Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вандалия – АҚШ-тың Иллинойс штатындағы Файетт округінің орталығы болып табылатын қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 7 458 адамды құрады. Вандалия Каскаскакиа өзенінің жағасында, Сент-Луис аймағынан солтүстік-шығысқа қарай 97 шақырым (60 миль) қашықтықта орналасқан. Қала 1819 жылдан 1839 жылға дейін Иллинойс штатының астанасы болды, содан кейін штаттық басқару орталығы штаттың орталығына жақын, Спрингфилд қаласына көшірілді. 19 ғасырдың басында Вандалия Шығыс жағалаудан басталатын Ұлттық жолдың батыс соңғы нүктесі болды. 1933 жылдан бері Вандалия мемлекеттік үйі мемлекеттік тарихи ескерткіші 1836 жылы салынған мемлекеттік үй ғимаратын және оның аумағын сақтап, түсіндіруге бағытталған.
Vandalia is a city in and the county seat of Fayette County, Illinois, United States. At the 2020 Census, the population was 7,458. Vandalia is on the Kaskaskia River, and 60 mile (97 km) northeast of the St. Louis area. The city served as the state capital of Illinois from 1819 until 1839, when the seat of state government moved closer to the center of the state in Springfield. In the early 19th century, Vandalia was the western terminus of the National Road from the East Coast. Since 1933, the Vandalia State House State Historic Site has sought to preserve and interpret the State House building and grounds, originally constructed in 1836.
Тарих
Вандалия 1819 жылы Иллинойс штатының жаңа астанасы ретінде құрылды. Бұрынғы астана, Каскаскакия, су тасқынының үнемі қаупіне ұшырағандықтан қолайсыз болды. Ол кезде Бонд округіне қарасты қала орны 1820 жылы Иллинойс штатының Бас Ассамблеясының отырысына асығыс дайындалды. Вандалия құрылған заңда астананың жиырма жылға дейін көшірілмеуі туралы шарт қарастырылған. Алайда, осы мерзім аяқталар алдында штаттың халқының орталығы Вандалиядан солтүстікке қарай ықпал етті. 1837 жылы Бас Ассамблея астананы Спрингфилдке көшіруге дауыс берді. 1960-шы жылдардың басында социолог Джозеф Лайфорд Вандалияның әлеуметтік құрылымын зерттейтін, қаладағы шешім қабылдаудың корпоративтік сипатын ашатын кітап жазды. Бұл зерттеуге жақында Economist газеті қайта оралып қарады.
Vandalia was founded in 1819 as a new capital city for Illinois. The previous capital, Kaskaskia, was unsuitable because it was under the constant threat of flooding. The townsite, located in Bond County at the time, was hastily prepared for the 1820 meeting of the Illinois General Assembly. The law under which Vandalia was founded included a provision that the capital would not be moved for twenty years. Even before the end of this period, the population center of the state had shifted far north of Vandalia. In 1837, the General Assembly voted to move the capital to Springfield. In the early 1960s the sociologist Joseph Lyford examined the social structure of Vandalia in a book length study that revealed the essentially corporatist nature of decision making in the city; this work was recently revisited by the Economist newspaper.
Білім
Қаланың Білім беру кеңесі бар. Қаладағы мемлекеттік мектептердің арасында Джефферсон бастауыш мектебі және 1980 жылы қиратылған бұрынғы Орталық мектебі бар. Вандалияда Окау аңғары аймақтық кәсіптік орталығы орналасқан, ол жоғары сынып оқушыларын кәсіптік мамандықтарға дайындайды. Ол сондай-ақ Гринвилл және Мулберри Гроув сияқты жақын жердегі жоғары мектептердің кәсіптік білім алушыларына да қызмет көрсетеді. Орталықтағы құрылыс мамандықтары класы жыл сайын Вандалияда жер сатып алып, үй салып, жақсартылған мүлікті сатады. Олар студенттер салған 33 үйді сатқан.
The city has a Board of Education. Among the public schools in the city are Jefferson Elementary School and former Central School, which was condemned in 1980. Vandalia is home to the Okaw Valley Area Vocational Center, which trains high school students in vocational trades. It also serves vocational students from nearby high schools such as those in Greenville and Mulberry Grove. The building trades class at the center each year purchases property in Vandalia, builds a house, and sells the improved property. They have sold 33 homes constructed by students.
