Кіріспе

Эвансвилл – АҚШ-тың Индиана штатындағы Вандербург округіне қарасты қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 118 414 адамды құрайды. Индиана штатындағы ең халқы көп үшінші қала (Индианаполис пен Форт-Уэйннен кейін), Оңтүстік Индианадағы ең халқы көп қала және АҚШ-тың ең халқы көп 249-шы қаласы. Эвансвилл – Эвансвилл агломерациясының орталық қаласы, Оңтүстік-Батыс Индиана және Иллинойс-Индиана-Кентукки үш штатының аймағындағы сауда, медицина және мәдени өмірдің ірі орталығы. Аймақта 911 000-нан астам адам тұрады. 38-ші солтүстік параллель қаланың солтүстік бөлігінен өтеді және қаланың шығыс жағында Индиана 62 тас жолымен қиылысынан солтүстікке қарай 69-шы тас жолында көрсетілген. Огайо өзенінің иірімдерінде орналасқандықтан, қала көбінесе «Жарқын аңғар» немесе «Өзен қаласы» деп аталады. Алғашқы француз саяхатшылары оны Ла Белль-Ривьер («Әдемі өзен») деп атаған. Бұл аймақта кем дегенде 10 000 жылдан бері әртүрлі ежелгі халықтар қоныстанған. Angel Mounds – Миссисиппи мәдениетінің тұрақты қонысы, ол 1000 жылдан шамамен 1400 жылға дейін болған. Еуропалық американдық қала 1812 жылы құрылған. Эвансвилл – негізінен сауда, көлік және коммуналдық қызметтерге, сондай-ақ кәсіби және бизнес қызметтеріне, білім беру және денсаулық сақтауға, мемлекеттік басқаруға, демалыс және қонақжайлылық салаларына, өндіріске негізделген аймақтық экономикалық орталық. Эвансвиллде Нью-Йорк қор биржасында тіркелген екі компанияның (Berry Global және OneMain Financial) бас кеңсесі орналасқан, ал NASDAQ-та сауда-саттық жасайтын үш компанияның (Escalade, Old National Bank және Shoe Carnival) бас кеңсесі де Эвансвиллде орналасқан. Эвансвиллде штаттың алғашқы казиносы – Bally's Evansville, штаттың ең көне және ең ірі зообақтарының бірі – Mesker Park Zoo and Botanic Garden және спорттық туризм индустриясы бар. Қалада бірнеше танымал білім беру мекемелері бар. Эвансвилл университеті – қаланың шығыс жағындағы жеке университет, ал Оңтүстік Индиана университеті – қаланың батыс жағынан тыс жерде орналасқан ірі мемлекеттік университет. Индиана университетінің медицина мектебі де Эвансвиллде кампусын ұстап тұр. Басқа жергілікті білім беру мекемелеріне ұлттық деңгейде танымал Signature School, Эвансвилл Вандербург қауымдық кітапханасы және Эвансвилл Вандербург мектеп корпорациясы кіреді.

Құрылуы мен ерте тарихы

Эвансвиллге айналған аймақта кем дегенде б.з.д. 8000 жылы палеоиндіандықтар тұрақты түрде қоныстанған. Археологтар Эвансвиллдің ішінде және жанында бірнеше архаикалық және ежелгі қоныстарды анықтады, олардың ең күрделісі – Ангел төбелері. Бұл қоныс шамамен 900 жылдан 1600 жылға дейін, яғни еуропалықтар Солтүстік Америкаға келгенге дейін салынған және пайдаланылған. 1400 және 1450 жылдар аралығында Ангел төбелері тасталып кеткеннен кейін, тарихи Майами, Шоуни, Пянкешоу, Вайандот, Делавэр және басқа да американдық халықтардың тайпалары осы аймақта болғандығы белгілі. Француз аңшылары мен терішілері бұл аймаққа келген алғашқы еуропалықтардың қатарында болды, олар Винсенсті тері саудасы үшін негізгі орталық ретінде пайдаланды. Огайо өзенінің сұлулығына куәлік ретінде, ертедегі француз саяхатшылары оны «Ла Белль Ривьер» («Әдемі өзен») деп атады. Эвансвиллді қоршаған жерді Делавэр тайпасы 1805 жылы Индиана территориясының губернаторы, генерал Уильям Генри Харрисонға ресми түрде тапсырды. Индиана штатының Эвансвилл қаласы 1812 жылы негізделді және 1817 жылы қала мәртебесін алды. Ол Огайо өзенінің иірімдерінде орналасқан және көбінесе «Жарты ай аңғары» немесе «Өзен қаласы» деп аталады. 1812 жылдың 27 наурызында Хью МакГарри кіші шамамен 441 акр жер сатып алып, оны «МакГарридің қонысы» деп атады. 1814 жылы, көбірек адамдарды тарту үшін МакГарри полковник Роберт Морган Эванстың құрметіне өз ауылын «Эвансвилл» деп атады. Эвансвилл 1817 жылы қала болып құрылды және 1818 жылдың 7 қаңтарында округ орталығы болып бекітілді. Округ Генри Вандербургтің есімімен аталады, ол Индиана территориясының Жоғарғы сотының бұрынғы бас судьясы болған. Эвансвилл өзен арқылы сауда жасап өркендеген қалаға айналды және қала бастапқы шекарасынан тысқары қарай кеңейе бастады. Эвансвиллдің батыс жағы көп жылдар бойы Пиджен арығы және оның бойында салынған фабрикалардың салдарынан қаланың басты бөлігінен бөлініп, арық өнеркәсіптік дәліз болып қалыптасты. Бұрынғы Ламаско қаласын құрайтын жер 1837 жылы жоспарланып, 1870 жылы қала құрамына қосылды.

