. Каир соғыс аяқталғанға дейін Одақтың маңызды жабдықтау базасы мен оқу орталығы болды. Азамат соғысынан кейін қала аймақтағы теміржол тасымалының орталығына айналды, бұл оның экономикасын арттырды. 1900 жылға қарай Каирден бірнеше теміржол тармақтары бөлінді. Тасымалдау және теміржолдан басқа, Каирдегі маңызды сала – паромдарды пайдалану болды. XIX ғасырдың соңына қарай, жарты жылдың ішінде шамамен 250 000 теміржол вагоны өзен арқылы пароммен тасымалданды. Автомобиль көпірлерінің болмауына байланысты, XX ғасырдың басында көлік құралдары да пароммен тасымалданды. Паром индустриясы Каирде көптеген жұмыс орындарын құрып, қала арқылы көптеген жүктер мен жолаушыларды тасымалдады. Бай саудагерлер мен тасымалдаушылар XIX және XX ғасырдың басында көптеген әдемі үйлер салды, соның ішінде 1872 жылы аяқталған итальяндық Магнолия сарайы және капитан Уильям П. Холлидей салған Екінші империя стиліндегі Риверлор сарайы (1865). Кеден үйінің қарсы бетінде 1883 жылы Анн стилінде салынған Каир қалалық кітапханасы орналасқан, оның терезелері бояулы шынымен және әсем ағаш өрнектерімен безендірілген. Кітапхана 1884 жылдың 19 шілдесінде А. Б. Саффорд есімімен аталды. Анна Э. Саффорд кітапхананың құрылысын қаржылап, оны қалаға сыйға тартты. Осы және басқа да маңызды ғимараттар Ұлттық тізілімге енгізілген. Маусымдық су тасқынынан қорғау үшін Каир өзендер арасындағы төмен жатқан жеріне байланысты тосқауылдар мен су тасқыны қабырғаларымен толығымен қоршалған. Бірнеше ғимарат, соның ішінде ескі кеден үйі, бастапқыда көше деңгейінен жоғары, тосқауылдардың биіктігіне тең деңгейде салынбақ болған. Алайда, көшелерді және айналасындағы жерді сол биіктікке көтерудің қымбаттығы соншалықты жоғары болды, осы жоспардан бас тартылды. 1914 жылы Сент-Луис қаласындағы (Миссури штаты) Ступп бауырлары үлкен су тасқыны қақпасын салды. Бұл қақпа "Үлкен метро қақпасы" деп аталды және ол Каирдегі солтүстік тосқауылды 51-ші АҚШ тас жолынан жабып, су тасқынынан қорғауға арналған. Қақпаның салмағы 80 тонна, ені 60 фут, биіктігі 24 фут, ал қалыңдығы 5 фут. Қақпа орнатылғаннан кейін Каир су тасқынынан толығымен оқшауланып, аралға айналуы мүмкін. 1927 жылғы Ұлы Миссисипи су тасқынынан кейін Каир маңындағы тосқауылдар жүйесі күшейтілді. Осы жобаның аясында Инженерлер корпусы Birds Point New Madrid Floodway-ді құрды. 1937 жылы Огайо өзенінің су тасқыны Каірде рекордтық деңгейге жетті – 59,5 фут. Каірді қорғау үшін Инженерлер корпусы су тасқыны қақпасын жауып, Каірдің су тасқыны қабырғасына қысымды азайту үшін алғаш рет Бёрдс-Пойнт тосқауылында жарылыс жасады. Су тасқынынан кейін бетон қабырға қазіргі биіктігіне дейін көтерілді, ол 64 футқа дейінгі су тасқынынан қорғауға арналған. 1942 жылы федералды үкімет Каірде жаңа АҚШ пошта кеңсесі мен сот ғимаратын салды. Қаланың халқы 15000-ға жуықтап, өсуін жалғастырды. 1500 Вашингтонда орналасқан жаңа федералды сот ғимаратын Луис А. Саймон мен Джордж Хоу архитекторлары жобалады. Иллинойстың шығыс округінің АҚШ округтік соты 1942 жылы ескі АҚШ кеден үйі мен пошта кеңсесінен жаңа сот ғимаратына көшіп келді. 1978 жылы Иллинойстағы АҚШ округтік сотының құрылымы қайта ұйымдастырылғаннан кейін, сот ғимараты Иллинойстың оңтүстік округінің АҚШ округтік соты үшін пайдаланылды. Қазіргі таңда ғимарат федералды соттар мен Каірдегі пошта бөлімі үшін қолданылады. Сот ғимараты АҚШ-тың жалпы қызметтер басқармасымен салынды және басқарылады.

