Кіріспе

Компьютерлік шина стандарты

Multibus – өнеркәсіптік жүйелерде қолданылатын компьютерлік шина стандарты. Оны Intel Corporation әзірледі және IEEE 796 шинасы ретінде қабылданды. Multibus спецификациясы салыстырмалы түрде үлкен форма факторымен берік өнеркәсіп стандарты болды, бұл күрделі құрылғыларды оған жобалауға мүмкіндік берді. Жақсы анықталған және толық құжатталған болғандықтан, Multibus үйлесімді өнеркәсіп оның айналасында өркендеді, көптеген компаниялар карта қапшықтары мен корпус жасады. Көптеген басқалары процессор, жад және басқа да перифериялық тақталар жасады. 1982 жылы 100-ден астам Multibus тақталары мен жүйелерін өндірушілер болды. Бұл коммерциялық түрде қолжетімді аппараттық құралдардан күрделі жүйелер құруға және компанияларға меншік Multibus тақтасын жобалау арқылы жаңаруға мүмкіндік берді, содан кейін оны басқа жеткізушінің аппараттық құралдарымен біріктіріп, толыққанды жүйе жасады. Мысалы, Sun Microsystems компаниясының Sun 1 және Sun 2 жұмыс станцияларын қарастыруға болады. Sun арнайы жобаланған процессор, жад, SCSI және бейне дисплей тақталарын жасады, содан кейін 3Com Ethernet желілік тақталарын, Xylogics SMD диск контроллерлерін, Ciprico Tapemaster 1/2 дюймдік таспа контроллерлерін, Sky Floating Point Processor және Systech 16 портты терминал интерфейстерін қосып, жүйені жұмыс станциясы немесе файлдық сервер ретінде конфигурациялады. Multibus негізіндегі дизайнды қолданған басқа жұмыс станциялары өндірушілерінің ішінде HP/Apollo және Silicon Graphics компаниялары бар. Intel Multibus I & II өнімдерін Intel-ден RadiSys Corporation сатып алды, ал 2002 жылы оны U.S. Technologies, Inc. сатып алды.

Мультибус архитектурасы

Multibus – максималды өнімділікті сақтай отырып, әртүрлі деректерді жіберу жылдамдықтарына ие құрылғыларды қолдайтын асинхронды шина. Онда 20 адрестік желі болғандықтан, ол 1 Мб дейін Multibus жадын және 1 Мб I/O орналасқан жерлерін адрестеуге мүмкіндік берді. Көптеген Multibus I/O құрылғылары адрестік кеңістіктің алғашқы 64 Кб-ын ғана декодтады. Multibus бірнеше процессорлармен және басқа DMA құрылғыларымен Multibus шинасын бөлісуге мүмкіндік беретін көп мастерлік функционалдықты қолдады. Стандартты Multibus пішімі – алдыңғы жиегінде екі шығару тұтқасы бар схемалық плата. Платада екі шина болды: Multibus спецификациясымен анықталған түйреулерді орналастырумен кеңірек P1 шинасы және жеке шина ретінде анықталған екінші, кішірек P2 шинасы.

Тарихи қолданысы

Multibus II аппараттық құрылғысы iRMX операциялық жүйесімен жұмыс істейді және CLSCS-тегі негізгі Автоматты пойыз қадағалау жүйесінің көп бөлігінде, Лондон метрополитенінің Орталық желісінің Сигналдарды басқару жүйесінде қолданылады. Бұл жүйе Westinghouse Rail Systems компаниясымен жеткізіліп, 1990 жылдардың ортасынан бастап пайдалануға берілді. Орталық желі – автоматты пойыз жүргізу желісі. Автоматты пойыз қадағалау элементтері iRMX және Multibus, сондай-ақ SPARC компьютерлеріндегі Solaris жүйелерінің үйлесімін пайдаланады. Желі бойында 16 Multibus негізделген Жергілікті компьютерлер және басқару орталығында 6 орталық Multibus негізделген жүйе орналасқан. Multibus негізделген процессорлар шын уақытты басқару және байланыс функцияларын қамтамасыз етеді, ал Sun жұмыс станциялары деректер базасы функцияларын және басқару бөлмесіндегі оператор консольдарын қамтамасыз етеді. Барлық жүйелік компьютерлер екі еселенген. Қауіпсіздікке қатысты Автоматты пойызды қорғау компоненті Multibus қолданбайтын рельстегі және пойыздың жабдықтарымен қамтамасыз етіледі. 2011 жылға дейін жүйе толыққанды жұмыс істеп келді. Басқару орталығында Westinghouse қызметкерлерді оқыту және бағдарламалық жасақтаманы сынау үшін жүйенің толық ATS жүйесімен ұқсас, бірақ қысқартылған имитациясын ұсынды, ол бір компьютерге (Multibus II және Sun негізінде) қосылып, пойыздың қозғалысын және сигнал беру мінез-құлқын симуляциялады. Осло метрополитені немесе Осло Түннельбане орталық Common Tunnel немесе Fellestunnelen жолдары арқылы Westinghouse ұсынған ұқсас (бірақ аз күрделі) Multibus аппараттық басқару жүйесін пайдаланады, бірақ 2011 жылы қолданыстан шығарылуы күтілді.