Кіріспе

Стреатор (['striːtər]) – АҚШ-тың Иллинойс штатындағы ЛаСалл және Ливингстон округтерінде орналасқан қала. Қала Вермильон өзенінің бойында, Чикагоның оңтүстік-батысындағы, Иллинойс штатының солтүстік-орталық аймағындағы дала және егістік жерлерде жатыр. 2020 жылғы халық санауы бойынша Стреатордың халқы 12 500 адамды құрады.

Тарих

Бұл жерде қоныстар кейде пайда болғанмен, олар тұрақты болған жоқ. 1824 жылы Чикаго қаласының Бриджпорт ауданынан Миссисипи өзенінің саласы – Иллинойс өзеніне дейін созылатын Иллинойс және Мичиган каналын салушы геодезистер Вермиллион өзенінің осы аймағына келді, ал 1830 жылдары отарлаушылар келе бастады. 1861 жылы кенші Джон О'Нилл «Хардскрэбл» деп аталатын сауда бекетін ашты (айнымалы түрде, Бриджпорт ауданының ертедегі атауы), өйткені ол жүк көтерген малдың өзен жағалауымен күрескенін көрген екен. Жаңа қоныстың тағы бір аты – «Юнионвилл» болды. Стреатор қаласының қазіргі атауы, аймақтағы алғашқы көмір өндірісін қаржылаған Огайо штатының өнеркәсіпшісі Уорти С. Стреатордың құрметіне берілді. Стреатор 1868 жылы қала құқығын алды және 1882 жылы қала ретінде тіркелді. 1882 жылы полковник Ральф Пламб қаланың тұңғыш мэрі болып сайланды. Стреатордың алғашқы дамуына көмір шахтасы, ірі шыны зауыты және Орта Батыс аймағындағы маңызды теміржол торабы болған мәртебесі ықпал етті. Бүгінде Стреатор экономикасын ауыр жабдықтар өндіруші «Вактор», азық-түлік дистрибьюторы «U.S. Foodservice» және шыны бөтелкелер өндіруші «Owens Illinois» компаниялары басқарады. Қала Плутон кіндік планетасын 1930 жылы ашқан, кейіннен Койпер белдеуі деп аталатын аймақтағы алғашқы ашылымды жасаған Клайд Томбоның және «Жазғы күндерде» (In the Good Old Summer Time) әнін жазған Джордж «Хэни Бой» Эванстың туған жері. Стреатор жыл сайын «Стреатор Парк Фестивалі», Тәуелсіздік күні тойы, «Roamer Cruise Night» және «Streator Light Up» мерекелерін өткізеді. Стреатор қаласын әкімшілік кеңес басқарады. Қала полиция және өрттен қорғау қызметтерін, сондай-ақ коммуналдық шаруашылық жүйесін ұстап тұрады. Қазіргі мэрі – Терра Беди.

