Кіріспе

Мишавака ( /m//ɪ//ʃ//ə/'/w//ɑː//k//ə/) – АҚШ-тың Индиана штатындағы Сент-Джозеф округінің Пенн қалашығында, Сент-Джозеф өзенінің жағасында орналасқан қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 51 063 адамды құрайды. Оның лақап аты – "Принцесса қаласы". Мишавака – Индиана және Мичиган штаттарының Саут-Бенд – Мишавака метрополиялық статистикалық аймағының маңызды қалаларының бірі.

Тарих

Мишаваканың жазылған тарихы 1830-шы жылдардың басында батпақты темір кен орындарының табылуымен басталды. Кен орындарын өңдеуге келген қоныс аударушылар 1831 жылы Сент-Джозеф темір зауытының қаласын құрды. Бірнеше жылдың ішінде қалада доменді пеш, дүкен, таверна ашылып, шамамен 200 тұрғыны болды. Бизнес гүлденді, ал 1833 жылы Сент-Джозеф темір зауыты, Индиана қаласы және оған жақын орналасқан екі кішкентай қала бірігіп, Мишавака қаласын құрады. Мишавака пошта бөлімшесі 1833 жылдан бері қызмет етеді. 1859 жылдың 27 маусымында 150-ден астам жолаушысы бар пойыздың көпірі құлап, 60 адам қаза тапты. 1872 жылдың қыркүйек айындағы өрт Мишаваканың бизнес ауданының үштен екі бөлігін қиратты. Бірақ тұрғындар қаланы қайта жаңартып, жаңа өнеркәсіптерді тартты. Додж өндіріс компаниясы, Перкинс жел тегірмендері және Мишавака жүн және резеңке компаниясы (кейін Балл Бенд, содан кейін Юнироял) қаланың дамуына үлкен үлес қосты. Мишавака өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығы есебінен өсті. 19 ғасырдың соңында Мишавака "Әлемнің пиперминт астанасы" деп танылды, себебі аймақтың құнарлы қара топырағында көп мөлшерде пиперминт өндірілді. 1906 жылдан 1915 жылға дейін Мишавака сәнді американдық Simplex автомобильдерін шығарды. Балл Бенд резеңке киімдерін жасап, 1931 жылы ірі ереуілге ұшырады. 1940 жылдары өркендеп, 1997 жылы арзан импорттың салдарынан жабылды. Мишавакадағы өндіріс 1940 жылдары ең жоғары деңгейге жетіп, өнеркәсіптік реструктуризациядан кейін баяу төмендеді. Экономикалық база бөлшек сауда және шағын өнеркәсіпке қарай жылды. 1979 жылы Мишаваканың солтүстік бөлігінде Университет саябағы сауда орталығы ашылды. 1990 жылы AM General компаниясы Мишавакадағы зауытында Хаммерді шығара бастады. MV 1 – арнайы жасалған такси, ол жоспарланған Стандарттық таксидің орнына келді; ол AM General компаниясымен бірлесіп әзірленді. Автомобиль Мишавакадағы AM General зауытында құрастырылады. AM General 2015 жылдан бері осы зауытта Mercedes автомобильдерін де шығара бастады.

Аттар

Мишавака сөзінің бір теориясы оның Елкхарт және Сент-Джозеф өзендерінің тоғысында орналасқан Потаватоми ауылының атынан шыққандығын көрсетеді, онда көптеген құрғаған ағаштар болған. Потаватоми тіліндегі ауылдың нақты аты *mšwakig ("өртіндеу ағашының жері") болған болуы мүмкін. Дегенмен, "Принцесса қаласы" деген лақап аты оның пайда болуына қатысты басқа бір әңгімеге негізделген. Осы әңгімеге сәйкес, "Мишавака" немесе оған ұқсас ат "Элькхарт" есімді шауни басшысының қызына берілген. Мишавака, "Dead Shot" атымен танымал ақ саудагер және "Сұр қасқыр" атымен белгілі шауни жауынгері арасындағы махаббат үшбұрышы түрлі оқиғаларға соқтырды. Бұл әңгіме 1875 жылы әңгімелер жинағын жариялаған Мичигандық жазушы, саясаткер және судья Флавий Дж. Литтлжоннан бастау алды; Литтлжонның баяндамасында әйелдің аты "Мишаваха" деп көрсетілген. Кейіннен бұл әңгіме кеңінен танылып, бүгінгі күнге дейін жеткен аңыздың қалыптасуына септігін тигізді.

География

2010 жылғы халық санауы бойынша Мишавака қаласының жалпы ауданы 17,348 шаршы миль (45 км²) құрайды, оның ішінде 17 шаршы миль (44 км²) (немесе 97,99%) құрлық, ал 0,348 шаршы миль (1 км²) (немесе 2,01%) су болып табылады.

