Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Борден – АҚШ-тың Индиана штаты, Кларк округіндегі Вуд тауншипінде орналасқан қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 786 адамды құрайды. Қаланың ресми атауы 1994 жылдың 29 желтоқсанына дейін Нью-Провиденс болған.
Borden is a town in Wood Township, Clark County, Indiana, United States. The population was 786 at the 2020 census. The town's official name was New Providence until December 29, 1994.
Тарих
Қала 1816 жылы Род-Айленд тұрғыны Джон Борден құрды және бастапқыда Род-Айленд астанасы Провиденс атымен Нью-Провиденс деп аталды. Уильям В. Борден (1823–1906), Джон Борденнің ұлы, ғалым, қайырымдылық шараларын қолдаушы және Нью-Провиденстің көрнекті азаматы болды. Ол Колорадо штатының Лидвиллдегі күміс кендерінде байлық жинап, Кларк округінің ең бай азаматтарының біріне айналды. 1884 жылы Уильям В. Борден мұғалімдерді даярлау және зертханалық ғылыми зерттеулер жүргізетін Борден институтын құрды. Ол қала ішінде геологиялық жинағы мол кітапхана мен мұражай да ашты, оның өлімінен кейін бұл жинақ Чикагоның Далалық мұражайында маңызды және құнды коллекцияға айналды. Оның қоғамдасқан мүлігі қалаға көрінетін төбеде орналасқан әулеттік сарайы болды. Қала Уильям В. Борденге оның жомарттығы мен қоғамға тигізген ықпалы үшін құрмет көрсетіп, қала мен пошта бөлімін ресми емес Борден деп атады. Борден институты 1906 жылы жабылды және шамамен 1910 жылы Уильям В. Борден орта мектебі, немесе жай ғана Борден орта мектебі ретінде пайдаланыла бастады. Институт 1955 жылға дейін осы мақсатта жұмыс істеді, содан кейін институттың жанында жаңа бастауыш және орта мектеп салынды. Мұражай әлі де тұр және Борден кітапханасының түпнұсқа кітаптарының бір бөлігін сақтайды, қазіргі уақытта қоғамдық орталық ретінде пайдаланылуда. Борден сарайы да әлі тұр және 1970 жылдардың басынан бері Эмиль Старк отбасының меншігінде. Орта мектеп ретінде пайдаланғаннан кейін Борден институты құлдырап, 1983 жылы, оны сақтап қалу үшін азаматтардың он жылдық күш-жігеріне қарамастан, бұзылды. Борденге CSX (бұрынғы Монон) теміржол жүйесі қызмет көрсетеді және бір кезде Монон теміржолымен солтүстіске қарай Борден Пекин жидек өсірушілер қауымдастығы жіберген жидектерді тиеудің негізгі нүктесі болған. Аймақтың фермерлері жеткізген жидектердің көп көлемі Борден орта мектебінің спорт командаларына ат қоюға әсер етті. 1934 жылы командалар "Борден жидектері" деп аталды және бұл ат 1966 жылға дейін қолданылды, содан кейін студенттер оны "Борден батырлары" деп өзгертті. Жидектер Борден ауданында, әсіресе жақын маңдағы Индиана штатының Старлайт қаласында өсіріледі, онда әрбір естелік демалыс күнінде Старлайт жидек фестивалі өткізіледі. Бордендегі танымал орын – Brewer's General Store. Бұл отбасылық дүкенді 1931 жылы Джон Брюэр ашты және 2012 жылы жабылатынға дейін оның иесі және басқарушысы болды. Борденнің ауылдық орналасуына байланысты, Брюэрс өзін көрікті "Хиллбилли" аңғарында тауар жеткізуші ретінде сатумен мақтанады. Дүкеннің сүйікті тауарларының ішінде үлкен Висконсин түлкі тұзақ сыры, Амиш қатты кәмпиттері және ағаш таяқшаға қадаланған үлкен тұздалған қиярлар (Hillbilly Popsickles) бар. Тағы бір танымал орын – 60-шы тас жолдағы Джордж Маккинли және ұлының Аспаптар мен азық-түлік дүкені. Маккинли 1920 жылдары дүкен үшін Мартинсбург Нобтағы 100 акр жерді саудаластырған. Дүкеннің ортасындағы ыдыс-аяқ пеші қоғамдық шахмат ойындарына жиналатын орын болды. 