Кіріспе

Кроуфордсвилл (/'//k//r//a://f//ər//d//s//,//v//i//l/) – АҚШ-тың батыс-орталық Индиана штатындағы Монтгомери округында орналасқан қала, Индианаполистен батыс-солтүстікке қарай 79 шақырым (49 миль) қашықтықта. Бұл қала Крауфордсвилл, IN микрополитендік статистикалық аймағының орталық қаласы болып табылады, ол Монтгомери округының барлық аумағын қамтиды. Сондай-ақ, қала Индианаполис-Кармель-Мунси, IN біріктірілген статистикалық аймағының құрамына кіреді. Қала 1823 жылы Уабаш өзенінің оңтүстік саласы – Шугар-Крик өзенінің жағасында құрылған және АҚШ қазынашылық министрі Уильям Х. Кроуфордтың құрметіне аталған. Қалада жекеменшік либералды өнерлер колледжі – Уабаш колледжі және Ұлттық тарихи ескерткіш – Генерал Лью Уоллес зерттеу орталығы мен мұражайы орналасқан.

XIX ғасырдың басында

1813 жылы Уильямсон Данн, Генри Ристин және АҚШ армиясының майоры Амброз Уитлок қазіргі Кроуфордсвиллдің орнын қоныстану үшін өте қолайлы деп санады. Олар он жылдан кейін аймаққа келгенде, кем дегенде бір үй салынғанын көрді. 1821 жылы Уильям мен Дженни Оффилд болашақ Кроуфордсвиллдің оңтүстік-батысына қарай 6 шақырым жерде, кейін Оффилд сағасы деп аталатын кішкентай сағаның жанында үй салды. Вирджиниялық Уитлок, Солтүстік-Батыс үнді соғысында генерал "Жабайы" Энтони Уэйннің қол астында қызмет еткен, 1823 жылғы наурыз айында қаланы жоспарлап шықты. Кроуфордсвилл сол кезде президенттер Мэдисон мен Монроның қазынашылық хатшысы болған және Уитлоктың Мемлекеттік жерлерді қабылдаушысы лауазымына тағайындамасын берген Вильям Х. Кроуфордтың құрметіне аталды. Уитлок қалаға алғаш көшіп келген адам болды. 1824 жылы аймақтағы алғашқы мектеп мұғалімдерінің бірі болған Санфорд К. Кокстың күнделігінде жазылғандай: "Кроуфордсвилл – Терре-Хаут пен Форт-Уэйн арасындағы жалғыз қала. Майор Ристин екі қабатты ағаш үйінде мейрамхана ұстайды, ал Джонатан Пауэрс шағын азық-түлік дүкеніне ие. Смит жер кеңсесінің жанында және Исак С. Элстон тавернаның жанында екі дүкен бар. Дэвид Вэнс – шериф". Қала 1834 жылы үш жыл бұрын жасалған сәтсіз әрекеттен кейін ресми түрде құрылды. 1832 жылдың қараша айында Кроуфордсвиллде "Уабаш мұғалімдер семинариясы және қолмен еңбек колледжі" аталған Уабаш колледжі құрылды. Ол пресвитериан миссионерлерімен құрылған, бірақ кейіннен бейтарап болды. 1833 жылдың 18 желтоқсанында "Crawfordsville Record" газеті осы мектептің ашылуы туралы жарнама жариялады. Кроуфордсвилл өсіп, банк және өрт сөндіру бөлімі сияқты қажетті жабдықтармен толықты. 1865 жылы Индиана штаты жарғыларын берген кезде қала мәртебесіне ие болды.

