Кіріспе
Ресейлік хип-хоп – Ресейде немесе Украина, Беларусь және Қазақстан сияқты бұрынғы Кеңес мемлекеттерінде орыс тілінде жазылған хип-хоп музыкасы. Ресейлік рэперлердің хиттері кейбір компьютерлік ойындардың саундтректеріне енгізілген және көптеген танымал интернет-мемдердің құрамына кірген. Detsl, Bad Balance, Centr, Kasta, Oxxxymiron және белорус әртісі Seryoga сияқты көптеген рэп-әншілері коммерциялық сәттілікке жетті. Әсіресе 2010 жылдардың соңы мен 2020 жылдардың басында рэп Ресейде өте саяси музыка түріне айналды. Осы тұрғыдан алғанда, рэпті 1980-ші жылдардағы рокпен салыстыруға болады, ол Кеңес жүйесін сынаған жастарға дауыс берді, мысалы, Виктор Цойдың «Хочу перемен» («Мен өзгерістерді қалаймын») әні арқылы. Саяси белсенділіктің күшеюі 2018 жылдың соңында бірқатар концерттер тоқтатылған кезде ең айқын байқалды. Олардың арасында қараша айының соңында Краснодар қаласында рэпер Хаскидің (нағыз аты Дмитрий Кузнецов) концерті болды. Жергілікті прокуратура оның Club Bounce клубында өнер көрсетуіне экстремистік идеялар, есірткілерді дәріптеу және өзіне-өзі қол жұмсауға шақыру сияқты себептермен тыйым салғаннан кейін, рэпер машинаның төбесіне шығып, көшедегі жанкүйерлеріне ән айта бастады, содан кейін полиция оны «бұзақылық» (chuliganstvo) жасады деген айыппен алып кетті, нәтижесінде ол бірнеше күнге түрмеге кесілді. Осыдан кейін көптеген танымал рэперлер Мәскеуде оған қолдау көрсету үшін концерт берді. Дегенмен, брейк-би (breaking) американдық хип-хоп мәдениетінің алғашқы элементтерінің бірі болып, елде скейтбординг, диджеинг және эмсиингпен бірге танымал болды. Ресейлік хип-хоптың музыкалық түрі – рэптің бастауы 1980 жылдарға дейін жетеді. Ресейдегі алғашқы рэп-топ деп есептелетін «Rush Hour» (Chas Pik) тобы 1984 жылғы «Rap» альбомында рэптің алғашқы үлгілерін жасады. Альбомда «Rap» атты трек бар, оның мәтіні көбейту кестелері мен әріптерге негізделген және ол бес жыл бұрын шыққан Sugarhill Gang тобының «Rapper's Delight» атты хит-трегінің фанк стилінен шабыттандырылған. 1980 жылғы Мәскеуде өткен Жазғы Олимпиада ойындары Совет Ресейіне хип-хоп мәдениетін әкелудің маңызды факторы болды, ал 1985 жылы өткен 12-ші Дүниежүзілік жастар мен студенттер фестивалі және Михаил Горбачевтің «Перестройка» саясаты Батыс мәдениетін елге одан әрі енгізді.
Russian hip hop refers to hip hop music recorded in Russia or in the Russian language in former Soviet states such as Ukraine, Belarus, and Kazakhstan. Hits by Russian rappers are included in the soundtracks of some PC games and have formed part of several popular internet memes. Many Russian rap artists have achieved commercial success, including Detsl, Bad Balance, Centr, Kasta, Oxxxymiron and Belarusian artist Seryoga. Especially at the end of the 2010s and the beginning of the 2020s, rap has become a very political form of music in Russia. In this respect, rap could be compared to rock in the 1980s, which gave voice to young people critical of the Soviet system, expressed, for example, by Viktor Tsoi's Khochu peremen ("I want changes"). The increased politicization was most impressively demonstrated at the end of 2018, when a string of concerts were canceled. Among them was a performance by rapper Khaski (real name Dmitry Kuznetsov) in Krasnodar at the end of November. After the local prosecutor's office banned him from performing at Club Bounce on the grounds that the music contained extremist ideas, drug glorification and a call to suicide, the rapper stood on the roof of a car and began singing to his fans in the street until the police took him away for "hooliganism" (chuliganstvo) leading to him initially being sentenced to several days in prison. As a result, many famous rappers gave a solidarity concert for him in Moscow. However, breaking was one of the first elements of American hip hop culture to become popularized in the country, along with skateboarding, DJing, and MCing shortly after. The beginnings of Russian hip hop's musical form, rap, can be traced back the 1980s. Regarded as the first 'rap group in Russia, the group "Rush Hour" (Chas Pik) created one of the first attempts at rap in their 1984 album, "Rap." The album contained a track called "Rap" which featured lyrics based on multiplication tables and letters and took its inspiration from the funk based style of the popular track, Rapper's Delight by Sugarhill Gang, released five years earlier. The 1980 Summer Olympics, held in Moscow, was one of the main catalysts for bringing hip hop culture to Soviet Russia, and by 1985 events like the 12th World Festival of Youth and Students and Mikhail Gorbachev's policy of Perestroika further brought Western culture into the country.