Линчтеулер

Каирдің нәсілдік қатынастар тарихындағы аласапырандық 1909 жылы қара нәсілді Уильям Джеймстің линчпен өлтірілуі ерекше оқиға болып саналады. 1900 жылы Каирдің халқы шамамен 13 000 адамды құрады. Олардың ішінде 5 000-ға жуығы, яғни 38 пайызы афроамерикалықтар еді. 1900 жылы Каирдің мөлшеріндегі қала үшін қара нәсілділердің саны ерекше жоғары болды. Иллинойс штатының барлық қара нәсілді тұрғындарының 5 пайызы осы қалада тұрды. Кейін, 20 ғасырдың басында Чикаго штаттағы қара нәсілділердің өмірінің орталығына айналды, себебі Ұлы көші-қон кезінде ондаған мың адам осы қалаға қоныс аударды. 1818 жылғы Иллинойс конституциясы тұз шахталарында шектеулі құлдыққа рұқсат берді және құл иелеріне құлдарын сақтап қалуға мүмкіндік берді. Бас Ассамблея штатта тұратын еркін қара нәсілділердің құқықтарын қатты шектеген және еркін қара нәсілділердің көшіп кетуіне кедергі келтірген заңдарды қабылдады. Егер қара нәсілді адам өзінің бостандығын растайтын құжат ұсынбаса, оған 50 доллар айып салынатын немесе шериф оны ең көп ұсыныс білдірген адамға сататын. Конституция қабылданғаннан кейін көп ұзамай штаттың Бас Ассамблеясы Иллинойс шекарасында құлдықты жою қоғамдарын құруды айыптап, құлдықты қолдайтын штаттардағы құлдықты мақұлдаған резолюцияны қабылдады. Қара нәсілділер Каир халқының үлкен бөлігін құрағанымен, олар жұмыс және тұрғын үй мәселелерінде жиі кемсітілді. 1900 жылы нәсілдік қарым-қатынастар шиеленісті болды. 1905 жылы линчтеуге қарсы заң қабылданды. 1909 жылдың 11 қарашасы күні түнде екі адам линчпен өлтірілді. Біріншісі – Уильям Джеймс, үш күн бұрын өлтірілген жас ақ әйел Анна Пеллиді өлтірді деген айыппен афроамерикалық. Бірақ оны қылмысқа байланыстыратын ешқандай физикалық немесе жанама дәлел болған жоқ. Екінші линчпен өлтірілген адам – Генри Салзнер, өткен тамызда ақ әйеліне қол жұмсады деп күдіктелген ақ нәсілді адам. Джеймс Пеллиді 1909 жылдың 8 қарашасы күні кешке жолақта ұн қапшығының бөліктерімен мойынынан қысып өлтірді деген айып тағылды. Пеллидің денесі келесі күні таңертең табылды. Полиция Джеймстің қылмысты жасауға жеткілікті үлкен болғанына сенді, әсіресе оның серіктесі туралы әңгімелер тарағандықтан. Джеймс сейсенбі күні полицияға ұсталды және шаршембі күні кешке дейін қамауда болды. Оны қылмысқа байланыстыратын ешқандай дәлел болған жоқ. Бірақ Каирдегі көшпенділер осы туралы біліп, шерифтің және Джеймстің қуып жететін тағы бір пойызды тартып алды. Шериф Дэвистің Джеймсті көшпенділерден құтқару әрекеті сәтсіз аяқталды, өйткені көшпенділер Дэвис пен тұтқынға алған адамды тоқтатып алды. Көшпенділер Джеймсті Каирге қайтарып, Коммерциялық даңғыл мен Сегізінші көшенің қиылысына алып келді. 10 000-ға жуық адам Джеймсті линчтеудің тамаша көрінісін көру үшін жиналды. Көшпенділер Джеймсті қиылысты кесіп өтетін үлкен болаттық аркалардан аспақ болды. Арқан үзіліп, Джеймс асылудан аман қалды, бірақ қарулы топтың мүшелері оған 500-ден астам оқ атып, өлтірді. Көшпенділер Джеймстің денесін Пеллинің өлтірілген жеріне сүйреп әкетті. Оның басын денесінен кесіп алып, жерге қадалған бағанаға іліп қойды, ал денесін өртеп жіберді. Жүздеген қала тұрғындары күдікті серіктес Артур Александерді іздеді. Оны таба алмағандықтан және қанқұмарлықтарын баса алмағандықтан, олар сот ғимаратының түрмесіне кіріп, Генри Салзнер отырған камераны бұзды. Көшпенділер Салзнерді сот ғимаратының жанындағы телеграф бағанасына іліп қойды және оның денесіне көптеген оқтар атып тастады. Салзнерді асып тастағаннан кейін, көшпенділер түні бойы Александерді іздеуді жалғастырды. Полиция мен шериф көмекшілері көшпенділерден бұрын Александерді тауып алып, оны полиция қызметкері кейпінде аудандық түрмеге жеткізді. Кейбір газеттер оның линчпен өлтірілгенін қате түрде хабарлады. Көшпенділер Александерді іздеуді жалғастырып, қала әкімі мен полиция бастығына да қауіп төндірді, олар өз үйлерінде полициямен күзетілді. Иллинойс штатының губернаторы Чарльз С. Дениен зорлық-зомбылықты басу үшін Каирге 11 әскери рота жіберді. Көшпенділер келесі күні таңертең Александер түрмеде екенін білгенде, әскерилер келді және одан әрі зорлық-зомбылықтың алдын алды. Чикагодағы азаматтық құқық қорғаушылар тобы журналист Ида Б. Уэллсті линчелеуді тергеу үшін жалдады. Тұрғындар тынышталғаннан кейін, губернатор Дениен 1905 жылғы линчге қарсы заңды орындады және Джеймс пен Салзнерді қорғамағаны үшін шериф Дэвисті қызметтен босатып жіберді. 1937 жылғы Огайо өзенінің тасқыны кезінде қала өз бөгеттерінің арқасында қираудан сақталды, бірақ қаланың экономикалық құлдырауы жалғасты.