5x10 фут көлеміндегі терезеде маусымдық тауарлар көрсетіліп, оны немерелері Джойс (Мони) мен Мэрилин (Райли) жаңартып отырды. Дүкен Shell бензин станциясы арқылы қоғамға отынмен де қамтамасыз етті. Қазір сол жерде Dollar General дүкенінің тұрақ орны бар. 1960 жылдары қала арқылы өтетін Мадди Форкқа апаратын көптеген салаларға бөгеттер салынды. Бұл Борденді қатты жаңбыр кезінде су басудан сақтады. 1974 жылдың 3 сәуірінде F5 торнадо Борденнің батыс жағына соғып, жақын маңдағы Дейзи Хиллге көшкенде бір адам қаза тапты. 2004 жылдың 27 мамырында F2 торнадо қаланың солтүстік шетін соққыға ұшыратып, үйлерге және төбедегі ағаштарға зақым келтірді, бірақ ешкім қаза болған жоқ. 2012 жылдың 2 наурызында EF4 торнадо жақын маңдағы Пекинге және солтүстік Борденнің Дейзи Хилл қауымдастығына соғып, содан кейін Генривиллге және солтүстік-шығысқа қарай жылжыды. Бұл торнадо осы аймақтарға үлкен зақым келтірді және Пекин, Генривилл және басқа да Индиана қалалары мен округтерінде өлім-жітімге себеп болды. 2000 жылдардың басында Уильям В. Борден орта мектебі кеңейту жобасына ұшырады және мектеп тұрағының орнына жаңа ғимарат салынды. Содан кейін ескі Борден паркіне жаңа тұрақ орны салынды. Қоғамның және Старлайттан келген Коеттер отбасысының жомарттығының арқасында қала бұрынғы Кимболл Интернешнл зауытының жанында, Мадди Форк бойында Борденнің шығыс жағында жаңа Борден қоғамдық паркін салды. Онда баскетбол және теннис корттары, футбол алаңы, кіші лига бейсбол кешені, өзен бойындағы серуендеу жолы және әскери қызметке шақырылған жергілікті тұрғындарға арналған ескерткіш бар. Паркте жыл сайын маусымның екінші сенбісінде Борден аңғары фестивалі өткізіледі. 2013 жылы Борден орта мектебі алғашқы жартылай штаттық және штаттық чемпионаттарын жеңіп алды. Батырлар жақын маңдағы Сеймур, Индианадағы Bankers Life Fieldhouse-та өткен жартылай штаттық ойында Университетті 47–44 есебімен жеңді. 2013 жылдың 23 наурызында Борден батырлары және бүкіл қала Bankers Life Fieldhouse-қа келіп, 55–50 есебімен алғашқы штаттық чемпионатын жеңіп алды. Коди Бахман Тритонның үздік ойыншысы Клей Йеоны 26 ұпайға дейін шектеді. Осы штаттық чемпионаттан кейін Борден батырлары туралы "How 'Bout Them Braves" атты видео түсірілді, бұл Борден жанкүйерлерінің рухын көтеріп, чемпиондық жол бойындағы ұраны болды. Жергілікті тумалардың бірі – Джо Хубер, ол аймақта Джо Хубердің отбасылық шаруашылығы мен мейрамханасының негізін қалаушы ретінде танымал. Норман М. Коатс, Миссури штатының Кирквуд қаласынан, "Growing Up on Daisy Hill" атты кітап жазды, онда ол Ұлы депрессия кезінде Борденнің жақын маңдағы төбелері мен шатқалдарында туып өскен жылдары туралы айтады. Борден сонымен қатар он мәрте ARCA чемпионы болған Фрэнк Киммелдің туған жері.
