Кіріспе

Маунт-Кармель – АҚШ-тың Иллинойс штатындағы Уабаш округінің орталығы саналатын қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша, қала халқы 7 284 адамды құрайды және округтың ең ірі қаласы болып табылады. Уабаш округіндегі екінші ірі елді мекен – халқы 475 адамды құрайтын Оллендейл. Вабаш, Патока және Уайт өзендерінің тоғысқан жерінде орналасқан Маунт-Кармель, Индиана штатының Гибсон және Нокс округтерімен шектеседі. Патока өзенінің сағасына жақын, Уабаш өзенінің қарсы (Гибсон округі) жағында, ресми емес атауы Шығыс Маунт-Кармель болатын шағын қауым орналасқан. Маунт-Кармель Беалл Вудс мемлекеттік паркінің құрамындағы ұлттық табиғи ескерткіш – Уабаш орманынан солтүстік-шығысқа қарай 8 шақырым (5 миль) қашықтықта және оның ірі жұмыс берушілерінің бірі – Гибсон электр станциясынан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 1,6 шақырым (бір миль) қашықтықта жатыр. Маунт-Кармель сонымен қатар Шығыс Иллинойс қауымдастық колледждер жүйесіне кіретін Уабаш аңғары колледжінің орналасқан жері. Кейбір адамдар Маунт-Кармельді Кармель тауы деп те атайды.

Торнадо

1877 жылы 4 маусымда Кармел тауының батысында F4 дәрежесіндегі торнадо пайда болып, шығыс-солтүстік-шығысқа қарай жылжып, қаланы қиратты. Дауылдың салдарынан Үшінші және Бесінші көшелер арасындағы кең аумақта өте ауыр зардаптар туды. Желдің жылдамдығы шамамен сағатына 150 миль болды және бұл жылдамдыққа жуық екі минутқа созылды. Сол кездегі жергілікті газетте былай деп жазылған: "Осы кезде ауа ұшып бара жатқан шатырлармен, терезелермен, есіктермен, ағаш кескіштерімен, рельстермен, киім-кешектермен және тағы басқаларымен толы болды. Бұл қираған заттардың көп бөлігі бір шақырымнан астам қашықтыққа ұшып кетті. Он үш адам сол жерде қаза тапты, ал көптеген адамдар жарақаттарынан қайтыс болады деп күтілуде. Тағы бірнеше адам жоғалып кеткен, олар қираған үйлердің астында қалған болуы мүмкін. Жаңбырлы күн болғандықтан, шаруалардың көпшілігі үйде жұмыс істей алмады және қалаға келді. Сонымен қатар, округтік сот отырыста болды, сондықтан қалада көп адам жиналды. Ер адамдар, әйелдер және балалар 400 фут қашықтыққа қауырсын сияқты ұшырылды. Қаланың көп бөлігі қирады. Жетпіс отбасы үйсіз қалды және ауыр қиындықтар күтілуде". Зардаптың соңғы есебі бойынша, 20 кәсіпорын мен 100 үй зақымдалған немесе толығымен қираған. Кем дегенде 16 адам, ал ең көп дегенде 30 адам қаза тауып, 100-ге жуық адам жарақат алды.

Гранд Рапидс қонақ үйі мен курорты

1920 жылдары Уабаш округінде, Гранд-Рапидс бөгеті мен Уабаш өзеніндегі Аспалы жартастың жанында бір қонақ үй болған. Бұл қонақ үй Grand Rapids Hotel деп аталып, Фредерик Хинде Циммерманға тиесілі болды. Қонақ үй тоғыз жыл бойы Америка Құрама Штаттарының түкпір-түкпірінен келген адамдарға қызмет көрсетті.

География

Кармел тауы Индиана шекарасын белгілейтін Уабаш өзенінде орналасқан. 2010 жылғы халық санауы бойынша қаланың жалпы ауданы 5,00 шаршы миль (13 км²) құрайды, оның ішінде 4,86 шаршы миль (13 км²) (немесе 97,20%) – құрлық және 0,14 шаршы миль (0 км²) (немесе 2,80%) – су. Бұл қала Риплидің «Сендерге сенер ме, жоқ па!» бағдарламасында Иллинойс және Индиана штаттарының шекарасында орналасқан, ақ және қара түске боялған, бір кезде түрлі-түсті болған Уабаш өзені үстіндегі көпірі үшін ерекшеленді. Бұрын Индиана штатының Принстон қаласын Индиана штатының 64 тас жолы және Иллинойс штатының 15 тас жолы арқылы Кармел тауымен байланыстырған ескі он екі аралықты Паркер фермалық көпірі кейіннен толығымен жасыл түске боялды. Иллинойс штатының 1 және 15 тас жолдары көпірден бірнеше блок қашықтықта қиылысады. IN 64/IL 15 көпіріне параллель бір теміржол көпірі салынған, ал тағы біреуі қаланың оңтүстік жиегіне жақын, оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан. Жаңа көпір салу жоспарлары 2008 жылы іске асырылды. Үш жылдық құрылыстан кейін жаңа, әлдеқайда кең көпір 2011 жылдың қаңтарында ашылды. Жаңа көпір – Индиананың «Major Moves» жобасының аясында Индиана 64 тас жолын төрт қатарлы жолға дейін кеңейтуге ұмтылысының маңызды кезеңі. 2011 жылдың 20 ақпанынан бастап жаңа бетон және болаттық көпір толыққанды түрде көлік жүктемесін қабылдап келеді. Ескі көпір бұзылды, өзендегі бөліктері жарылыс арқылы қиратылды.