География
2010 жылғы халық санауы бойынша Вандалияның жалпы ауданы 8,116 шаршы миль (21 км²) құрайды, оның 8,1 шаршы милі (21 км²) (немесе 99,8%) құрлық және 0,016 шаршы милі (0 км²) (немесе 0,2%) су болып табылады. Вандалия 70-ші қалааралық тас жолында, АҚШ-тың 40-шы бағытында (Ұлттық жол) және АҚШ-тың 51-ші бағытында орналасқан.
According to the 2010 census, Vandalia has a total area of 8.116 square miles (21 km2), of which 8.1 square miles (21 km2) (or 99.8%) is land and 0.016 square miles (0 km2) (or 0.2%) is water. Vandalia is situated on Interstate 70, U. S. Route 40 (the National Road) and U. S. Route 51.
Демография
2020 жылғы халық санауы бойынша қалада 7458 адам, 2253 үй шаруашылығы және 1247 отбасы тұрады. Халық тығыздығы 2629 тұрғын үйден тұрады, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 83,70% ақ нәсілді, 10,24% афроамерикалық, 0,86% американдық үндістер, 0,48% азиялық, 0,00% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,98% басқа нәсілдер және 2,74% екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Халықтың 6,91% -ы испандық немесе латын американдықтар. 2253 үй шаруашылығының ішінде 27,0% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 40,21% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,30% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 44,65% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 39,28% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 18,20% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,97, ал отбасының орташа мүше саны 2,25 адамды құрайды. Қала халқының жас бойынша бөлінуі: 18 жасқа дейінгілер – 16,2%, 18-24 жас аралығы – 11,4%, 25-44 жас аралығы – 29%, 45-64 жас аралығы – 27,4%, ал 65 жасқа жоғары – 16,0%. Орташа жас – 38,5 жас. Әр 100 әйелге 144,5 еркек шамасында келеді. 18 жасқа жоғары әйелдердің әр 100-іне 148,2 еркек шамасында келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 35 862 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 48 454 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 28 600 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 23 833 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 994 долларды құрайды. Отбасылардың 16,8% және халықтың 20,1% кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 22,9% және 65 жастан асқандардың 11,2% кедейлікте өмір сүреді.
As of the 2020 census there were 7,458 people, 2,253 households, and 1,247 families residing in the city. The population density was There were 2,629 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 83.70% White, 10.24% African American, 0.86% Native American, 0.48% Asian, 0.00% Pacific Islander, 1.98% from other races, and 2.74% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 6.91% of the population. There were 2,253 households, out of which 27.0% had children under the age of 18 living with them, 40.21% were married couples living together, 10.30% had a female householder with no husband present, and 44.65% were non families. 39.28% of all households were made up of individuals, and 18.20% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.97 and the average family size was 2.25. The city's age distribution consisted of 16.2% under the age of 18, 11.4% from 18 to 24, 29% from 25 to 44, 27.4% from 45 to 64, and 16.0% who were 65 years of age or older. The median age was 38.5 years. For every 100 females, there were 144.5 males. For every 100 females age 18 and over, there were 148.2 males. The median income for a household in the city was $35,862, and the median income for a family was $48,454. Males had a median income of $28,600 versus $23,833 for females. The per capita income for the city was $17,994. About 16.8% of families and 20.1% of the population were below the poverty line, including 22.9% of those under age 18 and 11.2% of those age 65 or over.
Үкімет
Вандалия қаласы әкім мен кеңес жүйесі арқылы басқарылады. Кеңеске төрт округтің бірінен сайланған сегіз мүше кіреді, әр округ екі мүшеден сайлайды. Қала әкімі, қала хатшысы және қазынашы қала тұрғындарының жалпы дауысымен сайланады.
Vandalia is governed using the mayor council system. The council consists of eight members elected from one of four wards with each ward electing two members. The mayor along with the city clerk and treasurer are elected in a citywide vote.
Көркем әдебиет пен танымал мәдениетте
Фриер Вандалия қаласының ісі – Жетінші апелляциялық округтік сотының res judicata мәселесі бойынша қабылдаған шешімі. Бұл іс бастапқыда Вандалиядағы тұрақ дауына қатысты болған, бірақ азаматтық процессуалдық құқықтағы маңызды іске айналды. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің төрт кемесі Вандалияның құрметіне аталған.
The case of Frier v. City of Vandalia was a case decided by the Seventh Circuit Court of Appeals on the issue of res judicata. The case originally involved a parking dispute in Vandalia but became a pivotal case in civil procedure. Four US Navy ships have been named for Vandalia.