The town was founded in 1816 by Rhode Islander John Borden and was originally named New Providence, after the Rhode Island capital of Providence. William W. Borden (1823–1906), son of John Borden, was a scholar, philanthropist and distinguished citizen of New Providence and earned his wealth in the Leadville, Colorado, silver mines, becoming one of Clark County's wealthiest citizens. In 1884, the Borden Institute was founded by William W. Borden as a college for teacher preparation and laboratory based scientific studies. He also established within the town a library and a museum with an extensive geological collection that later became an important and valuable collection in Chicago's Field Museum following his death. His final crown jewel within the community was his elaborate family mansion situated on a hill overlooking the town. The town honored William W. Borden by unofficially renaming the town and post office Borden because of his generosity and influence within the community his father founded. The Borden Institute closed in 1906 and around 1910 became used as William W. Borden High School, or simply Borden High School. The Institute served this purpose until 1955 when a new elementary and Jr Sr High School were built adjacent to the Institute. The museum still stands and houses some of the original books from the Borden Library and is currently used as a community center. The Borden Mansion also still stands and has been occupied by the Emil Stark family since the early 1970s. Following its use as a high school, the Borden Institute fell into disrepair and was razed in 1983 even after a decade long effort by citizens to preserve it. Borden is served by the CSX (formally Monon) rail system and was once one of the main loading points for carloads of strawberries shipped by The Borden Pekin Berry Growers Association north along the Monon Rail. The large volume of strawberries supplied by the area farmers influenced the naming of the athletic teams at Borden High School. The teams were nicknamed the Borden Berries in 1934 and the name was used until 1966 when it was changed by the student body to the Borden Braves. Strawberries continue to be farmed in the Borden area, especially in nearby Starlight, Indiana where the Starlight Strawberry Festival is held each Memorial Day weekend. A well known establishment in Borden is Brewer's General Store. This family owned store was opened by John Brewer in 1931 and was owned and managed by the extended Brewer family until its closing in 2012. Due to Borden's rural setting, Brewer's took pride in marketing itself as a provider of goods in the scenic "Hillbilly" Valley. Favorites of the store included a large wheel of Wisconsin Rat Trap Cheese, Amish hard candies and Hillbilly Popsickles (large dill pickles served on a wooden stick). Another popular establishment was George McKinley & Son Hardware Feed Store on Highway 60. McKinley had traded roughly 100 acres on Martinsburg Knob for the store in the 1920s. The pot belly stove in the center of the store served as a gathering place for community checker matches. A 5' X 10' display window highlighted seasonal goods and was kept up to date by granddaughters Joyce (Money) and Marilyn (Riley). The store also provided the community with fuel with its Shell service station. Now there is a Dollar General Store parking lot on that site. In the 1960s, several dams were constructed along the tributaries leading to Muddy Fork, which runs through the town. This helped keep Borden from being flooded during heavy rains. On April 3, 1974, an F5 tornado struck the west side of Borden before moving into nearby Daisy Hill, killing one person. On May 27, 2004, an F2 tornado struck the northern edge of the town, doing damage to homes and the trees on the hillside but causing no deaths. On March 2, 2012, an EF4 tornado, hit nearby Pekin and the northern Borden community of Daisy Hill before moving along to Henryville and points further northeast. This tornado did extensive damage to these areas and was responsible for deaths in Pekin, Henryville, and other Indiana towns and counties. In the early 2000s, William W. Borden High School underwent an expansion project and a new building was built in place of the school parking lot. A new parking lot was then built at the old Borden Park. With the help of donations from the community and the generosity of the Koetter Family of Starlight, the town then built a new Borden Community Park on the East end of Borden near the former Kimball International plant, along Muddy Fork. It includes basketball and tennis courts, a soccer field, a little league baseball complex, a walking path along the fork, and a war memorial for local residents who served in the military. The Borden Valley Day Festival is held in the park annually on the second Saturday in June. In 2013, Borden High School won its first semi state and state championships. The Braves beat University in the Semi State round 47–44 in front of a standing room only crowd in nearby Seymour, Indiana. On March 23, 2013, the Borden Braves as well as the entire town, came into Bankers Life Fieldhouse and won their first state championship 55–50. Cody Bachman held Triton stand out Clay Yeo to 26 points. After this state championship run, there was a video made about the Borden Braves titled How 'Bout Them Braves which was the rallying cry of the Borden faithful during the run. One local native is Joe Huber, who is regionally known as the founder of the Joe Huber's Family Farm and Restaurant in Starlight. Norman M. Coats of Kirkwood, Missouri has written a book called Growing Up on Daisy Hill, which chronicles his early years being born and raised in the nearby hills and hollows of Borden during the Great Depression. Borden is also the former home of ten time ARCA champion Frank Kimmel.