Растық шиеленістер және одан әрі құлдырау

1930-1960 жылдар аралығында Каирдегі халық саны салыстырмалы түрде тұрақты болды, бірақ кеме қатынасы, теміржол және паром индустриясы қаладан кеткеннен кейін көптеген жұмыс орындары жойылды. Халықтың азаюы жұмысшылар басқа қалаларға көшкен кезде басталды. 1960 жылдардың соңында афроамерикандықтар жаңа федералдық азаматтық құқық заңдарының күшіне енуіне қол жеткізуге тырысқанда нәсілдік шиеленіс күшейді. Полиция, өрт сөндіру қызметі және қалалық көптеген жұмыс орындарында әлі де басымдық ақ нәсілділерге тиесілі болды. Афроамерикандықтар полиция тарапынан мазақталып, әділетсіздікке ұшырады деген шағымдар болды. 1967 жылдың 16 шілдесінде 19 жастағы қара нәсілді солдат Роберт Хант үйге демалысқа келгенде Каир полиция бөлімшесінде асылып өлген күйде табылған. Полиция Ханттың футболкасымен өз-өзіне қол жұмсағанын хабарлады, бірақ Каирдің қара нәсілді қауымының көптеген өкілдері полицияны кісі өлтіруде айыптады. Полицияның қара нәсілді тұрғындарға қатысты дискриминациялық және зорлық-зомбылық әрекеттеріне қатысты бұрынғы оқиғалар бар еді. Роберт Ханттың өлімі Каирдегі қара нәсілді қауымда наразылық толқынына себеп болды. 1967 жылдың 17 шілдесінде Каирдегі қара нәсілді халықтың көп бөлігі көтеріліс жасады. 1967 жылы болған қара нәсілділердің көтерілісі тек Каирмен ғана шектелмеді, ол АҚШ-тың ірі қалаларында 1967 жылдың жазында болған 40-тан астам нәсілдік тәртіпсіздіктердің бір бөлігі болды. 17 шілдедегі көтеріліс кезінде Каирде үш дүкен мен қойма өртеніп, көптеген ғимараттардың терезелері сынып қалды. Зорлық-зомбылықты басу үшін Каирге Ұлттық гвардия бөлімшесі шақырылды. 1967 жылдың 20 шілдесінде Каирдегі зорлық-зомбылықтың жетекшілерінің бірі ақ нәсілді қала басшыларын ескертті: егер қала басшылары 1967 жылдың 23 шілдесіне дейін Каирдегі қара нәсілді топтардың талаптарын орындамаса, "Каир Римнің өртенгендей көрінеді". Сөзші Пирамидалық соттың тұрғын үй кешенінің шамамен жүз қара нәсілді тұрғынының атынан сөйледі. Олар жаңа жұмыс орындарын ашуды, балалары үшін ұйымдастырылған демалыс бағдарламаларын ұйымдастыруды және полицияның қатыгездігін тоқтатуды талап етті. Каир мэрі Ли Стенцель және басқа да қала басшылары федералдық және штаттық өкілдермен кездесіп, мерзімге дейін талаптарды қанағаттандыру жоспарын жасауға тырысты, осылайша қосымша тәртіпсіздіктердің алдын алуға үміттенеді. Көтеріліске жауап ретінде Каирдегі ақ нәсілді қауым шерифтің тапсырмасымен азаматтарды қорғау тобын құрды. Қорғау тобы "Ақ шляпалар" деп аталды, өйткені оның 600-ға жуық мүшесі тәртіпті сақтау үшін көшеде патрульдік сапармен жүргенде өздерінің мүшелігін көрсету үшін ақ құрылыс шлемдерін киіп жүрді. Келесі екі жылда қара нәсілді қауымда "Ақ шляпалардың" зорлық-зомбылық әрекеттеріне қатысты айыптаулар көбейе бастады. 