Кіріспе

Джексонвилл – АҚШ-тың Иллинойс штатындағы Морган округіне қарасты қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 17 616 адамды құрайды. Бұл қалада Иллинойс колледжі, Иллинойс саңыраулар мектебі және Иллинойс көзі нашар көрушілер мектебі орналасқан. Джексонвилл – Морган және Скотт округтарын қамтитын Джексонвилл микрополитендік статистикалық аймағының орталық қаласы.

Тарих

Джексонвилл 1825 жылы Морган округінің орталығындағы жер учаскесінде еуропалық американдықтармен құрылды, округ құрылғаннан кейін екі жыл өткен соң. Джексонвиллдің негізін қалаушылар Жаңа Англиядан келген қоныс аударушылар болды. Олар 1600 жылдары Жаңа Англияға қоныс аударған ағылшын пуритандарының ұрпақтары еді және 1800 жылдардың басында сол кездегі Солтүстік-Батыс территориясының жабайы жерлеріне батысқа бет алған Жаңа Англия фермерлерінің толқынының бір бөлігі болды. Олардың көпшілігі Эри каналының құрылысы аяқталғаннан және «Блэк Хоук» соғысының аяқталуынан кейін келді. Олар қазіргі Джексонвиллге келгенде, онда тек тығыз орман мен жабайы дала ғана болды. Жаңа Англияның «янкилері» фермалар салған, жолдар салып, мемлекеттік ғимараттар тұрғызып, пошта байланысын орнатқан. Олар білімге құштарлық, көптеген мектептер ашу және аболиционизмді қатты қолдау сияқты құндылықтарды әкелді. Олардың көпшілігі Конгрегациялық шіркеудің мүшелері болды, ал кейбіреулері епископалдық шіркеуге жатты. Екінші Ұлы оянуға байланысты, олардың бір бөлігі методизмге және пресвитериандыққа, ал кейбіреулері баптистке көшті, кейін қазіргі Джексонвиллге көшіп келді. Джексонвилл, Иллинойс штатының басқа да аймақтары сияқты, өзінің ерте тарихының көп бөлігінде ерте Жаңа Англия мәдениетімен мәдени жағынан тығыз байланысты болды. Қала ағаштарсыз далаға және Спрингфилдтен Иллинойс өзеніне дейінгі мемлекеттік жолға орналастырылды. Қала тез өсіп, бірден қала алаңы құрылды. 1829 жылы пресвитериандық пастор Джон М. Эллис жаңа Иллинойс штатында жаңа «білім семинариясын» құруға тырысты. Йель колледжінің конгрегациялық студенттері оның жоспарларын естіп, жаңа мектепті құру үшін батысқа аттанды. Бұл студенттер атақты «Йель тобының» бір бөлігі болды, студенттер тобы шекарада бірнеше колледждер құрды, қазіргі Орта Батыс аймағында. Иллинойс колледжі Орта Батыстағы жоғары білім берудің алғашқы оқу орындарының бірі болды. Алаңда жаңа сот ғимараты, шіркеулер салынды, теміржолдар жоспарланды, дүкендер мен таверналар ашылды. 1834 жылы Джексонвиллдің халқы Иллинойс штатындағы кез келген қаладан көп болды, Чикагодан (одан бір жыл бұрын ғана құрылған) әлдеқайда көп. 1830 жылдары қала Миссисипиден батысқа федералды үкімет күштеп көшірген америкалықтардың жолында болды. 1838 жылы Потаватомилер осы жерден өтіп, өздерінің дәстүрлі мекендерінен құрғақ және шөл далаға мәжбүрленген кезде «Өлім жолын» бастан өткерді. Джексонвиллдің білім беру орталығы және штаттағы орны мемлекеттік мекемелер құру арқылы дамыды: Иллинойс саңыраулар мектебі және қазір Иллинойс көру қабілеті бұзылғандар мектебі. Иллинойс әйелдер академиясы қыздарға білім беру үшін құрылды, кейін ол МакМюррей колледжіне айналды. 1850 жылы Иллинойс колледжі Иллинойсте алғашқы жоғары білім дәрежесін берді және штатта алғашқы медициналық мектепті ашты. Осының нәтижесінде Джексонвилл «Батыстың Афинасы» деген лақап атын алды. 1851 жылы Иллинойс Джексонвиллде алғашқы мемлекеттік психиатриялық ауруханасын ашты, ол аймақтағы маңызды жұмыс берушіге айналды. Адвокат Авраам Линкольн Джексонвиллде кейде заңдық мәселелермен айналысты, көбінесе Джексонвилл тұрғыны Дэвид А. Смитпен бірге бірлескен немесе қарсы кеңесші ретінде жұмыс істеді. Қазіргі Орталық паркте Линкольн 1856 жылдың 6 қыркүйегінде Джон К. Фремонттың президенттік науқанына қолдау білдіріп, құлдыққа қарсы екі сағаттан астам сөйлеген. Бұл оқиғаны бейнелейтін қабырғалық сурет алаңның оңтүстік-батыс бұрышындағы ғимараттың қабырғасына салынған. Линкольннің ерте саяси қарсыластарының бірі Стивен А. Дуглас 1833 жылы Джексонвиллге көшіп келді, онда ол алғаш рет жергілікті саясатқа қатысты. Ол Иллинойс штатының саяси саптарын тез өрлеп, 1842 жылы Өкілдер палатасына сайланды.