География
2010 жылғы халық санауы бойынша Борденнің жалпы ауданы 1,39 шаршы миль (4 км²) құрайды, барлығы құрлық.
According to the 2010 census, Borden has a total area of 1.39 square miles (4 km2), all land.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 808 адам, 321 үй шаруашылығы және 222 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген, ал тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 98,9% ақ нәсілді, 0,5% басқа нәсілді және 0,6% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,1% -ы испан немесе латын американдықтарды құрады. 321 үй шаруашылығының 39,9% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 50,2% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,1% -ында күйеуі жоқ әйел басшы, 5,9% -ында әйелі жоқ ер басшы және 30,8% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 25,5% жеке тұлғалардан тұрды, ал 11,2% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адам тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,52 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,04 адамды құрады. Қала тұрғындарының орташа жасы 35,3 жас болды. Тұрғындардың 26,4% -ы 18 жасқа дейін, 9,6% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 28,9% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 22,3% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 12,6% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,5% ер адам және 51,5% әйел адам.
As of the 2010 census, there were 808 people, 321 households, and 222 families residing in the town. The population density was There were 356 housing units at an average density of The racial makeup of the town was 98.9% White, 0.5% from other races, and 0.6% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 1.1% of the population. There were 321 households, of which 39.9% had children under the age of 18 living with them, 50.2% were married couples living together, 13.1% had a female householder with no husband present, 5.9% had a male householder with no wife present, and 30.8% were non families. 25.5% of all households were made up of individuals, and 11.2% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.52 and the average family size was 3.04. The median age in the town was 35.3 years. 26.4% of residents were under the age of 18; 9.6% were between the ages of 18 and 24; 28.9% were from 25 to 44; 22.3% were from 45 to 64; and 12.6% were 65 years of age or older. The gender makeup of the town was 48.5% male and 51.5% female.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 818 адам, 331 үй шаруашылығы және 231 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 355 тұрғын үй бар, олардың тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 98,41% ақ нәсілді, 0,61% американдық үндістер, 0,49% азиялықтар және 0,49% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 0,49% -ы испан немесе латын американдықтары. 331 үй шаруашылығының 34,4% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 57,1% -ы бірге тұратын жұбайлар, 9,1% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 30,2% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 25,7% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 8,2% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,47, ал отбасының орташа мүше саны 2,97. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 26,3%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,3%, 25-44 жас аралығындағылар – 34,2%, 45-64 жас аралығындағылар – 18,8%, 65 жастан асқандар – 11,4%. Орташа жас 33 жас. Әр 100 әйелге 101,0 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 95,1 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа табысы 40 962 доллар, ал отбасының орташа табысы 44 868 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 31 250 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 800 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 417 доллар. Отбасылардың 10,3% және халықтың 11,0% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14,3% және 65 жастан асқандардың 19,0% кедейлікте.
As of the 2000 census, there were 818 people, 331 households, and 231 families residing in the town. The population density was There were 355 housing units at an average density of The racial makeup of the town was 98.41% White, 0.61% Native American, 0.49% Asian, and 0.49% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 0.49% of the population. There were 331 households, out of which 34.4% had children under the age of 18 living with them, 57.1% were married couples living together, 9.1% had a female householder with no husband present, and 30.2% were non families. 25.7% of all households were made up of individuals, and 8.2% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.47 and the average family size was 2.97. In the town, the population was spread out, with 26.3% under the age of 18, 9.3% from 18 to 24, 34.2% from 25 to 44, 18.8% from 45 to 64, and 11.4% who were 65 years of age or older. The median age was 33 years. For every 100 females, there were 101.0 males. For every 100 females age 18 and over, there were 95.1 males. The median income for a household in the town was $40,962, and the median income for a family was $44,868. Males had a median income of $31,250 versus $20,800 for females. The per capita income for the town was $17,417. About 10.3% of families and 11.0% of the population were below the poverty line, including 14.3% of those under age 18 and 19.0% of those age 65 or over.
Білім
Борденде Чарльзтаун-Кларк округының қоғамдық кітапханасының филиалы бар.
Borden has a public library, a branch of the Charlestown Clark County Public Library.