1969 жылдың басында азаматтық құқықтар үшін күрестің бірнеше белсенділері Каир Біріккен майданын құрды, ол жергілікті NAACP, кооперативтік қауымдастық және бірнеше қара көше бандаларын біріктіретін азаматтық құқықтар ұйымы болды. Каир Біріккен майданы қара нәсілді халықтың күш-жігерін "Ақ шляпаларға" қарсы күресу үшін ұйымдастыру мақсатымен құрылды. Біріккен майдан "Ақ шляпаларды" қара қауымды қорқытуда айыптап, Каир қаласына жеті талап тізімін ұсынды. Жеті талапқа қара полиция бастығын тағайындау, қара өрт сөндіруші бастығының орынбасарын тағайындау және барлық қалалық жұмыста қара және ақ нәсілділердің тең үлесі кірді. 1969 жылдың жазында Каирде нәсілдік зорлық-зомбылық өршіп, Каир Біріккен майданы сегрегацияны тоқтату және оның жеті талабына назар аудару үшін наразылықтар мен демонстрацияларға бастады. Бұл наразылықтар зорлық-зомбылыққа ұласты, бірақ Иллинойс губернаторы Ричард Огилви бейбітшілікті қалпына келтіру үшін Ұлттық гвардияшыларды жібергенде ғана тоқтатылды. 1969 жылдың жазында Каир Біріккен майданы ақ нәсілді кәсіпкерлерге қарсы бойкот жариялады, олар әдетте қара нәсілді қызметкерлерді жұмысқа алмады. Бойкот қаладағы барлық кәсіптерді қамтыды. 1969 жылдың желтоқсан айында зорлық-зомбылық тағы да күшейді және 6 желтоқсанда бірнеше кәсіп өртеніп кетті. Сол күні таңертең ертерек Пирамидалық соттардағы тұрғын үй кешенінің тұрғындары өрт сөндірушілердің үш және полиция бастығының біріне атысты. Атыс кезінде полиция бастығы мен өрт сөндірушілердің бірі жоғары қуатты мылтықпен жараланды. Оқиға орнынан 13 адам тұтқындалды. Келесі айда Каир полициясының бастығы отставкаға кетті, Каирдің екі жылдан астам уақыт бойы қаланы дүрбелеңге түсірген "партизандық тактикамен" күресуге заңды және физикалық құралдары жетіспейтінін мәлімдеді. Бойкотты күшейту үшін афроамерикандықтар кәсіптерге пикеттеуді 1970 жыл бойы жалғастырды. Желтоқсан айында қала кәсіп орнынан 20 фут ішінде пикеттеуге тыйым салатын жаңа қалалық ережені қабылдады. Жаңа қалалық ережеге байланысты тағы да ірі зорлық-зомбылық оқиғасы болды. Зорлық-зомбылықтан кейін Біріккен майдан тағы да ірі митингке шақырды және жаңа ереженің қарамастан ақ нәсілді кәсіптерге пикеттеуді қайта бастады. Полиция оқ атылған естігеннен кейін халыққа шабуыл жасады, нәтижесінде пикеттеу зорлық-зомбылыққа ұласты. 1978 жылы Миссисипи өзені арқылы өтетін Interstate 57 көпірі ашылды. Көлік магистралі Каирді көбінесе айналып өтіп, қаладағы қалған қонақжайлық индустриясын құлатты. Каирдегі аурухана 1986 жылдың желтоқсан айында жоғары қарыз және науқастардың азаюына байланысты жабылды.

