Кіріспе
ICT 1301 және оның кішірек түрі ICT 1300 – International Computers and Tabulators компаниясының ерте бизнес-компьютерлері еді. Олар сол дәуірдегі орташа өлшемді машиналар сияқты, магниттік өзек жады, барабандық жад және перфокарталарды пайдаланды, бірақ олардың ерекшелігі – екілік емес, ондық логикаға негізделгендігі болды.
Сипаттама
1301 машинасы – бұл желідегі басты машина. Оның негізгі жады 48 биттен тұратын 400 сөздік блоктармен (12 ондық сан немесе 12 төрт биттік екілік мән, 0–15) және екі теңдік битімен жабдықталған. Ең жоғары сыйымдылығы 4000 сөзді құрады. Бұл ядролық жадты қолданған алғашқы ICT машинасы болды. Сыртқы жады ретінде магниттік барабан, сондай-ақ қалау бойынша бір, жарты немесе төрттен бір дюйм енді магниттік таспа пайдаланылды. Деректерді енгізу 80 бағанды перфокарталар арқылы, ал қосымша мүмкіндік ретінде 160 бағанды перфокарталар және перфолента арқылы жүзеге асырылды. Деректер шығару 80 бағанды перфокарталарға, жолдық принтерге және опция бойынша перфолентаға бағытталды. Машина 1 МГц сағаттық жиілікте жұмыс істеді, ал оның арифметикалық-логикалық құрылғысы (ALU) деректерді параллель-последовательно әдіспен өңдеді – 48 биттік сөздер бір уақытта төрт биттен өңделді. Қарапайым қосу операциясы 21 сағаттық циклды қажет етті, аппараттық көбейту әр цифр үшін шамамен 170 сағаттық циклды алды, ал бөлу операциясы бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы орындалды. Типик 1301 машинасы 700 шаршы фут (65 шаршы метр) еден алаңында орналасып, CDL шамасында салмақ тартады. ICT компаниясы CDL компаниясын өзіне қаратып алғанмен, 1301 машинасы GEC орналасқан жерде құрастырылды, себебі сол кезде ICT-де өндірістік мүмкіндіктер жеткіліксіз болды. Олардың ең басты артықшылығы – британ валютасы бойынша есептеулерді (фунт, шиллинг және пенс) аппараттық деңгейде жүргізе білуі болды. Сонымен қатар, бағдарламашылардың екілік немесе сегіздік арифметиканы үйрену қажеттілігі болмады, өйткені командалар жиынтығы толығымен ондық санау жүйесінде болды және арифметикалық құрылғыда екілік режим болған жоқ, тек ондық санау немесе фунт, шиллинг және пенс режимдері ғана қолдау көрсетілді. Лондон университетінің машинасына ентузиасттар тобы 2012 жылы жұмысын аяқтап, оны жұмыс жасайтын күйге келтірді.
Стандартты
Карталарды оқу құрылғысы минутына 600 стандартты тесілген карточканы оқи алатын, олардың әрқайсысы 80 символға дейін сыйымды. Карточканы тесу құрылғысы минутына 100 карточканы тесе алатын. Желілік принтер минутына 120 символдан тұратын 600 жолды басып шығаратын. Ол 120 баспа дөңгелегінен тұратын баспа барабанын қолданды, әр дөңгелектің шетінде 50 символдан орналасқан. 120 баспа позициясының әрқайсысында баспа соққысы болды, ол оқ атар кезде қағазды және сиямен боялған лентаны айналатын баспа барабанымен бірге секундтың бір бөлігінде қысып шығарды. Бұл коммерциялық өндірістегі алғашқы барабанды принтер деп есептеледі. Бір барабан 12 000 сөзді сақтай алатын. Сонымен қатар, компьютердің бастапқы жүктеу бағдарламасы (сол кезде Бастапқы Бұйрықтар деп аталған) 400 сөздік "резервтелген" жадқа сақталды. 8 барабанға дейін қосылуы мүмкін. Орташа қолжетімділік уақыты 5,7 мс құрады.