18-19 ғасырлар

Эвансвилл қаласының экономикасы 1830-шы жылдардың басында күш алды, осы кезде Индиана штаты әлемдегі ең ұзын канал құрылысы жоспарларын жариялады. Бұл 400 мильдік канал Огайо штатының Толедо қаласындағы Ұлы көлдерді Эвансвиллдегі ішкі су жолдарымен байланыстыруды көздеген. Жобаның мақсаты Индиана штатын саудаға ашу және Нью-Орлеаннан Нью-Йоркке дейінгі көліктерді жақсарту болатын. Алайда, жоба штатты банкротқа дейін жеткізді және инженерлік тұрғыдан нашар орындалғандықтан суды ұстай алмады. 1853 жылы Уабаш және Эри каналы аяқталған кезде, Эвансвиллдің алғашқы темір жолы – Эвансвилл және Кроуфордсвилл темір жолы Терре-Хаутқа дейін созылды. Эвансвилл қаласының орталығындағы Бесінші және Сот көшелеріндегі канал алабы 1891 жылы жаңа сот үйінің орнына айналды. Көмір өндіру, өңдеу және қатты ағаштан жасалған бұйымдар экономикалық белсенділіктің маңызды көзі болды. 1900 жылға қарай Эвансвилл 41 зауытымен және шамамен 2000 жұмыскерді жұмысқа орналастырған әлемдегі ең ірі қатты ағаштан жасалған жиһаз өндіріс орталықтарының біріне айналды. Темір жолдар маңыздырақ бола бастады және 1887 жылы L&N темір жолы Огайо өзені арқылы көпір салды. Эвансвиллдің оңтүстік-батысындағы Хауэллдегі ірі темір жол ауласы 1916 жылы қала құрамына қосылды, бұл жылқының ілгіш бұрылысы бойында қаланың сағат тіліне қарсы кеңеюін аяқтады. Осы кезеңде Эвансвиллдегі негізгі этникалық топтарға Оңтүстіктен келген протестант шотланд-ирландтар, канал немесе темір жол құрылысында жұмыс істеу үшін келген католик ирландтар, Жаңа Англия кәсіпкерлері, 1848 жылғы төңкерістен кейін Еуропадан қашқан немістер және Батыс Кентуккиден босатылған азат адамдар кірді. 1890 жылғы халық санауы бойынша Эвансвилл АҚШ-тағы ең ірі 56-шы қалалық аймақ ретінде тіркелді, бірақ 1900-шы жылдардың басында халық саны бойынша басқа қалалар оны басып өтті. Жаңа ғасырдың басында қала шығысқа қарай дамуын жалғастырды. Өндіріс саласы да өркендеді, әсіресе автомобиль және тоңазытқыш өнеркәсіптерінде.