Ағымдағы жағдай

Миссисипидегі көптеген басқа қалалардағыдай, өзен саудасының төмендеуімен Каир қаласының экономикасы мен халқы күрт төмендеді. 2020 жылы қалада 1733 тұрғын болды, бұл бір ғасыр бұрынғы ең жоғары көрсеткіштен 89% азайған. 1950 жылдан 2020 жылға дейін АҚШ-тың сегіз санағында қала халқының саны үздіксіз төмендеп келеді. Қалада қалған тұрғындар көптеген маңызды әлеуметтік-экономикалық қиындықтарға тап болып отыр, олардың ішінде кедейлік, қылмыс, білім берудегі мәселелер, жұмыссыздық және салық базасын қайта құру қажеттігі бар. 2017 жылы федералды үкімет Елмвуд және Макбрайд тұрғын үй кешендерін жабу туралы шешім қабылдады. 2017 жылдың тамызында сол кездегі Тұрғын үй және қала құрылысы министрі Бен Карсон қалаға сапар жасады. 10 отбасы жаңа тұрғын үй тапқан, бірақ жабылу салдарынан шамамен 400 адамның зардап шегуі күтілуде. Қоғам мен аймақ қаланың тасталып кетуіне қарсы күресуде. Олар кейбір сәулеттік ескерткіштерді қалпына келтіріп, қаланың тарихы мен Миссисипи және Огайо өзендерімен байланысына баса назар аудара отырып, мәдени туризмді дамытуды жоспарлап отыр. Басқа қалалар да осындай стратегияларды қолданып, келушілерді тартуға және өздерінің қауымдастықтарында жаңа бизнес құруға қол жеткізді. Әлеуметтік клиника медициналық және стоматологиялық көмек, сондай-ақ бірнеше психикалық денсаулық қызметтерін ұсынады. Жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарының ішінде Cairo Citizen апталық газеті бар.

География

Каир Иллинойс штатының Моундс қаласының жанында Огайо өзенінің Миссисипи өзенімен қосылатын жерінде орналасқан. Теңіз деңгейінен биіктігі 315 фут (96 м). Иллинойс штатының ең төменгі нүктесі Каир қаласында, Миссисипи өзенінде орналасқан. 2021 жылғы халық санауының мәліметтеріне сәйкес, Каирдің жалпы ауданы 9,11 шаршы миль (24 км2) құрайды, оның ішінде 6,99 шаршы миль (18 км2) (немесе 76,72%) құрлық, ал 2,12 шаршы миль (5 км2) (немесе 23,28%) су.

Климат

Каир қаласының ылғалды субтропиктік климаты бар (Köppen Cfa) және Оңтүстік таулық аймақтағы қалаларға тән көптеген қасиеттеріне ие. Жазда ыстық және ылғалды болады, шілде айындағы күндізгі орташа температурасы алты күндік орташасы және жылына 40 күнге жуық температура көтеріледі. Қыстар көбінесе салқын, бірақ қолайлы кезеңдерімен өтеді, дегенмен ұзақ суық күндер де болуы мүмкін. Каирдің қысы Иллинойс штатының өлшемдерімен салыстырғанда әдетте жұмсақ, себебі қаңтар айындағы күндізгі орташа температурасы жауын-шашын жыл бойына біркелкі таралады. Каирдің теңіз деңгейінен төмен жатқан орны және Миссисипи мен Огайо өзендеріне жақындығы қыста күшті суық пен температураның күрт төмендеуіне кедерес жасайды; алайда, жаз айларында осы факторлар ыстық пен ылғалды сақтап, ауа райының тұншықтыруын тудырады.