1900 жылдан бүгінгі күнге дейін

1892 және 1910 жылдар аралығында Джексонвилл кіші лига бейсболының отаны болды, себебі «Джексонвилл Джексі» және «Джексонвилл Лунатикс» командалары сегіз түрлі кіші лигада өнер көрсетті. Джексонвилл командалары Финли көшесіндегі Лига паркінде ойнады. 1911 жылы прогрессивті қозғалыстың аясында Джексонвилл қалалық комиссия үкімет формасын қабылдады, алғашқы мэрі Джордж В. Дэвис болды. 1965 жылдың жазында, өте танымал ағылшын тобы The Beatles-тің пластинкаларына деген тұтынушылар сұранысын қанағаттандыру мақсатында Capitol Records Джексонвиллдің батыс жағында, 1 Capitol Way мекенжайында винилді пластинка басу зауытын ашты. Зауыт коллекционерлерге қызықты көптеген пластинкаларды шығарды. Бұл зауыт ақырында Capitol Records Club-қа қызмет етіп, винилді пластинкалармен қатар аудиокассеталар, CD және DVD-лерді көптеген әртістер үшін өндірді. Ең гүлденген кезеңінде EMI Records (Capitol компаниясының иесі) ретінде жұмыс істеген зауытта 1000-нан астам адам жұмыс істеді. Бұл музыка индустриясының маңызды орны болды. Мысалы, кантри-вестерн әншісі Гарт Брукс шығарған жеті альбомы 50 миллионнан астам данада сатылды. 1995 жылдың 10 наурызында EMI Джексонвилл зауытында 1000 жұмысшыға алғыс айту түскі асы ұйымдастырды. Он жыл өткен соң, 2004 жылы EMI Джексонвиллдегі өндіріс қызметін тоқтатты.

География

Джексонвилл (39.731936, −90.234394) координаталарында орналасқан. Ол штаттың астанасы Спрингфилдтен батысқа қарай 51 шақырым, ал Миссури штатының Ханнибал қаласынан шығысқа қарай 113 шақырым жерде жатыр. 72-ші тас жол қаланың оңтүстігінен өтеді, оған 64 және 68 нөмірлі шығулар арқылы қол жеткізуге болады. АҚШ-тың 67-ші тас жолы қала шекарасының батысынан өтеді, оңтүстікке қарай 103 шақырым (64 миль) Алтон қаласына және солтүстікке қарай 106 шақырым (66 миль) Макомб қаласына жетелейді. Иллинойс штатының 104-ші тас жолы Джексонвилл қаласынан Мортон даңғылы ретінде өтеді, оңтүстік-шығысқа қарай 29 шақырым (18 миль) Уэверли қаласына дейін, ал Иллинойс штатының 267-ші тас жолы Джексонвиллден оңтүстікке қарай 43 шақырым (27 миль) Гринфилд қаласына дейін созылады. Иллинойс штатының 78-ші тас жолы Джексонвиллден солтүстікке қарай 26 шақырым (16 миль) Вирджиния қаласына барады. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Джексонвиллдің жалпы ауданы 28 шаршы шақырымды құрайды, оның ішінде 1 шаршы шақырым (0,20 шаршы шақырым) немесе 1,83% су алабын құрайды. "Field & Stream" журналы Джексонвилл көлін "Иллинойстағы ең жақсы балық аулау орны" деп атады.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 19 446 адам, 7 357 шаруашылық және 4 174 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 8162 тұрғын үй құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 85,3% ақ нәсілді, 10,2% афроамерикалық, 0,3% американдық үндістер, 0,7% азиялық, 1,1% басқа нәсілді және 2,4% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 3% -ы испан немесе латын американдықтарды құрады. 7 357 шаруашылықтың ішінде 24,3% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 38,8% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,7% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 43,3% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 36,3% жеке адамдардан тұрады, ал 13,9% -ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,23, ал отбасының орташа мүше саны 2,88 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша бөлінуі: 22,0% -ы 18 жасқа дейінгілер, 14,2% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 25,1% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,9% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 16,9% -ы 65 жасқа жоғары. Орташа жас 37 жасқа тең. Әр 100 әйелге 91,0 еркек шамасында. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 87,4 еркек келеді. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 40 670 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 56 343 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 42 409 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 30 208 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 21 245 доллар. Отбасылардың 11,9% және халықтың 18% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 24,9% және 65 жасқа жоғары адамдардың 11,8% кедейлікте өмір сүреді.

