Кіріспе

Пана – АҚШ-тың Иллинойс штатындағы Кристиан округінде орналасқан шағын қала. Шағын бөлігі Шелби округіне қарасты. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 5199 адамды құрады.

Тарих

Пана маңындағы аймақ 1845 жылы Тас көмір учаскесі ретінде құрылған. 1856 жылы округтің учаскелері қалашықтарға айналды, ал Тас көмір учаскесі Иллинойс штатының Кристиан округіне қарасты Пана қалашығы болды. 1857 жылы Пана ауылы құрылды. "Пана" атауының Пауни тайпасынан шыққандығы күдік тудырады. Ол шығыс-батыс және солтүстік-оңтүстік бағыттарындағы темір жолдардың тоғысқан жерінде дамыды және темір жолдың бу машиналарын отынмен және сумен қамтамасыз етті. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында бұл аймақ көмір өндірудің маңызды орталығына айналды. 1899 жылдың сәуір айында қара және ақ шахтерлер арасындағы қақтығысқа байланысты Пана көтерілісі болды. Алдымен ақ адам қаза тапты (кейін полиция қызметкерінің қолынан өлгені анықталды), содан кейін Алабамадан шақырылған қара жұмысшыларға ақ кәсіподақ шахтерлері шабуыл жасады. Тағы алты адам мерт болды: бір ақ (дегенмен, оны да ақ адам атып өлтірген болуы мүмкін) және бес қара адам; сонымен қатар, тағы алты қара шахтер жараланды. Зорлық-зомбылық тоқтатылғанымен, қара нәсілділерге қатысты зор дұшмандық сезілді. Алабамаға және Jim Crow South-қа қайтудың орнына, қалада қалған 300-ге жуық афроамерикалықтың 211-і Канзас штатының Вейр қаласына, басқа шахтада жұмыс істеу үшін көшті. Бұл қала жергілікті журналистер, Джордан ағайындыларының арқасында "Розалар қаласы" деп аталды. Көптеген ірі гүл өсірушілер мен сатушылар осы жерде өз бизнесін ашты. Бір кезде Панада 109 жылыжай болған. Китчелл саябағы 1992 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. 1995 жылы Ұлттық тізілімге қосылған Луи Джехле үйі де Панада орналасқан.

География

2021 жылғы халық санағының мәліметтеріне сәйкес, Пананың жалпы ауданы 4,16 шаршы миль (11 км²) құрайды, оның ішінде 3,86 шаршы миль (10 км²) (немесе 92,60%) жер, ал 0,31 шаршы миль (1 км²) (немесе 7,40%) су.

Демография

2020 жылғы халық санауы бойынша қалада 5199 адам, 2425 үй шаруашылығы және 1320 отбасы тұрады. Халық тығыздығы құрады, ал тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 95,48% ақ нәсілді, 0,38% афроамерикалық, 0,13% американдық үндістер, 0,56% азиялық, 0,29% басқа нәсілдерден және 3,15% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,94% құрайды. Барлығы 2425 үй шаруашылығы бар, олардың 27,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 34,27%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,77%-ында күйеуі жоқ әйелдер басшылық етеді, ал 45,57%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 37,57%-ы жеке тұлғалардан тұрады, ал 18,10%-ы 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,78, ал отбасының орташа мүше саны 2,15 адамды құрайды. Қаланың жас құрамы: 18 жасқа дейінгілер 22,9%, 18-24 жас аралығындағылар 9,0%, 25-44 жас аралығындағылар 19,9%, 45-64 жас аралығындағылар 25,3% және 65 жастан асқандар 22,9%. Орташа жас 39,8 жас. Әр 100 әйелге 88,0 еркек шақтандырылған. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 91,5 еркек шақтандырылған. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 47 701 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 52 935 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 41 116 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 24 955 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 23 692 долларды құрайды. Отбасылардың 13,3%-ы және халықтың 15,4%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 22,2%-ы және 65 жастан асқандардың 8,3%-ы.

Пана мұрасы күндері

Пана мұралық күндері – мамыр айының соңғы апта соңында өтетін жыл сайынғы фестиваль. Көшелер жабылып, түрлі саудагерлер мен ойын-сауық атракциондарымен толады. Көбінесе тікелей музыка орындалады.

Еңбек күні парад

Жыл сайынғы Пана Еңбек күні шеруіне 15 000-ға дейін адам қатысады, бұл Іллинойс штатындағы осындай іс-шаралардың ең ірісі. 2011 жылғы шеруде 343 өрт сөндіруші 11 қыркүйектегі шабуылдарда қаза тапқан өрт сөндірушілер, парамедиктер және полицейлерді құрметтеу мақсатында шеруді бастап өткен. 2022 жылы Пана қаласы өткізген Еңбек күні шеруі қала тарихындағы 88-ші шеру болды.

Үш аймақтық жәрмеңке

Үш аймақтық жәрмеңке жыл сайын өткізіледі және алты күнге созылады. Жәрмеңке Еңбек күніне дейінгі сәрсенбіде басталып, Еңбек күнімен аяқталады. Онда көптеген көңіл көтеру шаралары, сатушылар мен ойындар ұсынылады. Күніне орташа есеппен 7 мың адам келеді.