Жер сілкінісі

Кармел тауы Уабаш аңғарының сейсмикалық аймағында орналасқан. 2008 жылдың 18 сәуірінде 09:36:56 UTC (04:36:56 жергілікті уақыт) шамасында 5.2 магнитудалы жер сілкінісі қаланың жанында орын алды, ал бірнеше сағаттан кейін 4.6 магнитудалы жер сілкінісі Кармел тауын және оның тұрғындарын шарлады. Ол Иллинойс штатының оңтүстігінде және Миссури штатының шығыс бөліктерінде, тіпті 123 миль (198 км) қашықтықтағы Сент-Луис қаласында да кеңінен сезілді. Сол жер сілкінісінен кейін шілде айына дейін қайта тіршіліктер болды.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша қалада 7982 адам, 3302 үй шаруашылығы және 2146 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 3653 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 97,69% ақ нәсілді, 0,48% афроамерикалық, 0,19% американдық үндістер, 0,51% азиялық, 0,08% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,29% басқа нәсілдер және 0,76% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,86% құрады. 3302 үй шаруашылығының ішінде 29,3% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 51,2% -ы бірге тұратын жұбайлар, 10,5% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 35,0% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,6% жеке адамдардан тұрады, ал 15,9% -ы 65 жастан асқан жалғыз адамдардың тұрғын үйлері. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,37 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,95 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 23,6% -ы 18 жасқа дейінгілер, 9,8% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 25,7% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,8% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 19,2% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 39 жасқа тең. Әр 100 әйелге 90,6 еркек шақ келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 88,4 еркек тиесілі. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 31 715 доллар, ал отбасының орташа табысы 39 882 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 30 815 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 17 129 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 391 доллар. Тұрғын үйдің орташа құны 51 200 долларды құрады. Отбасылардың 10,2% және халықтың 15,8% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 20,5% және 65 жастан асқандардың 9,3% кедейлікте өмір сүреді.

Білім

Кармел тауында Иллинойс шығыс қоғамдастық колледждерінің (IECC) бөлігі болып табылатын Уабаш аңғары колледжі орналасқан. Колледжде 1375 студент оқиды және белсенді халықаралық студенттер бағдарламасы бар. Шағын қала атмосферасы халықаралық студенттерге ағылшын тілін екінші тіл ретінде (ESL) оқуға ыңғайлы және жайлы орта жасайды. IECC құрамындағы тұрғындар өзара келісім арқасында Оңтүстік Индиана университетінде оқу үшін штаттан тыс төлемдердің бір бөлігінен босатылады, ал IECC колледждерінде оқитын Индиана студенттеріне оқу ақында жеңілдіктер беріледі. Олардың ерлер баскетбол командасы, «Уорриорс» 2001 жылы NJCAA I дивизионының чемпионатында жеңіске жетті. Маунт Кармелдің K-12 мектеп округі – 348-ші Уабаш қоғамдық мектептері округі. Онда екі бастауыш мектеп бар, олар сыныптар бойынша бөлінген (Маунт Кармел бастауыш мектебі және Маунт Кармел сынып мектебі), Маунт Кармел орта мектебі және округтегі жалғыз жоғары мектеп – Маунт Кармел жоғары мектебі. Жоғары мектептің футбол командасы, «Алтын туттар» 1981 жылы 3А классы бойынша штаттағы чемпионатты жеңіп алды, ал команда 21 жыл қатарынан плей-оффқа ілікті. Олар өз алаңында «Жылан ұясы» деп белгілі Ривервью стадионында ойнайды. Стадионның ерекшелігі – ол үлкен төбенің беткейіне салынған.

Жұмыспен қамту және қоршаған орта

2014 жылдың желтоқсан айына қарай қаладағы жұмыссыздық деңгейі 5,4% құрады. 1992 жылдан бері жағдай едәуір жақсарды, сол кезде жұмыссыздық деңгейі 15,1%-ға дейін жеткен, өнеркәсіптік жұмыс орындарының жоғалуына байланысты. Duke Energy компаниясының Гибсон электр станциясы – жақын маңдағы ең ірі жұмыс беруші. Индиана штатының Гибсон округіндегі бұл электр станциясы Маунт Кармельден бір шақырымдай қашықтықта, өзен арғы бетінде орналасқан. Бұл әлемдегі үшінші ірі көмірлік электр станциясы және АҚШ-тағы тоғызыншы ірі электр станциясы. Тағы да жақын жердегі жұмыс берушілер қатарында Sequoia, Sienna, Highlander және Highlander Hybrid модельдерін шығаратын Toyota Motor Manufacturing Indiana компаниясы бар. TMMI-нің көптеген жеткізушілері мен еншілес компаниялары да Индиана штатының Принстон қаласында және оның төңірегінде, 12 шақырым қашықтықта орналасқан. Басқа жұмыс берушілерге Иллинойс штатының Альбион қаласындағы Champion Laboratories зауыты кіреді, ол ауа және отын сүзгілерін шығарады, сондай-ақ Лоуренсвиллдегі ATS (қазір TBIL) зауыты, ол TMMI-ді де жабдықтайды. Жергілікті жұмыс берушілерге Оңтүстік Индиана мұнай алабын пайдаланатын бірнеше мұнай және газ компаниялары кіреді, бұл алап Иллинойс, Индиана және Кентукки штаттарына дейін созылады. Бұрын оның шикі мұнай қоры мол болған. 2007 жылдың 5 сәуірінде Мэриленд штатының Линтикум Хайтс қаласындағы Foundation Coal Holdings, Inc. компаниясы жақын маңдағы Иллинойс штатының Кинсбург қаласындағы Уабаш шахтасын жабу жоспарларын жариялады, бұл Уабаш округінде 230-ға жуық жұмыс орнының жоғалуына әкелді. 2003 жылы Маунт Кармель 1937 жылдан бері жұмыс істеп келген Snap-on Tools зауытының жабылуына байланысты 270 жұмыс орнын жоғалтты.