Алдын ала есеп айырысу

Аймақтағы қоныстану Illiniwek Конфедерациясының Kaskaskia тайпасымен басталды. Осы түпкілікті американдық тайпаның Үлкен ауылы Иллинойс өзенінің солтүстік жағалауында, жақын орналасқан Иллинойс штатының Ютика қаласында орналасқан еді. Kaskaskia тайпасы "аңшылар мен жинаушылар, шаруалар, жауынгерлер және саудагерлер" болған. Illiniwek тайпасы Миссисип мәдениетінің соңғы қалдықтары еді. Француз саяхатшылары Жак Маркетт және Луи Жолье 1673 жылы Үлкен ауылға сапар жасағанда осы аймаққа алғаш рет келген еуропалықтар болды. Маркетт 1675 жылы ауылда миссия құрды. 1679 жылы француз саяхатшысы Роберт де Ласалл кейін Аштық тас деп аталатын жерде бекініс салуға бұйрық берді. Сол жылы ирокездер Kaskaskia ауылына шабуыл жасап, 8000 ауыл тұрғыны тарап кетті. Француздар мен жергілікті тайпалар ауылды қайтадан бекініп, Сент-Луи бекінісін салды, бірақ ирокездер шабуылдауын тоқтатпады. 1691 жылы елді мекен тастап кетілді. Бастапқы саяхаттан кейінгі жылдары француздар жаңадан иеленген аумақты Ла Луизиана деп атады. 18 ғасырдың көп бөлігінде аймақта француз, британдық және американдық тері саудагерлері сирек кездесті. Француздар 1763 жылы Француз және Үнді соғысының соңында Миссисипи өзенінің шығысындағы Ла Луизиана аумағының бір бөлігін британдықтарға берді. Француздар британдықтарға берген осы аумақтың Огайо өзеніне дейінгі бөлігі 1774 жылы британдық парламент Квебек заңын қабылдағанда, британдық Квебек провинциясына қосылды. Америка Тәуелсіздік соғысы (1775–83) кезінде Квебекке қосылған бұл аймақты 1778 жылы Вирджиния Джордж Роджерс Кларктың Kaskaskia шайқасындағы жеңісінен кейін Вирджиния талап етті; Вирджиния аймақты Иллинойс округі деп атады. Соғыстан кейін бұл аймақ Париж шарты (1783) бойынша Ұлыбританиядан АҚШ-қа берілген аумаққа кірді; 1784 жылы Вирджиния Иллинойс округіне қатысты талап-арызын Америка Құрама Штаттарының Конфедерация Конгресіне берді. Бұл аймақ, британдық Квебек провинциясының қалдығынан оңтүстікке, бірақ Огайо өзенінің солтүстігіне қарай орналасқан, кейіннен Конгресс 1787 жылдың 13 шілдесінде құрған Солтүстік-Батыс аумағы болды. Солтүстік-Батыс аумағының бір бөлігінен Индиана аумағы 1800 жылдың 4 шілдесінде АҚШ Конгресі құрды; Индиана аумағының бір бөлігінен 1809 жылдың 1 наурызында Конгресс құрған Иллинойс аумағы; және Иллинойс аумағының бір бөлігінен Иллинойс штаты 1818 жылдың 3 желтоқсанында Конгресс одаққа қабылданды. Чикаго қаласы 19 ғасырдың басында аймақтағы өсудің негізгі қозғаушы күші болды, ал Стреатор аймағы үшін 1821 жылы Иллинойс және Мичиган каналының дамуы маңызды болды. Бұл канал Мичиган көлін Миссисипи өзенімен байланыстырып, аймақтағы кеме тасымалын арттырды. Канал мен өзендер бойындағы жерлерді иемдену басталды, ал қалалар тез өсті. Брюс қалашығы аймағындағы жеке қоныстар 1821 жылы басталды. 1861 жылы Джон О'Нил шағын азық-түлік дүкені мен сауда бизнесін ашқан кезде Стреатор қаласына айналған алғашқы елді мекенді құрды. 1866 жылы Кливлендтен (Огайо штаты) теміржол құрылысын дамытумен айналысқан Ворти С. Стреатор аймақтағы алғашқы кен өндіруді қаржыландырды. Стреатор 1865 жылдың желтоқсанында теміржол станциясында өзінің немере інісі полковник Ральф Пламбқа өзінің және бірнеше инвесторлардың орталық Иллинойстағы тау-кен операцияларын қадағалау туралы айтты. Полковник Пламб келісіп, 1866 жылдың ақпан айында Хардскрэбл деп аталатын қалаға келді. Жобаның сәтті жүзеге асуы үшін кен орындарына жақын теміржол желісі қажет болды. Пламб пен Стреатор Стреатордың досы, содан кейін Огайо штатының конгрессмені Джеймс А. Гарфилдті инвестор ретінде қол қоюға "шақырды". Керісінше, Гарфилд американдық Орталық теміржолдың президенті Роберт С. Шенкпен бірге теміржолды "желілерін бүгіп" Стреаторға жеткізуде жұмыс істеуі керек еді. Ақырында жоспар іске аспады. Содан кейін Vermilion компаниясы Fox River желісімен қажетті теміржол қызметіне келісім жасады. Полковник Пламбтың міндеттеріне тез өсіп келе жатқан аймақтың жоспарлауын және бірігуіне бақылау жасау кірді. Пламб Стреатордың бірінші мэрі болып екі мерзім қызмет етті. Стреатордың ерте дамуындағы Пламбтың рөлі айтарлықтай болды. Оның есімімен аталып кеткен қонақ үй мен жергілікті опера театры бар. Ол қаланың алғашқы орта мектебінің құрылысын қаржыландырды. Бұрын ол Огайо штатының өкілі және Одақ армиясының офицері болып қызмет атқарған. Кейіннен ол Иллинойс штатының Конгресс өкілінің қызметін атқарды. Стреатор бірнеше факторларға байланысты тез өсті: Чикагодағы көмірге қажеттілік, еуропалық иммигранттардың Америкаға келуге деген ниеті және көмір операцияларына инвестиция салуға дайын шығыс жағалау капиталистерінің инвестициялары. Пламбтың кендері үшін жұмысшылар қажет болды, бірақ Vermilion Coal компаниясы еуропалық жұмыс агенттерін алуға шамасы келмеді. Оның орнына, ол кеме кеңселерін жаңа жұмыс мүмкіндіктері туралы хабардар етіп, жергілікті теміржолдарға Стреатордың уәделерін жариялауды ұсынды. Кеншілерге жеңілдікпен жер сатылды, бірақ компания жердің кен байлықтарын сақтап қалды. 1870 жылы Стреатордың халқы 1486 адамды құрады, бірақ 1880 жылға қарай халқы үш есеге өсті. Шотландық, ағылшын, уэльс, неміс және ирланд иммигранттары алдымен келді, содан кейін көбінесе словактар келді; чехтер, австриялықтар және венгрлер аз санда келді. Бүгінде тұрғындардың көп бөлігі осы алғашқы кеншілердің тікелей ұрпақтары болып табылады. Жергілікті кен өндірісінің табысы және жаңа шыны жасау өнеркәсібінің енгізілуі кеншілер мен жұмысшылардың тұрмысын жақсартуға және жеке байлықты арттыруға мүмкіндік берді. 1884 жылы Иллинойс Еңбек статистика бюросы жүргізген сауалнама көрсеткендей, Стреатордың 20 пайызы өз үйлеріне ие болған. Уақыт өте келе, олар көмірден Стреатордың жетекші экспорт тауарын алмастырды, бірақ Стреатор шыны бұйымдарын өндірумен танымал болды. 20 ғасырдың басында Стреатор "Дүниежүзілік шыны өндіру орталығы" деген атаққа ие болды. Стреатор 20 ғасырдың басының көп бөлігінде гүлдене берді. Ақырында көмірге деген сұраныс газ бен мұнайға деген қажеттіліктермен алмастырылды. Стреатордағы көптеген жер асты кендері 1920 жылдары жабылды. Соңғы кен 1958 жылы жабылды. ЛаСалл округының басқа аймақтары өсуін жалғастырғанда, Стреатордың халқы 1960 жылы шамамен 17 000 тұрғынға жетті және содан бері азайды. Тұрғын үйлердің көп бөлігі бұзылып, жаңалары салынып жатқан жоқ. Стреатордағы өсудің тоқтап қалуының тағы бір себебі – кез келген маңызды қалалық тас жолдан алыс орналасқандығы. 1950 және 1960 жылдары федералдық тас жол жүйесі басталғанда, қаланың жанынан ешқандай тас жол салынбады. Стреатор 55 тас жолынан 37 км, 80 және 39 тас жолдарынан 26 км қашықтықта орналасқан.