Талапқа сай
Стандартты магниттік таспа жүйесі (таспаның 3-түрі деп аталады) жарты дюймдік ені (12,7 мм) магниттік таспаны он жолмен, тығыздығы дюймге 300 битпен қолданды. Төрт жол дерек сақтады, тағы төрт жол деректің кері шамасын сақтады, ал екі топтың да теңдігі бар болды. Бұл бір биттік қателерді түзетуге және қос биттік қателерді анықтауға мүмкіндік берді. Сегіз Ampex TM4 таспалық палубасын секундына 75 дюйм жылдамдықпен қосуға болады, бұл секундына 22 500 цифрлық өткізуге мүмкіндік берді. Шпульдер 3600 футқа (1097 м) дейін таспа сыйыдыра алатын және кәсіби аудио жазба құрылғыларында кең таралған үш тісті дизайнға ие болды, кейінірек өнеркәсіптік стандартты кеңейтілген хаб дизайнынан ерекшеленді. "Жоғары жылдамдықты" магниттік таспа жүйесі (таспаның 1-түрі деп аталады) бір дюймдік (25,4 мм) магниттік таспаны секундына 150 дюйм жылдамдықпен қолданды, онда 300 бит/дюйм тығыздықтағы он алты жол бар. Сегіз жол дерек сақтады, ал қалған сегіз жол деректі тексеруге арналды, бұл бір биттік қателерді түзетуге және қос биттік қателерді анықтауға мүмкіндік берді. Сегіз таспалық палубаға дейін қосылып, секундына 90 000 цифрлық жылдамдықпен жұмыс істеуге болады. Шпульдер үш тісті дизайнға ие болды және 3600 футқа (1097 м) дейін таспа сыйыдыра алатын. Сонымен қатар, төртінші дюймдік магниттік таспаға негізделген жүйе де болды. Бұл жүйеде бір жазу басы және екі оқу басы болды. Оқу бастары бірдей болды, бірақ әрқайсысы таспа енінің жартысынан оқыды. Әр цифр таспадағы екі магниттік өзгеру бөлігімен бейнеленді. Бұл сегменттердің ұзындығы әр цифрдың мәнін анықтады. Бұл таспаның сыйымдылығы деректерге байланысты екенін білдірді. Бұзылған таспаның қалдықтары сол кездегі әдеттегі аудио таспа жазба құрылғыларымен үйлесімді болғандықтан, оларды қайта өңдеу жиі кездесетін. Бір немесе екі қағаз таспа оқығышын қосуға болады, әрқайсысы секундына 1000 таңба жылдамдығымен жұмыс істейді. Секундына 300 таңба жылдамдығымен қағаз таспаны тебуге арналған құрылғы да қол жетімді болды. Онлайн телепринтер де болды, бірақ осындай құрылғылар өте сирек кездесетін. 1301 машинасының өмірінің соңына қарай, сол кездегі өнеркәсіптік стандартқа айналған магниттік таспаға деректерді жазуға мүмкіндік беретін бірыңғай АКТ стандартты интерфейсін қосуға болады.
АТК 1300
ICT 1300, 1301-ге толыққанды ұқсас болды, тек оның карта оқу құрылғысы минутына 300 картаны, ал желілік принтері минутына 300 жолды басуға шектелген. Ол көбінесе кішірек көлемдегі ядролық және барабандық жадпен, сондай-ақ магниттік лентасыз сатылатын. Оқу/жазу бастарының тек төрттен бірі орнатылған барабан жиі қолданылатын, ол 48 биттік 3000 сөзді қосымша жад ретінде пайдаланатын.
1302 ақпараттық технологиялар
ICT 1302 – 1301 үлгісінен үлкенірек нұсқасы болды, және шеткі құрылғыларды қосуға арналған жаңа ICT стандартты интерфейсімен жабдықталған (осы стандартты интерфейс кейіннен ICT 1900 сериясында қолданылды).
Қолданыстағы және қалпына келтірілген ІКТ 1301
Әлемде ИКТ 1301 компьютерінің өте аз ғана саны сақталған, және олардың ешқайсысы жұмыс істемейді. "Flossie" – Англияның Блетчли Паркіндегі Ұлттық есептеу музейінде сақтаудағы ИКТ 1301 компьютерінің (2013 жылғы мәлімет бойынша) лақап аты. Бұл компьютер бастапқыда Лондон университеті студенттерінің емтихан нәтижелерін есептеу үшін қолданылған. Оны жақын арада жұмыс жасайтын күйге келтіруге үміттеніледі. Жаңа Зеландияның Дунедин қаласындағы Toitū Otago Settlers Museum мұражайында жұмыс істеуге дайын екінші ИКТ 1301 компьютері қойылған. Бұл компьютер – Дунедин қаласындағы алғашқы компьютер – бастапқыда Cadbury кондитерлік фабрикасында шот-фактуралар мен жалақыны есептеу үшін пайдаланылған. Ұлыбританияның Камбрия аймағында "Артур" деп аталған үшінші машина да бар. Бұл машина Time Line Computer Archive мұражайына тиесілі, дерлік толыққанды болғанымен, жұмыс істемейді.