XIX ғасырдың аяғы

1862 жылы Джозеф Ф. Татлл, 1906 жылы Татлл бастауыш мектебінің және 1960 жылы Татлл кіші орта мектебінің (қазіргі Кроуфордсвилл орта мектебі) атымен аталуына себепкер болған, Уабаш колледжінің президенті болып тағайындалды және 30 жыл қызмет етті. "Ол шешендікпен сөйлейтін дін қызметкері, тиімді әкімші және жақсы қарым-қатынас дағдыларына ие адам болған". Татлл әкімшілерімен бірге Кроуфордсвиллде "Қала мен Колледж" арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға жұмыс істеді. 1880 жылы белгілі жергілікті азамат Лью Уоллес Кроуфордсвиллдің ең танымал әдеби туындысын жариялады – «Бен-Хур: Мәсіх туралы әңгіме», Жерорта теңізі аймағындағы христиан дінінің пайда болуын көрсететін тарихи роман. Уоллеспен қатар, Кроуфордсвилл «Индиананың Афинасы» деген лақап атын лайықты алып жүрді, өйткені ол Морис Томпсон, Мэри Ханна Кроут, Каролина Вирджиния Кроут, Сьюзан Уоллес, Уилл Х. Томпсон және Мередит Николсон сияқты бірнеше автордың туған жері болды. Индиана халқы ұзақ жылдар бойы штаттың алғашқы баскетбол ойыны 1894 жылдың 16 наурызында Кроуфордсвиллдегі YMCA-да, Кроуфордсвилл және Лафайетт YMCA командалары арасында өткенін сенді. Алайда, соңғы зерттеулер Кроуфордсвилл Индианадағы алғашқы баскетболды қабылдаған онға жуық қаланың бірі болғанын көрсетсе де, бұл спорт түрі алғаш рет осы қалада ойналмағанын нақтылады. Дегенмен, Кроуфордсвиллде ерте заманнан бастап баскетбол өте дамыған, жергілікті YMCA, Уабаш колледжі, Кроуфордсвилл орта мектебі және коммерциялық колледж командалары бір-бірімен жарысқан. Кроуфордсвилл 1894 жылы қалалық YMCA-да Уабаш колледжі мен Пердью университеті арасындағы алғашқы университеттер аралық баскетбол ойынына да төрағалық етті. 1882 жылы елдегі алғашқы ротари түрмелерінің бірі ашылды. Ол 1882 жылдан 1972 жылға дейін жұмыс істеді. Монтгомери округінің түрмесі және шериф резиденциясы қазір мұражай болып табылады және Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген.

20 ғасыр

ХХ ғасырдың басы Кроуфордсвилл үшін маңызды қадамдармен белгіленді, өйткені 1902 жылы Калвер Юнион ауруханасы мен Карнеги кітапханасы салынды. Калвер 80 жыл бойы коммерциялық емес, муниципалитетке тиесілі мекеме ретінде жұмыс істеді, бірақ кейін American Medical International компаниясына сатылды және 1984 жылы қала орталығынан солтүстікке қарай, жаңа кампусқа көшірілді. 2000 жылы аурухананың меншік құқығы St. Francis Health Services, Inc. сестеріне берілді және St. Clare Medical Center деп қайта аталды. 2011 жылы тағы да аты өзгертіліп, Franciscan St. Elizabeth Health Crawfordsville болды. 1911 жылы Кроуфордсвилл орта мектебі құрылды және штаттың бірінші орта мектеп баскетбол турнирін жеңіп алды. Кроуфордсвиллде ғасырдың көп бөлігіндегі ірі жұмыс беруші, коммерциялық баспагер RR Donnelley, 1922 жылы қызметін бастады. Соңғы жылдары қала үшін ұлттық деңгейде ерекше оқиғалар көп болған жоқ, бірақ ішкі өзгерістер көп болды. Nucor Steel, CSI Closures (бұрынғы Alcoa), Raybestos Products Company, Pace Dairy Foods және Random House компаниялары Кроуфордсвиллдің ішінде немесе жанында көптеген адамдарды жұмыспен қамтыған зауыттар құрды. Қазіргі кезде жұмыс күші қаладағы басты жұмыс беруші болып табылады және жергілікті компаниялардың көпшілігіне қызметкерлер санын азайтуға мүмкіндік берді. 2008 жылы Raybestos компаниясы 100-ден аз қызметкерін қалдырып, жұмыс күшінің көп бөлігін жұмыстан босатты. Уабаш колледжі 1982 жылы NCAA баскетбол чемпионатының III дивизионында жеңіске жетті. Колледж жыл сайын Депау университетімен футболдан жарысады, бұл жарыс Monon Bell деп аталады және барлық университет спортындағы ең көне бәсекелестіктердің бірі болып саналады. 1998 жылы штат 231-ші АҚШ тас жолын кеңейту жобасын бастады, бұл штат ішіндегі жол жүруді жеңілдету мақсатында жасалды.

