Кіріспе
Карлинвилл – АҚШ-тың Иллинойс штатындағы Макупин округінің орталығы саналатын қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 5 710 адамды құрайды. Бұл қала Пресвитериан шіркеуімен байланысты шағын Блэкберн колледжіне отан. Сонымен қатар, қала бұрын Prairie Farms Dairy компаниясының орналасқан жері болған.
Тарих
Карлинвилл Иллинойс штатының жетінші губернаторы Томас Карлиннің құрметіне аталған, ол штат заң шығарушы органының мүшесі ретінде Макупин округінің құрылуына зор үлес қосты. Карлинвилл Иллинойс тарихында маңызды орын иеленеді және американдық тарихтың теміржол бағыттары саясаткерлердің көптеген сапарларын ұйымдастырған кезінде көптеген президенттік үміткерлердің науқандық тоқтауларына куә болды. Карлинвилл тарихындағы ең ірі және маңызды нысан – ол Нью-Йорк қаласының за пределами салынған ең үлкен сот ғимараты. 1870 жылы салынған және танымал штаттық капитолийдің архитекторы Илайджа Э. Майерс жобалаған Карлинвилл сот үйінің құрылысы штаттық астана орналасқан жерге үміткер болуына себеп болды. Жергілікті тұрғындар оны құрылыс кезіндегі шығындардың артуына байланысты «Миллион долларлық сот үйі» деп атайды. 1900 жылдардың басында Карлинвилл көптеген Sears Catalog Homes үйлерінің орнына айналды. Тұтас аудан Sears каталогтары бойынша салынған үйлерден құралды және 1918 жылы Индиана штатының Standard Oil компаниясы Карлинвиллдегі шахтерлер үшін оларды шамамен бір миллион долларға қаржыландырды. Алғыс ретінде Sears, Roebuck компаниясы үй үлгілерінің бірін «Карлин» деп атады. Бүгінде бастапқы 156 үйдің 149-ы сақталған, бұл АҚШ-тағы Sears Catalog Homes үйлерінің ең ірі жекелеген жиынтығы. Карлинвиллдің белгілі тұрғындарының бірі – американдық энтомолог Чарльз Робертсон, ол бір жердегі (Карлинвилл) гүлге қонатын жәндіктерді ең жан-жақты зерттеді, нәтижесінде 1928 жылы «Гүлдер мен жәндіктер» деген атпен 221 беттік кітап жарық көрді. Ол осы зерттеу барысында жинаған материалдар негізінде 100-ден астам жаңа ара және шершең түрлерін ашты. 1970-1972 жылдары ғалымдар ұқсас зерттеу жүргізіп, Робертсон атап көрсеткен аралардың көпшілігі әлі де сақталғанын анықтады. Бұл, әдетте, зерттеу аумағындағы тірі қоршаулар, беткейлер және басқа да егістік жерлерде аралардың мекен ету ортасының болуымен байланысты. Карлинвиллдің басқа да танымал тұлғаларының қатарында табиғатты зерттеуші және романист Мэри Хантер Остин бар, оны бір кезде Х.Г. Уэллс «Американың ең зиялы әйелі» деп атаған, сондай-ақ көрнекті әскери қызметкерлер, саясаткерлер және басқа да адамдар бар.
Демография
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 5685 адам, 2125 үй шаруашылығы және 1393 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 2289 тұрғын үй, орташа тығыздық – ... (missing density information from original text). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 97,01% ақ нәсілді, 1,50% афроамерикалық, 0,25% американдық үндістер, 0,26% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,23% басқа нәсілдер және 0,74% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,76% құрады. 2125 үй шаруашылығының 31,1% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 50,3% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,3% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 34,4% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,1% жеке адамдардан тұрады, ал 15,9% -ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,38 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,96 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 23,4% -ы 18 жасқа дейінгілер, 12,8% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 25,1% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 19,4% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 19,4% -ы 65 жасқа жоғары. Орташа жас 37 жасқа тең. Әр 100 әйелге 89,7 еркек шақтандырылған. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 84,1 еркек шақтандырылған. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 34 259 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 39 693 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 35 137 доллар, ал әйелдердің 21 286 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 663 доллар. Халықтың 12,5% және отбасылардың 9,0% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 15,3% және 65 жасқа жоғары адамдардың 14,6% кіреді.
Көлік
Иллинойс 4-ші тас жолы Карлинвилл қаласынан солтүстіктен оңтүстікке қарай өтеді. Interstate 55 тас жолы қаладан шығысқа қарай 12 миль (19 км) қашықтықта орналасқан. Иллинойс 108-ші тас жолы Карлинвилл қаласынан өтеді, шығыстағы 55-ші мемлекетаралық тас жолын батыстағы Кампсвилл қаласымен байланыстырады, онда Иллинойс өзенінен ақысыз, мемлекеттік пароммен өтеді. Карлинвилл Амтрак станциясы күніне бес пойызбен тікелей қызмет көрсетеді, оңтүстікке Сент-Луис, солтүстікке Спрингфилд және Чикаго қалаларына қолайлы қатынау мүмкіндігін ұсынады. Аталған пойыздардың бірі – Чикагоны Техас штатымен байланыстыратын «Техас бүркіті» пойзы, онда ұйықтайтын вагондар, асхана вагоны және демалыс бөлмесі бар. Жүк тасымалдау қызметін Union Pacific Railroad компаниясы, бұрынғы Gulf, Mobile and Ohio, Illinois Central Gulf, Chicago, Missouri and Western және Southern Pacific Chicago St. Louis Railways компаниялары қамтамасыз етеді. GM&O магистральдық тас жолы Карлинвилл қаласынан өтіп кеткен. Иллинойс терминалды темір жолы, Спрингфилдтен Сент-Луиске дейінгі электрлік қалааралық темір жол, бір кезде жүк және жолаушылар тасымалын жүзеге асырған, Карлинвилл қаласының Батыс көшесінің ортасымен өтіп кеткен. 1970 жылдарға дейін ол Батыс көшесіндегі жақын маңдағы астық қоймасына жүк пойыздарын жіберіп тұрған. Карлинвилл қаласының оңтүстігіндегі Goat Hollow шатқалы арқылы өтетін оның көпірі өртеніп, желі үзіліп, кейіннен тоқтатылған. Желінің шағын бөлігі Монтерей көмір компаниясының шахтасы арқылы бұрынғы Чикаго және Солтүстік-Батыс көлік компаниясының L & M аймағымен байланысу үшін пайдаланылады, ол көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларына қызмет көрсетеді.