География

2021 жылғы деректер бойынша, Стреатордың жалпы ауданы 7,376 шаршы миль (19 км2) құрайды, оның 7,308 шаршы милі (19 км2) (немесе 99,1%) құрлық, ал 0,068 шаршы милі (0 км2) (немесе 0,9%) су болып табылады.

Топография және геология

Стреатор Вермильон өзені/Иллинойс өзені бассейнінің бағалау аймағында (VRAA) орналасқан, бұл аймақ Вермильон өзенінің суайдынымен анықталады. Вермильон өзені – Орталық Иллинойстағы Иллинойс өзенінің маңызды саласы, көбінесе жазық далалы жерлерді қамтиды. Бассейннің топографиясы – континенттік мұздың қайталап өткен кезеңдерімен қалыптасқан көмілген аңғарлардың, жазықтардың және жоталардың күрделі жиынтығы. Жер бетінің астында аймақтың тау жыныстарының құрамында көмірдің көп мөлшері бар. Иллинойстың 68%-ы Пенсильвания геологиялық кезеңіне жататын көмірлі қабаттарға ие. Иллинойс штатының геологиялық қызметінің мәліметтері бойынша, жер беті астында 211 миллиард тонна битумды көмірдің бар екені естіметеді, оның жалпы жылу сыйымдылығы Араб түбегіндегі мұнай қорының бағаланған көлемінен жоғары. Дегенмен, бұл көмірдің күкірт құрамы жоғары, бұл қышқыл жаңбырға себеп болады. Стреатордың көмір өндіру тарихы Иллинойс штатының тарихымен тығыз байланысты, 1866 жылдан 1920 жылдарға дейін көмір өндірісінде үлкен өркендеу болды, одан кейін көптеген шахталар жабылды. Вайоминг штатының Powder River бассейніндегі аз күкіртті көмірдің болуы және мұнайға деген сұраныстың өсуі Стреатордың жоғары күкіртті көміріне деген сұраныстың төмендеуіне әкелді. Санкт-Петер құмтасы – Шампелиан сериясының Шазян кезеңіне жататын ордовик формациясы. Бұл қабат Иллинойс штатынан Оңтүстік Дакотаға дейін шығыстан батысқа қарай созылады. Тас 99,44% кварцтан немесе кремний диоксидінен (SiO2) тұрады, ол шыны өндірісінде қолданылады. Оның тазалығы шыны жасаушылар үшін ерекше маңызды. Стреатор Санкт-Петер құмтас формациясының шығару аймағында орналасқан, сондықтан 19 ғасырдың соңынан бері осы минералды шыны өндіріс саласында пайдалану үшін қазып шығаруда. Стреаторда тіркелген ең жоғары температура 1936 жылдың шілдесінде болды. Ең төменгі температура 1985 жылдың қаңтарында тіркелді.

1903 жылғы торнадо

1903 жылы 17 шілдеде Стреатор қаласының батыс жағында F3 торнадосы болды, нәтижесінде алты адам қаза тауып, 30 адам жарақат алды. Олар паналаған жарыс жолының трибунасы құлап, бес адам мерт болды.

1951 жылғы су тасқыны

Стреатор тарихындағы ең қатты су тасқыны 1951 жылы болды. Вермильон өзені 18 фут (5 метр) деңгейге дейін көтерілді.

2010 жылғы торнадо

2010 жылы 5 маусымда сағат 20:50-де (CST) оңтүстік Стреатор арқылы EF2 торнадосы өтті. Торнадо бастапқыда Магнолияның шығысына қарай түсті, шығысқа қарай жылжығанда EF0 және EF1 деңгейіндегі зақымдарға себеп болды. EF2 деңгейіндегі зақымдар торнадо Шығыс 15-ші көшесінен өткен кезде басталды. Қаза болғандар туралы хабарлама түспеді, бірақ аймақ бойынша үйлердің қирағаны және кең ауқымды зақымдар тіркелді. Ұлттық метеорологиялық қызмет екі торнадо болғанын хабарлады. Екінші торнадо Стреатордан бір миль батысқа қарай түскен, оның негізі 50 фут болған.