Бизнес

Джексонвиллде Элай Бридж компаниясы орналасқан, ол Феррис дөңгелектерін және басқа да ойын-сауық көліктерін, мысалы, Скрамблерді өндіреді. W. E. Салливан фирманы 1900 жылғы 23 мамырда Джексонвилл алаңында алғашқы портативті "Биг Или" дөңгелегін таныстыру арқылы құрды. Ол Дүниежүзілік Колумбия көрмесіне барып, Джордж Вашингтон Гейл Феррис жасаған түпнұсқа Феррис дөңгелегін көргеннен кейін, осы танымал ойын-сауық көлігінің портативті нұсқасын жасауға шабыттанды. Джексонвиллде бір кезде АҚШ-тағы тоқыма және киім өндірісінің ірі компанияларының бірі – J. Capps & Son компаниясы орналасқан. Рейнольдс Груп Холдингс (бұрын Mobil Plastics, Tenneco, Pactiv) және Nestlé Beverage Co. компанияларының Джексонвиллде өндіріс орындары бар. Сондай-ақ, Джексонвиллде 1952 жылдан 2008 жылға дейін ACH Food Companies тамақ өңдеу зауыты жұмыс істеген.

Білім

Джексонвиллде жеке төрт жылдық колледж, Иллинойс колледжі орналасқан. Иллинойс колледжі – Иллинойстағы екінші ең көне колледж, ол 1829 жылы (алғашқы дипломды 1835 жылы тапсырған) Йель колледжінің студенттері – батысқа қарай жаңа колледждер құру үшін сапарлаған белгілі Йель тобының құрылысы болып табылады. 1843 жылдан 1848 жылға дейін ол штаттың алғашқы медициналық мектебі ретінде қызмет етті және 1903 жылы аралас білім беретін мекемеге айналды. Иллинойста салынған алғашқы колледж ғимараты – Бичер Холл, оның алғашқы президенті Эдвард Бичердің құрметіне аталған, ол Генри Уорд Бичер мен Харриет Бичер Стоудың бауыры болған. Джексонвиллде 1846 жылдан 2020 жылға дейін жұмыс істеген, қазір жабық жеке төрт жылдық колледж – МакМюррей колледжі де орналасқан. Джексонвиллде сонымен қатар үш мемлекеттік мекеме бар: Иллинойс саңыраулар мектебі, Иллинойс көру қабілеті бұзылғандар мектебі және Джексонвилл түзеу орталығы. Линкольн Лэнд қоғамдық колледжінің Батыс аймақтық білім беру орталығы да Джексонвиллде орналасқан. Джексонвиллде үш орта мектеп бар, оның екеуі жеке, біреуі мемлекеттік, соның ішінде Роутт католик орта мектебі. 117-ші мектеп округі алты бастауыш мектеп, бір орта мектеп және бір жоғары мектеп – Джексонвилл орта мектебі арқылы қаланың және округтің көп бөлігін біліммен қамтамасыз етеді.

Медиа

Қаланың күнделікті газеті, «Джексонвилл журналы курьеры», Иллинойс штатында үздіксіз жарық көріп келе жатқан ең көне газет (1830 жылдан бері). Қаланың сондай-ақ апталық «The Source» газеті бар. Джексонвиллде WCIC 90.7 FM, WLDS 1180 AM, WEAI 107.1 FM, WJVO 105.5 FM және 102.9 FM және 1550 AM жиіліктерінде бірдей хабар тарататын WJIL бірнеше радиостанциясы жұмыс істейді. NOAA Weather Radio станциясы WXM90 Линнвиллден хабар таратады және Линкольн мен Сент-Луис қалаларындағы NOAA-ның Орталық Иллинойс Ұлттық Ауа райы қызметінің болжамдау кеңсесіне лицензияланған, 162.525 мГц жиілігінде хабар таратады (көптеген жаңа ауа райы радиоларында 6-арна, ал көптеген SAME ауа райы радиоларында). Станция қауіпті ауа райы және ауа райына қатысты емес ескертулер мен төтенше жағдайлар үшін Иллинойс штатының Браун, Калхун, Касс, Грин, Морган, Пайк және Скотт округтері үшін SAME дабыл сигналын және 1050 Гц дыбысын (тек SAME мүмкіндігін пайдалана отырып, AMBER ескертулерінен басқа) іске қосады. Ауа райы жағдайына байланысты, SAME және 1050 Гц дыбыс белгілерінің сынақ дабылы әр сәрсенбі күні сағат 11:00-ден 12:00-ге дейін жүргізіледі.