Демография

2000 жылы қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 33 986 доллар, ал отбасының орташа табысы 41 947 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 33 878 доллар болса, әйелдердің орташа табысы 23 672 долларға тең болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 18 434 долларды құрады. Халықтың 9,9%-ы мен отбасылардың 7,3%-ы кедейлік шегінен төмен болды, соның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 11,7%-ы және 65 жастан асқандардың 7,3%-ы.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 48 252 адам, 21 343 үй шаруашылығы және 11 730 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 24 088 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 86,1% ақ нәсілді, 6,9% афроамерикалық, 0,4% американдық үндістер, 1,9% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,6% басқа нәсілдер және 2,9% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 4,5% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 21 343 үй шаруашылығының 28,2% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 35,5% -ы бірге тұратын жұбайлар, 14,4% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,1% -ы күйеуі жоқ еркектер, ал 45,0% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 37,4% жеке адамдардан тұрды, ал 12,4% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,21 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,92 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 34,7 жас. Тұрғындардың 23,1% -ы 18 жасқа дейін, 11,4% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 28,3% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 23,7% -ы 45 пен 64 жас аралығында, ал 13,6% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қаланың жыныстық құрамы: 47,1% еркек және 52,9% әйел.

Мәдениет

Ескі үлгідегі шағын аудандар қаланың әр жерінде кездеседі. Соңғы жылдары қалада салынған көптеген жаңа тұрғын үйлер "туған жер" сезімін тудыру және қоғамдық бірлік рухын дамыту мақсатында арнайы жобалау ережелерін қабылдады. Қала тұрғындарының демалуы үшін жаңа саябақтар мен ойын-сауық орындары үнемі жаңартылып, дамытылуда. Барлығы 29 саябақта Мишавака тұрғындары гольф ойнай алады, доп тебуге, балық аулауға және дене шынықтырумен айналысуға мүмкіндік бар. 1968 жылы қалада ашық ауадағы Олимпиада стандартындағы жүзу бассейні мен Меррифилд саябағының жанында коньки тебу алаңы ашылды. Оңтүстік жақта Мишаваканың Джордж Уилсон саябағы қаладағы ең танымал қысқы сырғанау орны және 18 лункалы фризби-гольф алаңына ие. Қаланың кейбір итальяндық иммигранттары мен олардың ұрпақтары әлі де бочче сияқты дәстүрлі ойындар ойнап жүр. Бельгиялық тегі бар көптеген тұрғындар дәстүрлі Ролле Болле ойынын ойнаса, ал бірнеше бельгиялықтар үй құстарын өсірумен және жарысқа қатыстырумен айналысады. Қала 1980 жылдан 2012 жылға дейін және 2020 жылы өткен ең көне және ең ірі виффлбол турнирі – Әлемдік виффлбол чемпионатына төңкерілді. Қаланың үш жоғары мектебі (Мишавака жоғары мектебі, Пенн жоғары мектебі және Мариан жоғары мектебі) футболдан 1920 жылы барлығы 11 мемлекеттік чемпионатты жеңіп алды.

Көлік

Мишавака қаласына TRANSPO муниципалды автобус жүйесі қызмет көрсетеді, ол сонымен қатар Оңтүстік Бенд және Оңтүстік Бенд-Мишавака агломерациясының бірнеше шағын қалашықтарын да қамтамасыз етеді. Interurban Trolley троллейбусының Bittersweet/Мишавака бағыты Мартиннің супермаркетінен өтеді, бұл жолаушыларды Элкхарт қаласымен және Осеола кентімен байланыстырады. Ең жақын Amtrak станциясы мен ең жақын коммерциялық әуежай екеуі де Батыс Оңтүстік Бендте орналасқан.

