Америкалық қатты отынды күшейткіштер (GEM) туралы: Atlas V, Delta және Vulcan Centaur ракеталарында қолданылады. Northrop Grumman өндіреді. Жоғары тиімділік!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық қатты ракеталық күшейткіш
American solid rocket booster
Графит эпоксидті қозғалтқыш (GEM) – 1980 жылдардың соңында жасалған және 1990 жылдан бері қолданылып келе жатқан қатты ракеталық күшейткіштер отбасы. GEM қозғалтқыштары көміртек талшығымен күшейтілген полимерлік корпустардан және HTPB байланысқан аммоний перхлораты қоспасынан тұратын отыннан жасалады. GEM Northrop Grumman Space Systems компаниясымен өндіріледі. GEM күшейткіштері Atlas V зымыратында қолданылады және бұрын Delta II, Delta III және Delta IV зымыраларында қолданылған. GEM 63XL жаңа нұсқасы 2024 жылдың 8 қаңтарында Vulcan Centaur зымыралық кешенінің құрамында ұшты.
The Graphite Epoxy Motor (GEM) is a family of solid rocket boosters developed in the late 1980s and used since 1990. GEM motors are manufactured with carbon fibre reinforced polymer casings and a fuel consisting of HTPB bound ammonium perchlorate composite propellant. GEM is produced by Northrop Grumman Space Systems. GEM boosters are used on the Atlas V and were previously used on the Delta II, Delta III, and Delta IV launch vehicles. A new variant, the GEM 63XL, flew as part of the Vulcan Centaur launch vehicle on 8 January 2024.
GEM 63
GEM 63 Orbital ATK компаниясымен Atlas V ракетасында қолданылатын Aerojet Rocketdyne AJ 60A қатты отынды бустерін алмастыру мақсатында, төмен құнмен құлдырап орналасатын ретінде әзірленді. Оның жалпы габариттері алмастыратын қозғалтқышқа өте ұқсас. Atlas V алғаш рет 2020 жылы NROL 101 ұшырылымында GEM 63 бустерімен ұшты. Бұл бустер бұрын Atlas V ракетасында қолданылған AJ 60A бустерлеріне қарағанда шамамен екі есе арзан және жоғары өнімділікке ие.
The GEM 63 was developed by Orbital ATK as a low cost drop in replacement for the Aerojet Rocketdyne AJ 60A solid rocket booster used on the Atlas V. Its overall dimensions are very similar to that of the motor it replaces. The Atlas V first flew with the GEM 63 in 2020 on the NROL 101 launch. The booster offers higher performance at about half the cost of the AJ 60A boosters formerly used on the Atlas V.
GEM 63XL
Northrop Grumman компаниясы әзірлеген GEM 63XL, GEM 63-тің алдыңғы нұсқасынан ұзынрақ нұсқасы болып табылады. Олардың салмағы шамамен 117 000 фунт (53 тонна) құрайды. 2020 жылы алғаш рет сынақтан өткізіліп, 2024 жылдың 8 қаңтарындағы алғашқы ұшырылыстан бастап Vulcan ұшыру құралында қолданылады. Клиенттің қажеттілігіне қарай, бір Vulcan ядросына 6 дейін бустер орнатылуы мүмкін. Иткіш векторын басқару сорғысымен жабдықталған GEM 63XLT нұсқасы, тоқтатылған OmegA ұшыру құралы үшін әзірленген болатын. Қазіргі уақытта Vulcan Centaur зымыранында қолданылады. Оның алғашқы ұшуы 1990 жылы USA-66 миссиясы аясында Delta II 7925 ұшыру құралында 9 бустер қолданылған кезде өтті. Композиттік материалдарды пайдалану, оларды алмастырған Castor 4 SRM-нің болат корпустарынан жеңіл корпустар жасауға мүмкіндік берді. Салмақты азайту арқасында GEM 40, 6000 сериялы Delta II-де қолданылған Castor 4-ке қарағанда ұзартылды. Delta II ұшыру құралдарын үш, төрт немесе тоғыз GEM 40 бустерлерімен жабдықтауға болады. Үш немесе төрт бустер қолданылғанда, барлық GEM 40 бустерлері жерде іске қосылды. Тоғыз бустерлі Delta II-де алтысы жерде, ал қалған үшеуі алғашқы алты бустердің жұмысы тоқтағаннан кейін ұшу кезінде іске қосылды. Иткіш векторын басқару сорғысымен жабдықталған GEM 40VN нұсқасы, жерде орналасқан орталық кезеңдегі қорғаныс баллистикалық ракетаға қарсы бағдарлама үшін әзірленді. 1997 жылдың 17 қаңтарында Delta II (Delta 241) GEM 40-тағы ауыр ақаулық салдарынан жарылып кетті. Ақаулық ұшыру құралының өзін-өзі жою функциясын іске қосты, ол тұтанғаннан кейін 13 секунд өткен соң орын алды. Әскери-әуе күштері жүргізген тергеу барысында, қозғалтқыштың корпусы ұшыру алдында зақымдалғаны анықталды, бұл тұтанғаннан кейін көп ұзамай жарылуына себеп болды. Delta III және Delta II Heavy екі ұшыру құралында да тоғыз GEM 46 бустерлері қолданылды, олардың алтауы жерде, ал үшеуі ауада іске қосылды.
The GEM 63XL, developed by Northrop Grumman, is an extended version of the GEM 63, about longer than its predecessor. The weight is approximately 117,000 pounds (53 metric tons) each. First fired in 2020, it is used on the Vulcan launch vehicle beginning with the first launch on January 8, 2024. Up to 6 of the boosters will be mounted on a single Vulcan core, depending on customer needs. A variant equipped with a thrust vectoring nozzle, the GEM 63XLT, was under development for the cancelled OmegA launch vehicle. It is currently used on Vulcan Centaur rocket. Its first flight took place in 1990 on the USA 66 mission, when 9 boosters were used on a Delta II 7925 launcher. The use of composite materials allowed for casings lighter than the steel casings of the Castor 4 SRMs they replaced. The reduction in weight was used to extend the GEM 40 by compared to the Castor 4 used on 6000 series Delta II. Delta II vehicles could be configured with three, four, or nine GEM 40 boosters. When using three or four boosters, all GEM 40s were ignited on the ground. On nine booster Delta II, six were ignited on the ground; the remaining three were ignited in flight after burnout of the first six. A variant with a thrust vectoring nozzle, the GEM 40VN, was developed for the Ground based Midcourse Defence anti ballistic missile program. On 17 January 1997, a Delta II (Delta 241) exploded due to a catastrophic failure in a GEM 40. The failure triggered the launch vehicle's self destruct function 13 seconds after ignition. An Air Force investigation determined that the motor's casing had been damaged prior to launch, causing the case to split open soon after ignition. Both Delta III and Delta II Heavy used nine GEM 46s, with six ignited on the ground and three air lit.