Денсаулық сақтау

Джексонвилл мемориалдық ауруханасы, бұрын Пасавант аймақтық ауруханасы деп аталған, аймақтағы медициналық көмектің негізгі көзі болып табылады. Джексонвилл даму орталығы, мемлекеттік мекеме, 1851 жылдан 2012 жылдың қараша айына дейін осы жерде қызмет етті.

Мәдениет

2005 жылы Суфжан Стивенс Illinois атты концептуалды альбомын шығарды, онда штатқа байланысты әртүрлі адамдар мен орындар туралы айтылады. Оның бесінші трекі "Джексонвилл" қаладағы түрлі нысандарға, мысалы Николс паркіне сілтеме жасайды. Сондай-ақ, қаланың аты "түсті уағызшы" деп аталатын қалалық аңыз бойынша А. В. Джексонға, сондай-ақ қала басшыларының айтуынша, шын мәнінде оның атымен аталған президент Эндрю Джексонға (1829-1837 жылдар аралығында президент болған) қатысты әңгіме бар. Грэмми сыйлығын алған әнші-күйші Мэри Чапин Карпентердің "Stones in the Road" альбомында "John Doe #24" әні Джексонвиллде болған оқиғалар сериясын сипаттайды. Ән 1945 жылы Джексонвилл көшелерінде адасып жүрген соқыр және саңырау адамның тарихын баяндайды. Ол 50 жылға жуық уақыттан кейін, 1993 жылы қайтыс болғанға дейін түрлі мекемелерде жатты. 48 жыл бойы ауруханада жатқан кезінде оның есімін ешкім білген жоқ, оны білген немесе туысқандары Джексонвиллге оның кім екенін анықтау үшін келген жоқ. Ол Нью-Орлеаннан келген деген болжам бар, бірақ бұл ешқашан расталған жоқ. Оның Джексонвиллге қалай келгені де бүгінгі күнге дейін құпия болып қала береді. Мәдени ұсыныстарға Джексонвилл симфониялық оркестрі, Джексонвилл театр гильдиясы, Джексонвилл өнер қауымдастығы және оның Дэвид Строун өнер галереясы, сондай-ақ МакМюррей колледжі мен Иллинойс колледжі ұйымдастыратын көптеген қоғамдық шаралар кіреді. Жақында мәдени өмірге қала орталығында орналасқан Imagine Foundation және Eclectic өнер галереясы қосылды. Джексонвилл аймақтық мұражайы, қала орталығынан тыс жерде орналасқан, көптеген тарихи артефакттарға ие және МакМюррей колледжінің мұрағат жинағының сақтаушысы болып табылады. Джексонвиллдің өз өлшеміне сәйкес көптеген құбырлы органға ие болуы да ерекшелік – барлығында он бір құбырлы орган бар, олардың көпшілігі жергілікті шіркеулерде, сондай-ақ оның екі төрт жылдық колледжінде орналасқан. Португалдық американдық қауым XIX ғасырдан бері Джексонвиллдің шетінде өмір сүріп келеді. Бұл қауымның тарихы 1838 жылға дейін жетеді, сол кезде шотландтық пастор Роберт Рид Келли португалдық Мадейра аралына сапар шегіп, жергілікті тұрғындардың бір бөлігін протестантизмге өткізген. Бұл мадейралық протестанттар католик қауымдастығында протестант болғандықтан кемсітушілік пен шеттетуге ұшырады, бұл оларды 1849 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп, Джексонвилл маңына қоныстанғанға дейін Мадейрадан Кариб теңізіндегі Тринидад аралына көшіруге мәжбүр етті. Оның трибунасында 2000 адам отыра алады. Николс паркі Джексонвиллдің оңтүстік жағында орналасқан парк. Онда ойын алаңы, гольф алаңы, көл және қоғамдық бассейн бар. Желтоқсан айында Джексонвиллдің орталығындағы The Farmers State Bank and Trust ғимаратында "Әлемдегі ең биік Адвент күнтізбесі" көрсетіледі, ғимараттың шығыс жағындағы терезелерде Рождествоға дейінгі 24 күн көрсетіледі.