Демография

2020 жылғы халық санауы бойынша қалада 12 500 адам, 5762 үй шаруашылығы және 2949 отбасы тұрады. Халық тығыздығы – 6009 тұрғын үй, орташа тығыздық көрсеткіші – белгіленбеген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 80,94% ақ нәсілді, 3,50% афроамерикалық, 0,53% американдық индейлер, 0,62% азиялық, 0,00% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 5,81% басқа нәсілдер және 8,60% екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Халықтың 13,58% -ы испандық немесе латын американдықтар. 5762 үй шаруашылығының ішінде 24,4% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 33,74% -ы бірге тұратын жұбайлар, 12,55% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 48,82% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 43,21% жеке адамдардан тұрады, ал 17,09% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,89 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,10 адамды құрайды. Қала халқының жас бойынша бөлінуі: 18 жасқа дейінгілер – 20,0%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер – 10,7%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер – 25,9%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер – 24,4%, ал 65 жастан асқандар – 19,0%. Орташа жас – 40,4 жас. Әр 100 әйелге 93,8 еркек шамасында. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 93,9 еркек шамасында. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 40 778 доллар, ал отбасының орташа табысы 59 266 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 44 976 доллар, ал әйелдердің табысы 21 567 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 25 818 доллар. Отбасылардың 17,9% және халықтың 21,5% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 40,0% және 65 жастан асқандардың 4,6% -ы. Стреатор қаласы 2009 жылы АҚШ-тағы ең ірі он микрополитендік статистикалық аймаққа кіретін Оттава микрополитендік статистикалық аймағының маңызды қаласы болып табылады. Стреатордың Ливингстон округінің кіші бөлігі Понтиак микрополитендік статистикалық аймағының құрамына кіреді. Тарихи деректер бойынша, ЛаСалл округінің халқы 1870 жылдан 1990 жылға дейін 75% -ға өсті, ал штаттың халқы 350% -ға өсті.

Экономика

Стреатордың экономикалық тарихы оның табиғи ресурстарымен тығыз байланысты. 1866 жылдан 1920 жылдардың соңына дейін көмір қала экономикасының алғашқы қозғаушы күші болды. Қоғам дамыған сайын, кремнийдің қоры Стреатордың келесі ірі өнеркәсіп саласы үшін негіз болды: шыны ыдыс өндірісі.

Шыны өндірісі

Шыны жасау, әсіресе шыны үрлеу – жоғары деңгейдегі шеберлік қажетті қолөнер еді. Американың көптеген шыны үрлеушілері Еуропадан келген немесе онда оқыған. Streator қаласына көшіп келген көптеген шахтерлер шыны үрлеуге оқытылған. Шынының негізгі құрамына жататын жоғары сапалы кремний қышқылы Streator аймағында және жақын орналасқан Ottawa қаласында көптеп кездесетін. Кремний қышқылы, пештерді қыздыруға қажетті көмір және шебер қолөнершілердің үйлесімі 1887 жылы Streator Bottle and Glass Company компаниясымен басталған Streator қаласының екінші ірі өнеркәсібіне толыққанды жағдай жасады. 1909 жылы сүт бөтелкелерін шығара бастаған Thatcher Glass Manufacturing Corp (кейін Anchor Glass Containers), 1905 жылы American Bottle Company, 1890 жылы Streator Cathedral Glass Company, сондай-ақ Owens Illinois және тағы да басқа компаниялар да осы саланы дамытуға қосылды. 20-шы ғасыр бойы Streator қаласы "Әлемдегі шыны ыдыс контейнерінің астанасы" деп танылды.

Негізгі жұмыс берушілер

Стреатордың ең ірі үш компаниясы қаланың ең ұзақ уақыт бойы жұмыс істеп келе жатқан компанияларының қатарында. Vactor Manufacturing компаниясы 1911 жылы Myers Sherman Company болып құрылған, ол ауыл шаруашылығы саласы үшін сүт сауу машиналарын және конвейерлерді өндірген. 1960 жылдары Myers Sherman коммуналдық қызметтер нарығы үшін кәріз тазалау машинасына патент алды. Компания «Федералдық Сигнал Корпорациясының» еншілес компаниясы болған кезде Vactor деп аталды. Олар ауыр режимде жұмыс істейтін кәріз тазалау жабдықтарын өндіруші әлемдегі жетекші компания. Олар 530 қызметкерімен Стреатордағы екінші ірі жұмыс беруші. Owens Illinois компаниясының Стреатор зауыты Duraglas XL бөтелкелерін шығарады – Miller Brewing Company үшін жеңіл, күшті сыра бөтелкелері. Owens Bottle Company 1916 жылы Стреаторда ашылды. Өндіріс 1960 жылдары шарықтау шығып, 3500 адам жұмыс істеді. Бүгінде ол 210 қызметкерімен Стреатордың бесінші ірі жұмыс берушісі. 2006 жылы зауыт Miller Brewing Company үшін 650 миллион бөтелке өндіргені үшін марапатталды. St. Mary's Hospital 550 қызметкерімен қаланың ең ірі жұмыс берушісі болып табылады. 2015 жылдың соңында OSF Healthcare жүйесі аурухананы HSHS Medical Group-тан сатып алды. OSF Healthcare ауруханамен не істейтіні әлі белгісіз. 1886 жылы Hospital Sisters of the Third Order of St. Francis құрған бұл 251 төсектік аурухана Стреатор және оның айналасындағы аймақтарға қызмет көрсетеді. Стреаторда қысқа мерзімге Erie Motor Carriage Company (кейін Barley Motor Car Co.) орналасқан. Streator компаниясының қазіргі өнімдері: құрылыс және төсеу кірпіштері, сүт, газдалған су бөтелкелері, автокөлік бөлшектері, кәріз құбырлары, киім, дренаждық плиткалар, автокөлік кузовы және гидравликалық көтергіштер. Оның негізгі ауыл шаруашылығы дақылдары – жүгері және соя.