2020 жылғы халық санағы

Ескертпе: АҚШ-тың халық санағы испаниялық/латиноамерикалықтарды этникалық категория ретінде қарастырады. Бұл кесте латиноамерикалықтарды нәсілдік санаттардан алып тастап, оларды жеке санатқа жатқызады. Латындықтар кез келген нәсілге жата алады. +Қайыроның нәсілдік құрамы (NH = Испан емес)
Нәсіл саны пайызбен
Ақ (NH) 434 25,04%
Қара немесе африкалық америкалық (NH) 1,193 68,84%
Америкалық немесе Аляска тумасы (NH) 5 0,29%
Басқа бірнеше нәсіл (NH) 5 0,29%
Қаралас/көп нәсілдік (NH) 7 6 4,39%
Испаниялық немесе латиноамерикалық 201 1,15%
Барлығы 1,733

2020 жылғы халық санағы бойынша қалада 1,733 адам, 828 үй шаруашылығы және 377 отбасы тұрады. Халық тығыздығы – 1036 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы – . Қаланың нәсілдік құрамы: 25,33% ақ, 68,96% афроамерикалық, 0,40% америкалық, 0,63% басқа нәсілдер және 4,67% екі немесе одан да көп нәсілдер. Халықтың 1,15% -ын испандық немесе латиноамерикалықтар құрайды. 828 үй шаруашылығының 18,0% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 23,07% -ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 20,29% -ы күйеуі жоқ әйел үй иесі, ал 54,47% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 52,29% жеке адамдардан тұрады, ал 23,55% -ында 65 жастан асқан жалғыз адам тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 3,42 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,16 адам. Қаланың жас бойынша үлестірілімі: 21,7% - 18 жасқа дейінгілер, 9,3% - 18-ден 24 жасқа дейінгілер, 16,9% - 25-тен 44 жасқа дейінгілер, 28,8% - 45-тен 64 жасқа дейінгілер және 23,3% - 65 жастан асқандар. Орташа жас 47,4 жас. Әр 100 әйелге 87,1 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 94,5 еркек келеді. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 27 661 доллар, ал отбасының орташа табысы 31 280 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 14 464 доллар, ал әйелдердің 21 188 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 661 доллар. Отбасылардың 32,9% және халықтың 36,2% кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 72,1% және 65 жастан асқандардың 14,2% кедейлікте өмір сүреді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 2831 адам, 1268 үй шаруашылығы және 677 отбасы тұрды. 1599 тұрғын үй болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 69,6% қара немесе афроамерикалықтар, 27,9% ақтар, 0,1%-дан аз американдық индейлер, 0,1%-дан аз азиялықтар, 0,1%-дан аз Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 0,1%-дан аз басқа нәсілдер және 2,0% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 0,1%-дан аз құрады. 1268 үй шаруашылығының 26,7%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 21,2%-ы бірге тұратын жұбайлар, 28,5%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 46,6%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 43,5%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 15,2%-ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,15 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрады. Халықтың жас бойынша таралуы: 31,6% - 19 жасқа дейінгілер, 6,3% - 20-24 жастағылар, 19,2% - 25-44 жастағылар, 26,2% - 45-64 жастағылар және 16,6% - 65 жасқа жоғары. Орташа жас 36,9 жас болды. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 16 682 доллар, ал отбасының орташа табысы 31 507 долларға тең. Жыл бойы толық жұмыс істейтін еркектердің орташа табысы 37 750 доллар, ал әйелдердің 21 917 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 12 461 доллар болды. Отбасылардың 33,0%-ы және халықтың 44,2%-ы кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүрді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 71,7%-ы және 65 жасқа жоғары жастағылардың 20,6%-ы.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 3632 адам, 1561 үй шаруашылығы және 900 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – шаршы километріне 103,2 адам (267,3 адам шаршы мильге). Қаланың тұрғын үй қоры 1885 бірлікке жетеді. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 35,93% ақ нәсілді, 61,70% қара немесе афроамерикалық, 0,08% американдық индейлер, 0,72% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,36% басқа нәсілдер және 1,18% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,74% құрады. 1561 үй шаруашылығының 30,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 29,3%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 25,2%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 42,3%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 39,7%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 17,6%-ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,26 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,08 адамды құрады. Халықтың жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 30,4%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер – 8,1%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер – 22,0%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер – 21,6%, ал 65 жасқа толған және одан асқандар – 17,9%. Орташа жас 36 жас. Әр 100 әйелге 79,5 еркек шақтандырылған. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 70,2 еркек шақтандырылған. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 21 607 доллар, ал отбасының орташа табысы 28 242 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 28 798 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 18 125 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 220 доллар. Отбасылардың 27,1%-ы және халықтың 33,5%-ы кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 47,0%-ы және 65 жастан асқандардың 20,9%-ы.

