Кіріспе

Вест-Лафайетт (/,/l//ɑː//f//iː/'/ɛ//t//, /,/l//æ//f// /) – АҚШ, Индиана штатының Типпеканоу округінде орналасқан қала. Пурдью университетінің орны, ол колледж қаласы және Индиана штатындағы ең тығыз қоныстанған қала.

Тарих

Аугуст Уайли 1836 жылы қазіргі Левиден оңтүстікке қарай, Уабаш өзенінің су тасқынына ұшырайтын аймағында қала құруды жоспарлады. Бірақ, аймақтың үнемі су басуына байланысты Уайлидің қаласы ешқашан салынбады. Қазіргі қала 1888 жылы Лафайеттен (Индиана штаты) Уабаш өзені арқылы орналасқан Шаунси, Оукуд және Кингстон қалаларының бірігуінен пайда болды. Жаңа Шаунси қаласы 1869 жылы Пердью университеті ашылғанға дейін шағын қала маңындағы ауыл болып қала берді. 1871 жылы Шаунси, Лафайетке қосылуға дауыс берді, себебі қала инфрақұрылымды (жақсартылған көшелер, су жүйесі, полиция және өрттен қорғау сияқты) қамтамасыз ете алмады. Лафайет Шаунсиді қосып алуға қарсы дауыс берді, өйткені ауылда жетіспейтін көптеген жақсартулардың құны тым жоғары болды. 1888 жылдың мамыр айында Шаунси қаласы 152 сайлаушы қол қойған петициядан кейін өз атын Батыс Лафайетке өзгертуге дауыс берді. Сол кезде университеттің өсуі кішкентай қаланың дамуына серпін берді. Пердью университетінің мекенжайы жиырмасыншы ғасырдың басына дейін "Лафайет, Индиана" деп көрсетіліп келді. Батыс Лафайет ешқашан теміржол станциясын алмады және қалалық инфрақұрылым мен қызметтерді құруда Лафайеттен бірнеше жыл қалып қойды. Бүгінде Батыс Лафайет жеке қала ретінде қалыптасты, оның дербес қызметтері мен бірегей аудандары Лафайеттен ерекшеленеді. 2013 жылдың қараша айында Батыс Лафайет қаласы Пердью университетінің академиялық кампусы мен студенттер жатақханасының көп бөлігін алғаш рет муниципалитет шегіне қосты. Бұл кеңейтуге сонымен қатар бұрын Типпеканоу округіне қарасты 231 тас жолының үлкен бөлігі де кірді. Альфа Тау Омега бауырластық үйі, Джесси Эндрю үйі, Шаунси стадионы даңғылдарының тарихи ауданы, Джон Е. және Кэтрин Е. Христиан үйі, Кертис Грейс үйі, Бақытты Холлоу Хайтс тарихи ауданы, Хиллз және Дейлс тарихи ауданы, Мортон мектебі және Университет Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген.

География

Батыс Лафайет Типпеканоу округінің орталық бөлігінде орналасқан және қаланың шығысы мен оңтүстігімен шектесетін Уабаш өзеніне қарайды. Қаланың көп бөлігі Шығыс Уабаш округінде жатыр, бірақ солтүстік-шығыс жағындағы шағын бөлігі Типпеканоу округіне дейін созылады. Биіктігі өзенге жақын жерде 152 метрден (500 фут) асып, қаланың солтүстік бөлігінде, АҚШ 52 тас жолына жақын жерде 219 метрден (720 фут) аспайды. 2010 жылғы халық санауы бойынша Батыс Лафайеттің жалпы ауданы 20 шаршы километр (7,63 шаршы миль), оның ішінде 20 шаршы километр (7,62 шаршы миль) (немесе 99,87%) құрлық және 0 шаршы километр (0,01 шаршы миль) (немесе 0,13%) су.

2020 жылғы халық санағы

2010 жылғы санақ бойынша қалада 29 796 адам, 11 945 үй шаруашылығы және 4072 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 12 591 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – 21,95. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 60,2% ақ нәсілді, 9,8% афроамерикандық, 0,1% американдық үндістер, 17,3% азиялық, 1,9% басқа нәсілдерден және 2,1% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтар халықтың 7,6% құрады. 11 945 үй шаруашылығының ішінде 16,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 27,2% – бірге тұратын жұбайлар, 4,4% – күйеуі жоқ әйелдер, 2,5% – күйеуі жоқ еркектер, ал 65,9% – отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 34,2% жеке адамдардан тұрады, ал 7,9% – 65 жастан асқан жалғыз адамдар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,22 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,92 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 22,8 жас. Тұрғындардың 11,8% 18 жасқа дейін, 49,4% 18 мен 24 жас аралығында, 18,4% 25 пен 44 жас аралығында, 11,7% 45 пен 64 жас аралығында және 8,7% 65 жастан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 54,2% еркек және 45,8% әйел. 2010 жылғы санақтан кейін Батыс Лафайетт Пердью университетінің негізгі кампусын қоса алған қосымша аумақтарды қосты. Халық санағы бюросы шекара өзгерістерін көрсету үшін жаңартылған есеп жариялады. Қазіргі санақ бойынша 14 053 үй шаруашылығында 44 910 адам тұрады.