21 ғасыр

2005 жылы Кроуфордсвилл аудандық қоғамдық кітапханасы қаланың Карнеги кітапханасының қарсы бетіндегі жаңа ғимаратқа көшті. Кітапхана ескі ғимаратты өз иелігінде қалдырып, 2007 жылы Монтгомери округінің Карнеги мұражайы ретінде қайта ашты. 2007 жылдың 8 мамырында Оңтүстік Вашингтон көшесінің 100 блогындағы тарихи ғимараттардың шамамен ширек бөлігі ауқымды өртке ұшырады. Өртті ғимараттардың біріндегі әйел хабарлады. Өрттен Лесли Эрик Ларжент деген адам қаза тапты. Өрт туралы ақпарат штаттағы баспасөз беттерінде жарияланды. 1882 жыл шамасында салынған екі ғимарат толығымен қирады: біреуінде «Күміс доллар» бары (бұрын Томми Кумингстің «Күміс доллар» тавернасы) орналасқан, екіншісі Пайк және Вашингтон көшелерінің бұрышындағы «Нью-Йорк» аяқ киім жөндеу және сауда орталығы болды. Аяқ киім дүкенінің үстінде тұрғындар ұйықтаған бірнеше пәтерлер орналасқан. 22 мамырда өрттің қасақана жасалғаны анықталды. 2015 жылы Кроуфордсвилл Индиана штатының Қоғамдық және ауылдық істер жөніндегі басқармасынан «Stellar Community» грантын жеңіп алды. 2018 жылдың 17 мамырында Кентукки штатындағы «Campbellsville Industries» компаниясы салған жаңа сағат мұнарасы сот үйінің ескі сағат мұнарасының негізіне орнатылды. Алғашқы сағат мұнарасы 1941 жылы құрылымдық проблемаларға байланысты бұзылған болатын. Сағат мұнарасын Монтгомери округінің сот үйінің сағат мұнарасы комитеті және олардың жиырма жылдан астам уақыт бойы жүргізген қаржы жинау жұмыстары арқасында іске асыру мүмкін болды. Сағат мұнарасы 17 маусымда салтанатты түрде ашылды, ал қоңыраулар мен дабылдар алғаш рет соғылды.

Тарихи орындардың ұлттық тізілімі

2016 жылғы деректер бойынша, Кроуфордсвилл қаласында Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енген он екі нысан бар. Үшеуі қазіргі таңда мұражай болып табылады: Генерал Лью Уоллес зертханасы, Генри С. Лейн үйі және Монтгомери округінің түрмесі мен шериф резиденциясы. Екі нысан тарихи аудандар: Кроуфордсвилл саудалық тарихи ауданы және Элстон Гроув тарихи ауданы. Тізімде екі жұмыс істеп тұрған шіркеу бар: Кроуфордсвиллдегі Бетел AME шіркеуі және Сент-Джон епископ шіркеуі. Қалған нысандар қазіргі уақытта заң кеңсесі (Отто Шлеммер ғимараты), қарттарға арналған пәтерлер мен демалыс орталығы (Кроуфордсвилл орта мектебі), жеке тұрғын үй (Макклелланд Лейн үйі), жергілікті Американдық революция қыздары бөлімшесінің кеңсесі (полковник Исаак С. Элстон үйі) және қарттарға арналған пәтерлерге қайта жаңартылған бұрынғы аурухана (Калвер Юнион ауруханасы) ретінде пайдаланылуда.