Мемлекеттік мектептер

Мишавакадағы және/немесе Мишавакаға қызмет ететін мемлекеттік мектептер бірнеше мектеп округтерімен басқарылады. Мишавака мектеп қаласы қаланың орталық бөлігіне қызмет көрсетеді. Басқа аудандар Пенн Харрис Мэдисон мектеп корпорациясы және Саут-Бенд қауымдастық мектеп корпорациясы құрамында. Мишавака орта мектебі – Мишавака мектеп округінің жалғыз орта мектебі. Мишавака мектеп қаласы (Мишавака мектеп округі) барлығы 9 мектепті қамтиды, оның ішінде 2 орта мектеп: Мишавака жоғары мектебі және Джон Янг орта мектебі, сондай-ақ 7 бастауыш мектеп: Баттелл, Бейгер, Эмонс, Хэмс, ЛаСалле, Либерти және Твин Бранч. Мишавака аудандарына қызмет ететін Пенн Харрис бастауыш мектептеріне Уолт Дисней (Мишавака қала шегінде), Элм Роуд, Медоу’с Эдж, Прери Виста және Элси Роджерс кіреді; орта мектептері тиісінше Шмукер және Гриссом. Пенн жоғары мектебі, қала шегінен тыс орналасқан, Пенн Харрис Мэдисон мектеп округінің жалғыз мемлекеттік жоғары мектебі. Уолт Дисней бастауыш мектебінен басқа, қалған мектептердің ешқайсысы Мишавака қала шегінде емес. Саут-Бенд мектеп корпорациясы аймағындағы мектептердің аймақтануы келесідей (мектептердің ешқайсысы Мишавакада емес): Дарден бастауыш мектебі, Эдисон орта мектебі және Адамс жоғары мектебі. 2020 жылы бұл аудан Таркингтон бастауыш мектебіне бекітілді, ол 2021 жылы жабылды.

Жеке және жоғары білім беру және кітапханалар

Форт-Уэйн-Саут-Бенд Рим-католик епархиясы Мишавака қаласындағы төрт жеке католик мектебін, оның ішінде Мариан орта мектебін басқарады. Бетел университеті – 1700 студенті бар аккредиттелген евангелистік христиандық гуманитарлық университеті. Мишавакада қоғамдық кітапхана бар, ол Мишавака Пенн Харрис қоғамдық кітапханалар жүйесінің бөлімшесі.

Медиа

Саут-Бенд және Мишавака қалаларының аймағын қамтитын ірі күнделікті газет – «Саут-Бенд Трибьюн». Ол Индиана штатының солтүстік-орталық және Мичиган штатының оңтүстік-батыс бөліктерінде таралады. Мишавакада жергілікті радиостанциялардың кең таңдауы бар. Станциялардың хабарларында қоғамдық радио, классикалық музыка, діни бағдарламалар, кантри және қазіргі заманауи музыка сияқты әртүрлі жанрлар ұсынылады. Толық ақпарат алу үшін Мишавака, Индиана штатындағы радиостанциялар тізілімін қараңыз. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, Саут-Бенд – Мишавака – Елкхарт аймағы АҚШ-та 319 860 үй шаруашылығымен (АҚШ халқының 0,3%) 95-ші орында тұрды. Көптеген ірі телеарналардың Мичиана аймағында филиалдары бар. Мишавакада орналасқан станциялар: WSBT TV (CBS), WBND LD (ABC), WCWW LD (CW) және WMYS LD (My Network TV). Жақын орналасқан Саут-Бенд қаласындағы (Индиана штаты) станциялар: WNDU TV (NBC), WNIT TV (PBS) және WHME TV (LeSEA).

Қызықты орындар

Бейтер паркі. Жаңа саябақта эллипстік пішінді қарау платформалары және оптикалық талшықты су асты жарықтандыруы бар өзен жарысы, Сент-Джозеф өзені арқылы саябаққа жалғасатын екі көпір, Мишавака өзенінің жаяу жолы, "Шардс" мүсіні және 800 футтық көп жылдық гүлзар бар. Battell Park тарихи ауданында классикалық жаңғыру стиліндегі Band Shell және WPA құрылысымен салынған террасалы тас бақша орналасқан. Ескі Мишавака Карнеги кітапханасы 1969 жылы кітапхана ретінде жабылып, қазір мейрамхана болып жұмыс істейді. Merrifield паркінде орналасқан Шиожири бақшасы – Мишавака мен Шиожири қалаларының бауырластық қарым-қатынасын бейнелейтін жапондық серуендеу бақшасы. 1903 жылы салынған және 1973 жылы қалпына келтірілген Бейгер сарайы 1974 жылы өрт сөндірушілердің салдарынан қирады. Кейіннен ғимарат жаңартылды және қазір қонақүй және іс-шаралар өткізу орталығы ретінде пайдаланылады. Bethel College кампусында орналасқан Отис Р. Боуэн мұражайында доктор Отис Боуэннің Индиана штатының губернаторы және Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер министрі қызметін атқарған жылдарына қатысты естеліктер мен артефакттар жиналған. Мұражайда Отис Боуэннің бюсті де бар. Battell Park тарихи ауданы, Бейгер сарайы және Ескі Мишавака Карнеги кітапханасымен қатар, Dodge House, Eller Hosford House, Ellis Schindler House, Kamm and Schellinger Brewery, Merrifield Cass House және Normain Heights тарихи ауданы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. 2005 жылы бұзылған Tivoli театры бұрын тізімде болған.