Өнер, мәдениет және БАҚ

Стреатордың саябақтары мен шаралары оның тарихын және далалық орналасуын көрсетеді. Оның көптеген тұрғындары өнер саласында көзге түсті.

Өнер

Streator Community Players жыл сайын Engle Lane театрында Уильям С. Шиффбауэр сахналық өнер орталығында жазғы театр қойылымдарын ұсынады. Маджестик театры, арт-деко стиліндегі кинотеатр, бастапқыда 1907 жылы водевиль үйі ретінде ашылды. Тарихында көптеген өзгерістерге, ашылулар мен жабылуларға ұшыраған, соңғы рет 2002 жылы қайта ашылды. Маджестик театры жақында шыққан фильмдерді көрсетеді, сондай-ақ тікелей музыкалық қойылымдарды ұйымдастырады. Бірақ ол нашарлап, жабылды. The Walldogs 2018 жылдың жазында 17 қабырға суретін салған. Қазір қала орталығында 20-дан астам қабырға суреті бар.

Мұражайлар мен тарихи ғимараттар

Стреаторланд тарихи қоғамы мұражайында Стреатор тарихы және оның белгілі азаматтарының естеліктері қойылған. Көрмелердің бірі – "Еркін асханаға" арналған құрмет. "Еркін асхана" – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1,5 миллионнан астам сарбазға қызмет көрсеткен жергілікті еріктілер тобы. Олар әскер пойыздарымен саяхаттап бара жатқанда қаланың ескі Санта-Фе пойыздар станциясында қысқа ғана тоқтаған сарбаздарға көмек көрсеткен. Мұражайда астроном Клайд Томбо қолданған үй жасаған телескоп және Burlington Northern кабиналық вагоны да бар. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Стреатор Санта-Фе пойыздар станциясы соғысқа дайындыққа немесе соғыстан оралып келе жатқан миллиондаған сарбаз бен теңізшілер үшін маңызды тоқтау орны болды. 1943 жылдан бастап, соғыс ардагерлерінің ата-аналарынан құралған Streator ата-аналар қызмет клубы "Streator Free Canteen" ашты. Еріктілер сарбаздарға бутерброд пен кофе ұсынды және оларға Стреатордағы тоқтауларында жылы қабылдау жасады. Асхана жұмыс істеген 2,5 жыл ішінде 1,5 миллионнан астам сарбаз бен әйелдерге қызмет көрсетілді. Streator қаласынан 30 қосымша еріктілер ұйымы ата-аналар қызмет клубына көмектесті, сондай-ақ орталық Иллинойс аймағындағы 43 ұйым да қолдау көрсетті. 2006 жылғы 10 қарашада, Ардагерлер күнінде, Санта-Фе теміржол станциясында Стреатордың "Кофе-Котс Лейдилеріне" арналған қола мүсіні ашылды. Стреатор қалалық кітапханасы Эндрю Карнегиден алған 35 000 долларлық грант арқасында салынды. 1903 жылы ашылғанда, екі қабатты күмбезді төбесі, ионикалық бағаналары мен еменнен жасалған баспалдақтарымен кітапхана сыншылар тарапынан тым әсем деп танылды. 1996 жылы кітапхана Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Шығыс Бродвей көшесінде орналасқан Руфин Дрю Флетчер үйі – Stick стиліндегі архитектураның үлгісі. Ол 1991 жылдың тамызында Ұлттық тарихи орындар тізіміне қосылды. Силас Уильямс үйі – 1893 жылы салынған Queen Anne стиліндегі үй. Ол 1976 жылдың маусым айында Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 1883 жылы құрылған Сент-Стивенс католик шіркеуі – АҚШ-тағы алғашқы словак католик шіркеуі. 2010 жылдың қыркүйегінде Стреатордағы төрт Рим-католик шіркеуі бірігіп, Жаңа Михайл Архангел атымен жаңа приход құрды. Қазіргі уақытта барлық миссалар Сент-Стивенс шіркеуінде өтеді және жаңа шіркеу салу немесе қолданыстағы шіркеулердің бірін қайта жаңарту мәселесі талқыланып жатыр. Стреатордағы басқа да маңызды ғимараттардың қатарында Вермильон өзенінің жанындағы Баухаус стиліндегі Ұлттық гвардияның қару-жарағы және Парк көшесіндегі 20 ғасырдың басында салынған қалалық әкімдік ғимараты (қазіргі кезде бизнес орталық) бар. Бұл нысандарға белгілі бір шектеулермен қоғамның қол жеткізуі мүмкін. Стреаторда тарихи маңызы бар және құнды көптеген жеке тұрғын үйлер де бар, олардың ішінде Плезант даңғылындағы Кеннеди үйі ерекше аталады.