География

2010 жылғы санақ бойынша Кроуфордсвиллдің жалпы ауданы 9,15 шаршы миль (24 км2) құрайды, бұл толығымен құрлық. Қала Индиана штатының батыс-орталық бөлігінде, штаттың астанасы және ең ірі қаласы – Индианаполистен солтүстік-батысқа қарай шамамен бір сағаттық жерде орналасқан. Кроуфордсвилл – Кроуфордсвилл, ИН микрополитен аймағының бас қаласы, ол үлкен Индианаполис–Кармель–Манси, ИН біріктірілген статистикалық аймағының құрамына кіреді. 2010 жылы қалада 15 915 адам, 6 396 шаруашылық және 3 837 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады, ал 7 154 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы болды. Қаланың нәсілдік құрамы: 92,1% ақ нәсілді, 1,7% афроамерикалық, 0,4% американдық үндістер, 0,9% азиялық, 3,3% басқа нәсілдерден және 1,6% екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 8,2% құрады. 6 396 шаруашылықтың 30,3%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 40,8%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,6%-ы күйеуі жоқ еркектер және 40,0%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 33,7%-ы жеке тұлғалардан тұрды, ал 14%-ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,31 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,91 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 36,6 жас болды. Тұрғындардың 22,3%-ы 18 жасқа дейін, 13,4%-ы 18 мен 24 жас аралығында, 24%-ы 25 пен 44 жас аралығында, 23,4%-ы 45 пен 64 жас аралығында және 16,9%-ы 65 жасқа жоғары болды. Қаланың жыныстық құрамы: 50,1% еркек және 49,9% әйел.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша, өсімдік атауы 2016 жылдың қазан айында LSC Communications болып өзгерді, RR Donnelley & Sons үш жеке компанияға бөлінген кезде. Зауыт қазір Лейксайд кітап компаниясы деп аталады.

Білім

Қаланың көп бөлігі Кроуфордсвилл қауымдастық мектептері округіне кіреді, ал Кроуфордсвиллдің солтүстік бөліктері Солтүстік Монтгомери қауымдастық мектеп корпорациясының құрамында, ал оңтүстік Кроуфордсвиллдің өте шағын бөліктері Оңтүстік Монтгомери қауымдастық мектеп корпорациясының құрамында орналасқан.

Медиа

Кроуфордсвилл – АҚШ-тағы екі күнделікті газеті бар ең кішкентай қалалардың бірі, олар – The Paper және Journal Review.

Темір жол

1967 жылға дейін Кроуфордсвилл қаласына Чикаго, Лафайетт, Гринкастл және Блумингтон қалаларына жолаушы тасымалдайтын Монон темір жолының пойыздары қызмет көрсеткен. 1971 жылы Монон Луисвилл және Нэшвилл темір жолымен бірікті. Қазіргі таңда Кроуфордсвилл қаласына Амтрак компаниясының аптасына үш рет қатынайтын Нью-Йорк – Чикаго бағытындағы «Кардинал» пойзы қызмет көрсетеді. Чикагоға қатынайтын «Кардинал» Кроуфордсвиллде дүйсенбі, бейсенбі және сенбі күндері сағат 7:28-де, ал Нью-Йоркқа қатынайтын «Кардинал» сейсенбі, бейсенбі және сенбі күндері сағат 22:30-да тоқтайды.

Әуежай

Кроуфордсвиллді Кроуфордсвилл аймақтық әуежайы (KCFJ) қызмет көрсетеді. Қаладан оңтүстікке қарай 6 шақырым (4 миль) жерде орналасқан бұл әуежай жылына шамамен 6 383 операцияны жүзеге асырады, оның 100% жалпы авиациялық қызмет, ал 1%-дан кемі – әуе таксисі. Әуежайда 1678 метр (5505 фут) ұзындығындағы асфальттан жасалған ұшу-қону жолағы бар, және GPS және NDB (ұшу-қону жолағы 4/22) жүйелері арқылы қону-көтеруге рұқсат етілген.