Білім

Қала Каир қауымдық білім беру ауданының 1-ші бөлімімен қамтамасыз етілген. Халық санауының бағалауларына сәйкес, Каир мектептерінде Иллинойс штатындағы балалардың кедейлікте өмір сүру көрсеткіші ең жоғары – 60,6%. Бұл көрсеткіш АҚШ-тағы барлық қалалардың арасында он бесінші орында тұр. Аудан құрамында бір бастауыш мектеп бар, ол – Эмерсон бастауыш мектебі. Орта және жоғары сынып оқушылары Каир кіші және аға мектебінде білім алады. Беннет бастауыш мектебі 2010 жылы жабылды. Бельвиль Рим-католик дінбасы бұрын Сент-Джозеф сынып мектебін басқарды. Бұрын ол 1-ден 12-ге дейінгі сыныптарды қамтыған, бірақ 2001 жылға қарай тек бастауыш сыныптар ғана қалды.

Үкімет

Каир Иллинойс штатының 12-ші конгресс округінде орналасқан және Конгресте республикалық Майк Бост өкілдік етеді. 2020 жылы Александр округі сайлаушыларының 42,60 пайызы демократтық кандидат және 46-шы президент Джо Байденге дауыс берді.

Танымал мәдениетте

Жазушылар Джейкоб Картрайт пен Ник Джорданның "Екі өзен арасында" (2012) деректі фильмінде Каир қаласының әлеуметтік, экономикалық және экологиялық проблемалары туралы айтылады. Каир Марк Твеннің "Хаклбери Финннің оқиғалары" романында Гак пен Джим үшін бастапқы мақсат болған, олар Джимге еркіндік алу үшін Огайо өзенімен қайықпен жол тартуды жоспарлаған. Бірақ олар Каирді қателікпен өткізіп, құлдық штат Арканзасқа келіп қалды. Твен өзінің "Миссисипидегі өмір" атты көркем емес туындысында да Каирді атап өткен. Чарльз Диккенс 1842 жылы Каирге сапар шекті және көргендерінен әсер алмады, оны ауру-жұқпалы, дамылмаған аймақ деп санады. Ол 1843–1844 жылдардағы "Мартин Чузлвит" романындағы Едем қаласының прототипі болды. Музыкант Стейс Ингланд 2005 жылы қаланың қыржұлын тарихынан шабыттанған "Кайродан сәлем, Иллинойс" атты концептуалды музыкалық дискісін шығарды. Дисней арнасының "Со Уэйрд" сериалының 3 маусым 58-ші эпизодының 19-шы бөлімінде, Каир қаласындағы Египтология мұражайында қайта тірілген мумия бар екені анықталды. Қала Нил Гейманның 2001 жылғы "Американ құдайлары" романында сюжеттік маңызға ие. Джон Уэйннің "True Grit" фильмінде Мэтти Росс Рустерден соғыстан кейін не істегенін сұрайды. Ол жауабында, жалақы төлеушіні тонап, Нью-Мексикодағы шағын банкке шабуыл жасағанын айтты. Содан кейін ол Каирге (Иллинойс штаты) көшіп, "Грасс Фрог" атты дәмхана ашты.

Спорт

Каирдің 1903–06, 1911–14, 1922–24 және 1946–50 жылдары Кентукки–Иллинойс–Теннесси лигасында өзінің кіші лигалық бейсбол командасы (әртүрлі «Мысырлықтар», «Чемпиондар», «Гиганттар» және «Доджерлер» деп аталды) болды. Ұлттық лиганың «Сент-Луис Кардиналс» командасы 1943 жылдан 1945 жылға дейін Каирде жыл сайынғы көктемгі жаттығу лагерін өткізді, себебі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бас лига бейсбол саяхаттарға шектеулер енгізді. Каир қаласы баскетболға деген құштарлығымен белгілі. 2017 жылы «Каир Пилоттары» жоғары мектеп баскетбол командасы алғашқы штаттық чемпионатқа жақын келді, маусымды 23–6 есебімен аяқтады. Мектептің шағын екенін ескерсек, штаттық чемпионаттан төрт ойын ғана қалып қоюы ерекше жағдай болды. 2017 жылдың күзінде оқуға түскен студенттердің саны бар болғаны 97 болды.