Оқиғалар

Стреатор қаласындағы азық-түлік фудтрак фестивалі жыл сайын мамыр айында өткізіледі. Парк фестивалі Мемориал күні демалысының күндері, жексенбіге дейін жалғасады. Парк фестиваліның іс-шаралары қалалық саябақта (Стреатор қаласының орталық бөлігіндегі басты қоғамдық саябақ) өтеді. Мемориал күніне арналған еске алу шарасы Мемориал күні таңында қалалық саябақтың оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Ветерандар алаңында өткізіледі. Стреатор жыл сайын Иллинойс және Мичиган каналы бойындағы "Мұра трактор саяхаты" атты жылдық шарадағы тоқтау орны болып табылады. Бұл үш күндік трактормен жүру/раллиге жүздеген көне трактор иелері қатысады. Жыл сайынғы 4 шілде мерекесі төрт күннен астам уақытқа созылады, қала бойынша түрлі шаралар өтеді, олардың көпшілігі қалалық саябақта өткізіледі; саябақтағы шараларға карнавал, 5 км қашықтыққа жүгіру және таланттар байқауы кіреді. Басқа 4 шілде шараларына қала орталығынан өтетін жылдық шеру және Стреатор орта мектебінде өтетін оттық шоу жатады. "Roamer Cruise Night" – Еңбек күні демалысы күндері қаланың орталық ауданында өткізілетін жылдық круиздік/автокөлік көрмесі, оған 600-дан астам автомобиль және 18 000-нан астам адам қатысады. Круиздік түннің ерекшелігі – 1917 жылы Стреатордағы зауытта жасалған Roamer көлігінің көрсетілімі. 2011 және 2012 жылдары жаңбырдың салдарынан Cruise Night шарасы өткізілмеді, бұл Стреатор тұрғындарын 2013 жылы күтіп қалдырды. Ардагерлер күні күні таңында Ветерандар алаңында Ардагерлер күніне арналған еске алу шарасы өтеді. Стреаторда жыл сайын Алғыс айту күнінен кейінгі бірінші сенбіде өтетін Light Up Streator атты шара да бар. Light Up Streator – Стреатор аймағында, әсіресе қалалық саябақта мерекелік әшекейлерді орналастыратын еріктілер тобы. "Рождествоны үйге жақын ұстау" атты шамдар шеруі Алғыс айту күнінен кейінгі демалыс күндері Стреатор қаласының орталығында өтеді.

Медиа

Стреаторда бір күнделікті газет бар, ол – "Таймс". Күнделікті газет, жақын жердегі Оттава қаласындағы Small Newspaper Group Inc. баспасынан шығады және Оттава, Иллинойс штатының Микрополитендік статистикалық аймағы үшін жергілікті жаңалықтарды ұсынады. Стреатордың алғашқы күнделікті газеті, The Times Press News, 2005 жылы Ottawa Daily Times газетімен бірікті. Телевизиялық хабар таратуды жақын маңдағы Блумингтон және Пеория қалаларындағы станциялар жүзеге асырады. Жергілікті кабельдік провайдерлер Чикаго станцияларын да көрсетеді. Стреаторда үш жергілікті радиостанция бар: WSPL 1250 AM, жаңалықтар/әңгіме форматында, WSTQ 97.7 FM, заманауи поп форматында және WYYS 106.1 FM, классикалық хиттер форматында хабар таратады. Бұл үш станцияның иесі – Mendota Broadcast Group, Inc. WSPL радиостанциясындағы ең ұзақ уақыт бойы көрсетілген бағдарламалардың бірі – "Polka Party" болды, ол 2001 жылы жүргізушісі Эдвард Новотарский зейнеткерлікке шыққанға дейін, отыз жылдан астам уақыт бойы сенбі күндері таңертең тікелей эфирде таратылды.