1990 жылдар
1990 жылдардың басына дейін Ресейде және Кеңес Одағында рэп орындаушылары көп болған жоқ. Ресей рэпінің алғашқылары Мистер Малой, Bad Balance, Малчишник, Богдан Титомир болды. Ресейлік хип-хоп, канадалық хип-хоп сияқты, ямайкалық музыкадан әсер алды, ол Кеңес Одағы ыдыраған кезде кеңінен танылды. 90-шы жылдардың басында және ортасында Мәскеуде (Д.О.Б. қоғамдастығы, White Hot Ice) және Санкт-Петербургте (DA 108, Балтық кланы) хип-хоп өнерінің орталықтары пайда болды. 90-шы жылдардың соңында Микхей және Джуманги, STDK және Детсл сияқты көптеген жаңа орындаушылар танымал болды. Олардың көпшілігі бұрынғы топтардың мүшелері болған. 90-шы жылдардың соңы мен 2000-шы жылдардың басында Дондағы Ростов ресейлік хип-хоп субмәдениетінің орталығы деп есептелді, ал оның ең белгілі өкілі – Kasta тобы болды.
2000 жылдар
2000-шы жылдардың басында ең танымал орындаушылар Каста, Mnogotoчие, Detsl және Bad Balance болды. 2000-шы жылдардың ортасында Мәскеуде андеграунд топтар пайда болып, танымал бола бастады (Smoky Mo, Dymovaya Zavesa, 25/17, Krovostok, Money Makaz, Supreme Playaz, Underwhat, Ddrop, Kazhe Oboima). Сонымен қатар Ресейде және Беларусьте жаңа R&B орындаушылары пайда болды (Maks Lorens, Bianca, Satsura, Band'Eros). Бұл кезеңде қызықты музыкалық жобалар да пайда болды, мысалы, джаз рэп тобы KREC, рагга рэп тобы DA BUDZ, глитч-хоп жобасы 2HCompany, комедиялық гангста рэп Krovostok. 2000-жылдардың соңында ресейлік рэпер ST1M, Серёганың қатысуымен "Я Рэп" (I'm Rap) атты синглын шығарғаннан кейін үлкен танымалдылыққа ие болды. Бұл ән 50 Cent-тің "How to Rob" әніне ұқсас, барлық ең танымал ресейлік рэперлерді сынады. 2007 жылы Centr тобының танымалдылығы артты, оның бір себебі интернеттегі агрессивті жарнамалау болды. 2008 жылы олар MTV Russia Music Awards сыйлығын жеңіп алды. Топтың мүшелері – Алексей Долматов, немесе Гуф, Давид Нуриев, немесе Птаха ("птаха" орыс тілінде "кішкентай құс" дегенді білдіреді) және Вадим Мотылов, немесе Слим. Олардың екі альбомы, «Качели» (Kacheli/Swing) және «Эфир в норме» (Efir v norme /Ether's Fine) ең танымал ресейлік хип-хоп альбомдарының біріне айналды. 2008 жылы бұл альбом MTV Russia Music Award сыйлығын ең үздік хип-хоп жобасы ретінде жеңіп алды. 2010 жылы топ қатысушылары арасындағы келіспеушіліктер салдарынан тарап кетті, және олардың әрқайсысы жеке карьерасын жалғастырды немесе басқа топтарға қосылды. 2016 жылы топ қайтадан бірігіп, жаңа альбомды жазды, «Система» (Sistema / The System). 2008 жылы ресейлік Muz TV музыкалық арнасы Battle for Respect хип-хоп шоуын бастады, оның жеңімпазы Ant (Zasada Production) өте танымал болды. 2009 жылы Путин Battle for Respect байқауында сөйлеген кезде, бір жағынан хип-хоп мәдениетін мәдени алмасуға ықпал еткені үшін мақтады. Екінші жағынан, ол есірткіге тәуелділік туралы айтты, ол бұл ортамен байланысты деп мәлімдеді. Путин нашақорлыққа қарсы ескертті. Алайда, ол брейк-данстың хип-хоптың салауатты өмір салтын насихаттай алатынын айтты, себебі оның пікірінше, мұндай әсерлі және күшті билер есірткінің әсерімен орындалуы мүмкін емес. 2000-жылдардың соңында және 2010-жылдардың басында Basta иелігіндегі Gazgolder Records лейблінде жаңа белгілі орындаушылар пайда болды (AK47, (gamora) Triagrutrica, Tati, Charusha, Slovetsky және Skriptonit, қазақстандық ди-джей).
2010 жылдар
2018 жылы сөйлеген сөзінде Ресей президенті Владимир Путин реп музыкасын сынап, оның Ресейдің деградациясына алып келетінін және "секс, есірткі, наразылық" қағидаларына негізделгенін айтты. Ол Санкт-Петербургтегі Мәдениет және өнер кеңесінен реп мәдениетін бақылауға алуды сұрады, "егер тоқтату мүмкін болмаса, оны өз бағытына бұру керек" деді.