Кіріспе

АҚШ армиясының генералы Дэниел Оррин Грэм

Тарих

1963 жылдан 1966 жылға дейін Грэм ЦРУ-да Ұлттық бағалаулар кеңсесінде жұмыс істеді. 1967-1968 жылдары Вьетнам соғысы кезінде ол армияның әскери барлау қызметінің бастығы болды. Грэхам 1968-1971 жылдары Ұлттық бағалаулар кеңсесінде қайтадан қызмет етті, содан кейін 1971 жылы Қорғаныс барлау агенттігінің коллекция директоры болды. 1973-1974 жылдары Грэм директор Уильям Колбидің басшылығымен ЦРУ директорының орынбасары, ал 1974-1976 жылдары DIA директоры болды. Рональд Рейган генерал Грэмді өзінің 1976 және 1980 жылдардағы сайлау науқанында әскери кеңесшісі болуға шақырды. Генерал Грэм әскери барлау қызметінің атақ-даңқ залының мүшесі. Кейінгі жылдары Грэм NASA-мен бірлесіп Single Stage To Orbit (SSTO) ғарыш кемелерін зерттеуге және дамытуға көп уақыт арнады. 1991 жылы 16 тамызда Макдоннел Дуглас компаниясына SSTO сынақ көлігін жасау келісімшарты берілді және оны Delta Clipper Experimental бағдарламасы үшін DC X деп атады. Атауы фирманың табысты Thor / Delta зымыранын құрметтеді және 19-ғасырдағы атақты коммерциялық клипер кемелерін еске түсірді. Макдоннелл Дугластың SSTO тобы "Делта Клиперді" "янки Клипер кемелерінің теңіз саудасы жолдарын ашқаны сияқты ғарыш саудасы жолдарын" ашу деп қарады. Осылайша коммерциялық ұшыру индустриясының қажеттіліктері McDonnell Douglas DC X командасының ойлауының ажырамас бөлігі болды. Генерал Грэм DC X-ті өзінің ұсынған "Brilliant Pebbles" ғарыш базалық баллистикалық зымыран қорғаныс қалқаны үшін тамаша, арзан ұшыру және жеткізу құралы ретінде қарастырды. DC X-тің алғашқы сынақ ұшырылуы 1993 жылдың 18 тамызында болды. Сынақ ұшуы ұшуды басқару жүйелерін және тік қону мүмкіндіктерін тексерді және 59 секундтық ұшу кезінде 46 метр биіктікке жеткеннен кейін сәтті деп танылды. 1993 жылы 11 қыркүйекте екінші ұшу кезінде көтерілу мен қону режимін басқару және жер әсерлерін зерттеу сыналды, 66 секундтық ұшу кезінде 92 метрге жетті. 1993 жылдың 30 қыркүйегінде өткен үшінші сынақ ұшуы 180 градус дөңгелектілік көрсетті және 57 секундтық ұшу кезінде 370 метрге жету кезінде аэростабильділік деректерін берді. Өкінішке қарай, бұл бірінші серияның соңғы сынағы болды, өйткені SDIO қаржысы біткен кезде көлік тоқтатылды. 1994 жылы 20 маусымда DC X екінші серияның алғашқы ұшуы үшін тағы бір рет көтерілді, SDIO қосымша қаржысын алғаннан кейін. Ұшу кезінде толық жанар маймен ұшу кезінде радарлық биіктік өлшегіштің бақылау циклы сыналды және 136 секундтық ұшу кезінде 870 метр биіктікке жетті. 1994 жылы 27 маусымда DC X жоспарланбаған оқиғаны көрсетіп, газды сутек жарылысынан кейін ұшуды тоқтатқан кезде өзін-өзі құтқаратын алғашқы ұшқышсыз көлік болды. Көлік 78 секундтық ұшу кезінде 790 метр биіктікке жеткеннен кейін өзінің автоқону қабілетін көрсетті. Жөндеу жұмыстары жүргізілгеннен кейін, DC X ұшу конверті кеңейтуін жалғастырды 16 мамыр 1995 жылы 124 секундтық ұшу кезінде 1330 метр биіктікке жеткеннен кейін тұрақты шабуыл бұрышын көрсетті. Ол қуанып, бағдарламаға үнемі қатысып жүрді. Грэхам DC X бағдарламасының толық даңқын көре алмады. 1995 жылдың желтоқсан айында қайтыс болды. 1996 жылы 7 маусымда, жұма күні, Нью-Мексико штатының Уайт-Сэндс қаласында DC XA деп аталатын екінші сериялы көлік сәтті іске қосылды. Ол ұшақ 75 метр биіктікке ұшып, кейін тік жерге түсіп, аман-есен қонды. Осы ұшудан кейін НАСА өкілдері DC XA "Клиппер Грэм" деп қайта аталғанын жариялады. Келесі күні, 1996 жылдың 8 маусымында, ракетаның тез бұрылу қабілетін көрсету үшін, Клипер Грэм бұрынғы White Sands Missile Range аспанға көтерілді және құлау алдында екі минуттан астам уақыт бойы ауада болды. Бұл ұшу сол уақытқа дейін жасалған ең биік және ең ұзақ ұшу болды. Роберт А. Хайнлайн өзінің 1985 жылғы "Қабырғалар арқылы жүретін мысық" романын Грэмге және Ұлттық ғарыш саясаты жөніндегі Азаматтардың консультативтік кеңесінің сегіз басқа мүшесіне арнады.

Рональд Рейганның сөздері

Білесіз бе, Дэн, сізбен 1981 жылдың қыркүйегінде "Жоғары шекараны" құруға кіріспес бұрын зымыранға қарсы қорғаныс туралы әңгімелескен едік. Сіз және адал, нық қадамды шағын топ бізге SDI тұжырымдамасын көре алмайтын және американдық мүмкіндіктерге сенбеген адамдардың қойған барлық кедергілерден асыруға көмектесті. Құдай сізді жарылқасын! —Президент Рональд Рейган, 1993 жылдың наурыз айы.

Өлім

1995 жылдың 31 желтоқсанында 70 жасында Вирджиния штатындағы Арлингтондағы үйінде рактан көз жұмды. Ол толық әскери салтанатпен Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.