Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының Ұлттық тарихи орны

Бенттің Ескі Қамалы – АҚШ-тың Колорадо штатының оңтүстік-шығысындағы Отеро округінде орналасқан қамал. Чарльз Бент, Уильям Бент және Серан Сент-Врейнге тиесілі компания 1833 жылы Оңтүстік Шайен және Арапахо далалық үндістерімен және аңшылармен бизон терілерін саудалау үшін бұл қамалды салған. 16 жылдық тарихының көп бөлігінде қамал Миссури мен мексикалық қоныстар арасындағы Санта-Фе жолындағы жалғыз маңызды ақ американдық тұрақты елді мекен болды. Ол 1849 жылы қиратылды. Қамал қайта жаңартылып, қазір көпшілікке ашық. 1960 жылдың 3 маусымында қамал аумағы Ұлттық парксервис тарапынан Ұлттық тарихи орын деп жарияланды. Одан кейін, сол жылдың 19 желтоқсанында ол Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде тағайындалды.

Тарих

Адоб қалмағы Бенттің, Сент-Врейн компаниясының кеңейіп жатқан сауда империясының орталығына айналды, оған солтүстікке Сент-Врейн қалмағы, оңтүстікке Адоб қалмағы, сондай-ақ Нью-Мексикодағы Таос және Санта-Федегі компания дүкендері кірді. Басты сауда – Оңтүстік Шайен және Арапахо тайпаларымен бұқа терілерін алмасу болды. 1833 жылдан 1849 жылға дейін бұл қалмақ Санта-Фе жолындағы тоқтау орны болды. Бұл – американдық түпкі тұрғындар мен мексикалықтардың билігі мен бақылауында болмаған жалғыз тұрақты елді мекен еді. АҚШ армиясы, саяхатшылар мен зерттеушілер су, азық-түлік сияқты жабдықтарын толықтыру және вагонды жөндеу үшін қалмақта тоқтайтын. Америкалық шекарашы Кит Карсон 1841 жылы Бент ағайындыларының қызметіне аңшы ретінде қабылданды және үнемі қалмаққа келіп тұратын. Сол сияқты, зерттеуші Джон К. Фремонт өзінің экспедициялары үшін қалмақты тұрақ және қайта жабдықтау орталығы ретінде пайдаланды. 1846 жылғы Мексика-Америка соғысы кезінде қалмақ полковник Стивен Уоттс Кернидің «Батыс армиясы» үшін баспанаға айналды. Ралф Эмерсон Твичелл былай деп мәлімдейді: Бент қалмағы – адоба кірпіштерінен салынған құрылыс. Оның ұзындығы 55 метр, ені 41 метр болған. Қабырғаларының биіктігі 4,5 метр, қалыңдығы 1,2 метрге жетеді және сол кезде Форт Ливенворттың батысындағы ең мықты бекініс болды. Бұл қалмақтың құрылысы 1828 жылы Арканзас өзені бойында, қазіргі Пуэбло және Канон Сити қалаларының арасындағы бір жерде басталды, бірақ орналасқан жері тиімсіз болды. Құрылысты аяқтауға төрт жыл кетті. Солтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс бұрыштарында алтыбұрышты бастиондар орналасқан, онда бірнеше зеңбірек орнатылған. Қалмақ қабырғалары бөлмелердің қабырғалары ретінде қызмет етті, барлық бөлмелер аулаға немесе алаңға қарап орналасқан. Қабырғаларда мылтықпен оқ атуға арналған тесіктер болды, ал кіреберіс үлкен ағаш қақпалар арқылы, өте ауыр ағаштардан жасалған.

Жою

1849 жылы шайендер мен басқа да жазықтық үндістерін қатты холера эпидемиясы шалғанда, Уильям Бент Бент фортын тастап, штаб-пәтерін солтүстікке, Оңтүстік Платтедегі Сент-Врейн фортына көшірді. 1852 жылы оңтүстікке қайтқанда ол саудасын қазіргі Колорадо штатының Ламар қаласының жанындағы Биг Тимберс ағаш сауда бекетіне орналастырды. Кейін, 1853 жылдың күзінде Бент Биг Тимберстің үстіндегі тік жарға тас қамал салуды бастады, оны «Бенттің жаңа форты» деп атады және 1860 жылға дейін сауда-саттықпен айналысты. 1976 жылы қамал қайта құрылғанда, оның нақтылығы археологиялық қазбалар, картиналар, түпнұсқа эскиздер, күнделіктер және сол кезеңдегі басқа да тарихи мәліметтерге сүйенді.

Танымал мәдениетте

Форт 1979 жылы Роберт Престон қатысқан CBS телеарнасының "The Chisholms" атты шағын сериалында Форт-Ларами ретінде пайдаланылды. Джордж Макдональд Фрейзердің 1982 жылғы "Флэшмен және қызыл терілдер" романында анти-герой Флэшмен Бент фортының қирауына куә болады. Ларри МакМертидің 1985 жылы Пулитцер сыйлығын жеңіп алған "Жалғыздықтағы көгершін" романында Бент форты қысқаша айтылады, сондай-ақ 1989 жылы "Эмми" сыйлығын жеңіп алған төрт бөлімді телесериалда да осы кітаптан алынған сюжет пайдаланылған. Терри Джонстонның 1988 жылғы "Бір көзді арман" романының маңызды оқиға орыны 1834 жылғы көктемдегі Бент форты болып табылады. Бент форты 1978 жылы Джеймс Миченердің "Centennial" атты мини-сериалының 3-ші эпизодында қысқаша көрсетілген. Bent's Fort видео ойын жасаушы Rockstar Games компаниясын 2010 жылғы "Red Dead Redemption" ойынында Рио-Браво аймағында Fort Mercer ретінде бейнелеуге шабыттандырды. Денвер қаласының жанындағы Колорадо штатының Моррисон қаласындағы "Форт" атты мейрамхананың архитектурасы мен интерьері 1830-шы жылдардағы аймақтың мотивтері мен тағамдарымен Бенттің ескі фортынан бейімделген.