Саябақтар мен демалыс

Стреатор қаласында сегіз жергілікті саябақ және бір қоғамдық гольф алаңы бар. Спринг Лейк паркі – Streator қала шекарасынан батысқа қарай 1,8 миль (3 км), ал Иллинойс штатының 18-бағдарламалық жолынан солтүстікке қарай 1,3 миль (2 км) жерде орналасқан қалалық парк. Паркте екі арна, сарқырамалар және алты жол бар. Онда жаяу серуендеу, атпен жүру және пикник жасауға болады. 2008 жылдың қыркүйегінде Спринг Лейк паркі штаттың еріктілер бастаған қайта жаңарту жобасын мойындағандығы үшін Иллинойс штатының Губернатордың Туған қаласы сыйлығын алды. Сити паркі – Streator қаласының орталық аймағындағы басты саябақ; Streator қалалық паркінің Ветерандар алаңы деп аталатын бөлігінде Азамат соғысы мен одан кейінгі соғыстарда елдері үшін өмірін берген азаматтардың есімдері жазылған ескерткіштер орналасқан. Паркте сонымен қатар бұрынғы Иллинойс AFL CIO президенті және Streator қаласының тумасы Рубен Содерстромға арналған ескерткіш те бар. Сити паркі жыл сайынғы шараларға отан береді, оның ішінде Мемориал күні демалысында өткізілетін Streator Park Fest (Мұражай күндерінің жалғасы); Еңбек күні демалысында өткізілетін Roamer Cruise Night; және жыл сайын қараша айында өткізілетін Light Up Streator мерекесі мен көрмесі. Патриоттық мерекелер Мемориал күні мен Ардагерлер күнінде парктің Ветерандар алаңында өтеді. Паркте концерттер сияқты басқа да шаралар ұйымдастырылады. 2012 жылы Сити паркінің оңтүстік-батыс бөлігінде концерттерге арналған жаңа орынның құрылысы басталды; кейін бұл орынға Streator қаласының алғашқы мэрі Ральф Пламбтың құрметіне Plumb Pavilion деген ат берілді. Стреатордың солтүстік-шығыс жағында орналасқан Marilla паркі – Streator қаласының ірі саябақтарының бірі, онда пикникке арналған орындар мен ойын алаңы бар. 2012 жылы Marilla паркіне Диск-гольф алаңы қосылды. Streator қаласындағы басқа да саябақтарға Oakland паркі, Орталық парк, Bodznick паркі, Merriner паркі және Southside Athletic паркі кіреді.

Жергілікті спорт түрлері

Жергілікті спорттық іс-шараларға жастар футбол лигасы, американдық жастар футбол ұйымы, кішкентай бейсбол лигасы және американдық легион бейсболы кіреді. Стреатор орта мектебінің "Булдогс" және Вудленд орта мектебінің "Уорриорс" командалары Иллинойс орта мектептерінің қауымдастығының құрамына кіретін Интерстайт Сегіз Конференциясына және Три Каунти Конференциясына қатысады. Жергілікті гольф қалаға тиесілі Андерсон Филд Мүниципальдік гольф курсында және Иствуд гольф курсында ойналады. Стреатор Зипс 2003 және 2004 жылдары Микки Мантл бейсболы бойынша Иллинойс штатының чемпионатын жеңіп алды. Стреатор 1912 жылдан 1914 жылға дейін Иллинойс-Миссури лигасында, американдық бейсбол лигасының шағын лигасы ретінде өнер көрсетті. Streator Speedboys 45–65 есебімен 1912 жылы соңғы орынды иеленді. 1913 жылы The Streator Boosters 30–57 есебімен төртінші орынға ие болды, ал 1914 жылы Boosters 40–48 есебімен тағы да төртінші орынды иеленді. Стреатор Бустерс 1915 жылы Екі Штаттық Лигада жарысты. Лига маусымның ортасында таратылған кезде, Стреатор Бустерс 30 жеңіс және 18 жеңіліс есебімен көшбасшы болды. 2008 жылы 16 жасқа дейінгі командасы бар "Стреатор Редс" командасы Иллинойс штатының аға лигасының турнирінде Бурбанк (Иллинойс) командасын жеңіп, жүлдегер атанды. Содан кейін "Редс" Колумбиядағы (Миссури штаты) Аға лигасының өңірлік турниріне қатысты, бірақ бірінші турда 2–2 есебімен шығарылды. Жергілікті тұрғындардың үшеуі кәсіби спортта айқын жетістіктерге қол жеткізді. Даг Дикен 1971 жылдан 1984 жылға дейін Ұлттық футбол лигасында "Кливленд Браунс" клубында 14 маусым ойнады. 1980 жылы ол Pro Bowl-ға шақырылды және 2006 жылы команда оны "Кливленд Браунс аңызы" деп атады. Қазір ол "Браунс" радиосында түсіндіруші болып жұмыс істейді. Боб Тэттерсалл (1924–1971) 1950-1960 жылдары АҚШ және Австралияда "Миджет автокөлік жарыстарының королі" ретінде танымал болды. Тэттерсаллдың көптеген жеңістері бар, соның ішінде 1960, 1962, 1966 және 1969 жылдарғы Австралияның жылдамдық машиналарын жарысының Гран-приі (Австралияда миджеттер жылдамдық машиналары деп аталады). Оның ең үлкен жетістігі 1969 жылы USAC Ұлттық миджет сериясын жеңгені болды. Ол 1971 жылы Стреатордағы үйінде қатерлі ісіктен қайтыс болды. Сондай-ақ, 2009 жылы Клэй Завада "Аризона Даймондбэкс" командасы үшін резервтік тақталаушы ретінде кәсіби дебютін жасады. Бас лигалық бейсболда мансап жасаған басқа жергілікті тұрғындар: Энди Беднар (тақталаушы, "Питтсбург Пайрэтс"), Руб Новотни (ұстаушы, "Чикаго Кабс") және Адам Шабала (сыртқы ойыншы, "Сан-Франциско Джайентс"). Стреатордың 10 жастағы All Stars командасы 2002 жылы Чикагоға (Ридж Беверли) қарсы алғашқы шағын лигалық штаттағы бейсбол чемпионатын жеңіп алды. Аудандық және секциялық чемпионаттарда жеңіске жеткеннен кейін, штаттағы турнирдің финалы Иллинойс штатының Утика қаласында өтті. Стреатордың 12 жастағы командасы 2012 жылы әлем чемпионатына қатысты.