Экономика

Вест-Лафайеттің экономикасына Пурдью университетінің ықпалы зор, оның 50 000-нан астам студенті бар, бұл қаланың халқынан көп. Университетте 12 000 адам жұмыс істейді, олардың көпшілігі Батыс Лафайетте немесе Лафайетте тұрады. 1961 жылы құрылған Пурдью ғылыми-зерттеу паркі 140-тан астам компанияға үй иесі, олардың шамамен 100-і технология саласындағы компаниялар. 2009 жылғы мәліметтер бойынша, бұл компанияларда 3 000-нан астам адам жұмыс істейді. Парк коммуникациялық инфрақұрылым, зерттеу орталықтары, стартаптарға көмектесетін бизнес-инкубациялық кешен, сондай-ақ көркейтілген жаяу жолдары мен көлдерді ұсынады. Бұл АҚШ-тағы ең ірі университеттерге қатысты ғылыми-зерттеу парктерінің бірі. Пурдью ғылыми-зерттеу паркі Пурдью ғылыми-зерттеу қорына тиесілі, ол университеттің коммерциялық емес қаржыландыру және технология лицензиялау бөлімі болып табылады. Дегенмен, коммерциялық қызметтер көбінесе Лафайетте, өзеннің арғы бетінде жүзеге асырылады. Батыс Лафайеттедегі ең ірі коммерциялық аймақ – Уабаш Лэндинг/Леви аймағы, ол толығымен қайта жаңартылғаннан бері дамыған қалалық ауданға айналды, ал Лафайетке апаратын жаяу көпірі ескі Стейт-стрит көпірінің орнын басты. Левиде Уабаш Лэндинг орналасқан, онда дүкендер, мейрамханалар, кофеханалар, 9 экранды кинотеатр, қонақ үй және Риверсайд мұз айдыны бар.

Өнер және мәдениет

Қаланың Вест-Лафайетт қалалық кітапханасы бар. Сонымен қатар, қаланың батысындағы Клондайк аймағында округтік кітапхананың (Типпеканоу округі қалалық кітапханасы) бөлімшесі де бар.

Үкімет

Қаланың сайланған лауазым иелері қала әкімінен, хатшыдан және тоғыз мүшеден тұратын Қалалық Кеңестен құралады. Тоғыз мүшеден тұратын Қалалық Кеңес қаланың заң шығару өкілеттігін жүзеге асырады және қаулылар, бұйрықтар, шешімдер және ұсыныстар арқылы заңдар қабылдайды. Қала 6 округке бөлінген, ал Қалалық Кеңес әр округтен бір кеңес мүшесінен және үш жалпы округтан сайланған кеңес мүшесінен тұрады. Кеңес мүшелері сайлаған Қалалық Кеңестің төрағасы кеңес отырыстарын жүргізеді және егер қала әкімі өкілеттік мерзімін аяқтамаса, оның орнына келу кезегінде бірінші болады. Қаланың барлық сайланған лауазым иелерінің өкілеттік мерзімі төрт жылды құрайды, мерзімдер саны шектеусіз. Барлық лауазымдарға кезекті сайлау президент сайлауы болатын жылдың алдындағы тақ жылда бірдей уақытта өтеді. Төменде 1924 жылдан бері Батыс Лафайетт қаласының барлық әкімдерінің тізімі келтірілген. Мерзім Аты Партия 1924 – 1938 Майрон Б. Морган Республикалық 1939 – 1942 Дуайт С. Кейм Республикалық 1943 – 1955 Чарльз Р. Бернхэм Республикалық 1956 – 1963 Фред Л. Уиллис Республикалық 1964 – 1971 Джеймс Р. Уильямсон Демократиялық 1972 – 1979 Джо С. Диенхарт Республикалық 1980 – 2003 Соня Л. Марджерум Демократиялық 2004 – 2007 Ян Миллс Республикалық 2024 – қазіргі уақытқа дейін Эрин Истер Демократиялық

Білім

Вест-Лафайетте – Пурдью университетінің негізгі кампусы орналасқан қала, онда 40 000-нан астам студент білім алады. Вест-Лафайетт қауымдық мектеп корпорациясы үш мектепті басқарады. Мектеп округі муниципалитет шегімен толық сәйкес келмейді; 2000 жылдан кейін қалаға қосылған аудандардағы мектептер округтік мектептердің қызмет етуін жалғастыруда. Оқушылар үшінші сыныпқа дейін Вест-Лафайетт бастауыш мектебінде (бұрынғы Камберленд бастауыш мектебі), ал 4-6 сыныптардағы оқушылар Вест-Лафайетт орта мектебінде оқиды. 7-сыныптан жоғары оқушылар Вест-Лафайетт кіші-орта мектебінде білім алады. Вест-Лафайетт қауымдық мектеп корпорациясы – жоғары бағаланған, көптеген жетістіктерге ие мемлекеттік мектеп округі. Жетінші күндік адвентистер шіркеуі Pleasantview SDA мектебін басқарады, ол K–8 сыныптарына арналған курстар ұсынады, ал Үлкен Лафайетт Монтессори мектебі K–6 сыныптарында оқытады. Вест-Лафайетте мекенжайында орналасқан басқа да мемлекеттік және жеке меншік мектептер бар, бірақ олардың көпшілігі қала шегінен тыс жерде орналасқан. АҚШ халық санағының 2005–2007 жылдардағы Америкалық қоғамдық сауалнамасына сәйкес, Вест-Лафайетте тұрғындарының шамамен 77%-ы 25 жастан асқан және бакалавр дәрежесіне немесе одан жоғары білімге ие. Қала 20 000 мен 65 000 халқы бар АҚШ муниципалитеттері арасында осы көрсеткіш бойынша алтыншы орында тұр. Бұдан өзге, Типпеканое мектеп корпорациясы мен Лафайет мектеп корпорациясы Вест-Лафайетт қала шегінен тыс жерлерде мемлекеттік мектептерді басқарады. Лафайетте сонымен қатар түрлі жеке мектептер мен Айви Тех қоғамдық колледжінің филиалы бар.

Көлік

Батыс Лафайетте қаласындағы қоғамдық көлікті Greater Lafayette Public Transportation Corporation басқарады.