Кіріспе

Яна Станиславовна "Янка" Дягилева (Яна Станиславовна Дягилева; 4 қыркүйек 1966 – шамамен 9 мамыр 1991) – орыс ақыны, әнші-күйші және Ресейдің андеграунд панк сахнасындағы сол заманның ең танымал тұлғаларының бірі. Ол жеке өнер көрсеткен, сондай-ақ Егор Летов, «Гражданская оборона» және «Великие Октябри» («Ұлы қазан») топтарымен бірге сахнада болды. Дягилеваға оның достары Летов пен Александр Башлачев үлкен әсер еткен. Оның әндері үмітсіздік пен депрессия, панк стиліндегі нигилизм және халық әндеріне тән ақтаңдақтар сияқты тақырыптарды қамтыды. Оның 1991 жылғы қазасы Сібір панк сахнасының символдық аяқталуы деп есептеледі.

Өмірбаян

Янка (туған есімі Яна) Дягилева 1966 жылғы 4 қыркүйекте Новосибирск қаласында, КСРО-да, Станислав Дягилев пен Галина Дягилеваның отбасында дүниеге келді. Оның тегі – орыс, украин және чех. 1973 жылы ол мемлекеттік мектепке барып, музыка мектебінде бір жыл фортепиано сабақтарын алды, бірақ кейіннен оқуын тастады. Осыдан кейін ол гитараға қызығушылық танытты. Оқушы кезінде Янка өлеңдер жаза бастады (олар қазірде жоқ), сондай-ақ мектептегі өнер көрсетілімдерінде ән шырқап, гитарада ойнады. 1984 жылы Новосибирск су көлігі инженерлері институтына түсті, алайда екінші курста оқуын доғарды. Осы кезеңде ол AMIGO саяси тобымен бірге өнер көрсететін. Дягилеваның сақталған ең ерте өлеңдері 1985 жылға жатады. 1985 жылдың желтоқсанында ол Ленинградқа сапар шекті, онда Александр Башлачевпен кездескен болуы мүмкін. 1986 жылдың қазан айында Дягилеваның анасы қатерлі ісіктен қайтыс болды. 1987 жылдың сәуір айында Янка Егор Летовпен танысып, оның «Гражданская Оборона» (Gr. Ob.) тобына қосылды. 1988 жылдан 1990 жылға дейін Дягилева топпен гастрольдік сапарларда болып, өнер көрсетті. 1988 жылдың қаңтарында ол өзінің алғашқы «Не положено» альбомын жазды. Көпшілік алдындағы алғашқы өнер көрсетілімі 1988 жылдың 24 маусымында Тюменьде өткен панк фестивалінде болды, ол «Деклассированным элементам» альбомына жазылды. 1989 жылы Дягилева Ленинградта алғаш рет Сергей Фирсов ұйымдастырған концертте өнер көрсетті, ол Дягилева мен Gr. Ob. тобының алғашқы продюсеріне айналды. Дягилеваның «Продано!» альбомы Фирсовтың пәтерінде жазылды. Дягилеваның соңғы ресми өнер көрсетілімдері 1990 жылдың қараша айында Иркутск, Ангарск және Ленинград қалаларында өтті. Оның соңғы тікелей концерттік жазбасы 1990 жылдың 10 қарашасында Иркутск қаласында жасалды. 1991 жылдың ақпан айында Иркутск қаласында тағы бірнеше өнер көрсетілімдері жоспарланған, бірақ олардың өткені белгісіз. 1991 жылдың ақпан айының соңында Дягилева Новосибирск электротехникалық институтының жатақханасында өзінің соңғы әндерін жазды: «Выше ноги от земли» («Жерден жоғары аяқтар»), «На дороге пятак» («Жолдағы бес тиын»), «Про чёртиков» («Шақырушылар туралы») және «Придёт вода» («Су келеді»). Оның қайтыс болған күні ретінде 1991 жылдың 9 мамыры қабылданды. Сол күні кешке ол Новосибирск маңындағы ауылдық үйден шығып, қайтып оралмады. Оның денесі 17 мамырда Инья өзенінен балықшылар тапты. Ол Новородниково теміржол стансасы маңында суға батып, ағыспен 40 шақырымға дейін итерілген болуы мүмкін. 19 мамырда ол Новосибирск қаласындағы Зайельцовское зиратына жерленді. Дягилеваның қайтыс болуының нақты уақыты, орны және жағдайы әлі де белгісіз.