Ашық жерде демалу

Стреатор аймағындағы ашық ауада демалу мүмкіндіктері негізінен Вермильон өзені, Спринг-Лейк паркі (қаланың батыс жағында орналасқан) және жақын жердегі мемлекеттік парктерде шоғырланған. Вермильон өзенінде балық аулау, каякпен және каноэмен жүзу танымал. Мэттиессен мемлекеттік паркі мен Starved Rock мемлекеттік паркі геологиялық жағынан алуан түрлі аймақтарында жаяу серуендеу, аң аулау, кемпинг және басқа да ыңғайлы жағдайларды ұсынады.

Заң және мемлекеттік басқару

Қала әкімшілігінің басқару түрі бойынша жұмыс істейді. Сайланған лауазымды тұлғаларға қала әкімі Тара Бедей (Pro Tem) және қалалық кеңестің төрт мүшесі кіреді: Брайан Крауч, Джейкоб Дарби, Тим Гири және Мэтт МакМаллен, олар ай сайын жиналады. Стрейтор полиция бөлімінің бас кеңсесі қалалық әкімдікте орналасқан. Полицияның алғашқы бастығы Мартин Маллой (1840–1911) болған. Полиция бастығы Роберт Тернер-младший басқаратын қазіргі бөлімде 19 патрульдік полицей, 1 мектептегі жедел жәрдем офицері, 3 тергеуші және 1 әкімшілік көмекші қызмет етеді, олардың барлығы қаланың құқық қорғау жұмысын қадағалайды. 911 орталығы Ливингстон округінің диспетчерлік қызметімен біріктірілді. Стрейтор өрт сөндіру бөліміне Гарри Берд басшылық етеді және он бес өрт сөндіруші қызмет көрсетеді. Өрт сөндірушілер дәстүрлі 24/48 кестесімен жұмыс істейді. Стрейтордың қоғамдық жұмыстар бөлімі қаланың жолдар, санитария, саябақтар және автопарк сияқты қоғамдық инфрақұрылымын күзеумен және жұмыс істеумен айналысады. Оңтүстік Стреатордың қарастырылмаған аудандарына Ливингстон округінің шериф кеңсесі қызмет көрсетеді. ЛаСалл округінің Оттер Крик және Игл елді мекендерінің қарастырылмаған аудандарына Оттавадағы ЛаСалл округінің шериф кеңсесі қызмет көрсетеді. Стреатордың қарастырылмаған аудандары үшін өрттен қорғау қызметін оңтүстік, шығыс және батыстағы Рединг елді мекенінің өрт сөндіру бөлімі қамтамасыз етеді. Гранд Ридж өрт сөндіру бөлімі солтүстікке қарасты қарастырылмаған аудандарда өрттен қорғау қызметін жүзеге асырады. Стреатор толығымен Иллинойс штатының 16-шы округіне кіреді, қазіргі уақытта конгрессмен Дарлин ЛаХуд (R Пеория) өкілдік етеді. 2021 жылғы Иллинойс штатының Бас Ассамблеясы үшін онжылдық қайта бөлуден кейін Стреатор 53-ші заңнамалық округте, 105-ші өкілдік округте және 106-шы өкілдік округте орналасқан. 2023 жылдың 15 қыркүйегіне қарай, олар Сенатта сенатор Том Беннетт (R Гибсон Сити), өкілдер палатасында өкіл Деннис Типсворд (R Метамора) және өкіл Джейсон Бантинг (R Эмингтон) арқылы ұсынылады.

Білім

Стреатор үш мектеп округімен қамтамасыз етілген. Стреатор бастауыш мектеп округі екі бастауыш мектепке қызмет етеді: Centennial бастауыш мектебі және Kimes бастауыш мектебі; сондай-ақ бір орта мектеп: Northlawn орта мектебі. Стреатор қалалық орта мектеп округі бір ғана мектепке қызмет етеді, ол – Стреатор қалалық орта мектебі. Стреатордың Ливингстон округінің аумағындағы тұрғындарға қызмет ететін Woodland Community Unit School District #5 округінде бір орта мектеп, Woodland орта мектебі, және бір бастауыш/орта біріктірілген мектеп, орта және бастауыш мектебі бар. Стреаторда бір шіркеулік бастауыш мектеп бар, ол – St. Anthony's Catholic School, қазір St. Michael the Archangel деп аталады. Жақын орналасқан Illinois Valley Community College Иллинойс штатының Oglesby қаласында орналасқан. Carnegie Foundation 1903 жылы ашылған Стреатор қалалық кітапханасын қаржыландырды. 1996 жылы ол Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.