20 және 21 ғасырлар

Рай, Роберт және Джозеф Грэм ағайындары Эвансвилл қаласында әйнек фабрикасын құрып, табысты жұмыс істей бастады. 1907 жылы олар оны сатты, содан кейін әйнек фабрикасы Libbey Owens Ford болып қайта аталды. 1916 жылы Грэм ағайындары сенімді жүк көлігіне қажеттілік бар екенін байқап, жүк көлігі шассилерін жасаумен айналыса бастады. Эвансвилл сол кезден бастап 1929 жылға дейін Graham Brothers Trucks өндірісінің орталығы болды. Graham жүк көліктерінің сенімділігінің бір себебі Torbensen ішкі тісті беріліс артқы осін қолдану болды. 1921 жылы, екі Додж ағайыны қайтыс болғаннан кейін, Грэм ағайындары Dodge дилерлері арқылы 1,5 тонналық пикаптарды сата бастады (өздері жүк көліктерін өндірмегендіктен). Бұл көліктер Graham шассиімен және Dodge бөліктерімен жабдықталған. 1925 жылы Dodge Brothers Graham Brothers компаниясының бақылау үлесін сатып алды, ал 1926 жылы қалған бөлігін толыққанды иеленді. Қала ХХ ғасырдың басында ағаш өңдеу және жиһаз өндірісінің арқасында қарқынды өсімді бастан кешірді. 1920 жылға қарай Эвансвиллде жиырмадан астам жиһаз компаниясы жұмыс істеді. 1920 және 1930 жылдары қала басшылары Эвансвиллдің көлік инфрақұрылымын жақсартуға тырысып, Чикаго мен Майами арасындағы "Dixie Bee Highway" (АҚШ 41 тас жолы) маршрутына қосылу үшін белсенді түрде лоббиледі. 1932 жылы Огайо өзені арқылы көпір салынды, ал сол онжылдықта жаңа әуежай құрылысын бастауға қадам жасалды. Бірақ 1937 жылы Огайо өзенінің тасқыны Эвансвиллдің 500 шаршы блогын су басып, ауқымды дағдарысқа әкелді. Өзен көлігінің жергілікті экономика үшін маңызы азайғандықтан, қала және федералды билік тасқын мен оның салдарына жауап ретінде жаңа және биік бөгеттер салуға кірісті: бұл құрылыс Огайо өзенін топырақ және бетон қабырғалардың артында жасырып, қоршады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Эвансвилл өнеркәсіптік өндірістің маңызды орталығы болды, бұл Ұлы депрессиядан кейін аймақтық экономиканы жаңғыртуға көмектесті. Сент-Джозеф даңғылының шығысында, өзен жағасында LST (Landing Ship Tanks) теңізге шығаратын 45 акрлық кеме жасау кешені салынды. Эвансвилл кеме жасау зауыты – елдегі LST өндірісінің ең ірі орталығы болды. Plymouth зауыты "миллиардтаған оқтар" шығаратын зауытқа айналдырылды, ал көптеген басқа компаниялар да соғыс материалдарын өндіруге көшті. 1942 жылы қаланың солтүстігіндегі әуежайдың жанында Republic P-47D истребительдерін, P-47 Thunderbolt ұшақтарын өндіру үшін ұшақ зауыты салынды. Эвансвиллде барлығы 6 242 P-47 ұшағы жасалды, бұл соғыс кезінде елде өндірілген P-47 ұшақтарының шамамен жартысына тең. Соғыстан кейін Эвансвиллдің автомобиль, тұрмыстық техника және ауыл шаруашылығы жабдықтарын өндіру базасы соғыстан кейінгі сұраныстың өсуінен пайда тапты. Тұрғын үйге деген сұраныстың артуы қаланың солтүстігі мен шығысында тұрғын үй құрылысының қарқынды дамуына әкелді. Алайда 1955-1963 жылдар аралығында Эвансвиллді жалпыұлттық экономикалық төмендеу шалдықты. Басқа да жабылулардың арасында, тоңазытқыштар өндіретін Servel компаниясы банкротқа ұшырады, ал Chrysler жергілікті операцияларын тоқтатты. Экономиканы толық құлдыраудан Whirlpool, Alcoa және General Electric сияқты 28 жаңа кәсіпорны құтқарып қалды. ХХ ғасырдың соңғы үштен бір бөлігінде Эвансвилл үш штаттық аймақтың коммерциялық, медициналық және қызмет көрсету салаларының орталығына айналды. 1990 жылдардағы экономикалық өрлеу Оңтүстік Индиана университетінің өсуімен байланысты болды. Ірі Toyota және AK Steel өндіріс зауыттарының, сондай-ақ Индиана штатының алғашқы ойын клубы Казино Ацтардың (қазіргі Bally's) келуі де жұмыс орындарының өсуіне үлкен үлес қосты. ХХІ ғасырдың басында Эвансвилл экономикалық әртараптандыру мен тұрақтылықтың тұрақты қарқынымен дамуын жалғастырды. 2022 жылдың 6 желтоқсанында, қаланың Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі үлкен өндірістік күш-жігерін мойындау мақсатында, Эвансвиллдің Ұлттық парк қызметімен Индиана штатының Екінші дүниежүзілік соғыс мұрасы қаласы ретінде тағайындалғаны жарияланды.

География

Эвансвилл қалалық аймағы, АҚШ-та 142-ші ең ірі аймақ, Индиана штатының үш округін (Пози, Вандербург және Уоррик) және Кентукки штатының екі округін (Хендерсон және Вебстер) қамтиды. Бұл қалалық аймаққа Оуэнсборо, Кентукки кірмейді, ол Эвансвиллдің оңтүстік-шығысына шамамен 30 миль (48 км) қашықтықта орналасқан жеке қалалық аймақ. Бұл аймақты кейде "Кентукиана" деп те атайды, бірақ жергілікті бұқаралық ақпарат құралдары көбінесе "үш штат аймағы" деп атап көрсетеді. 2010 жылғы халық санауы бойынша Эвансвиллдің ауданы 44,622 шаршы миль (116 км²), оның ішінде 44,15 шаршы миль (114 км²) (немесе 98,94%) құрлық және 0,472 шаршы миль (1 км²) (немесе 1,06%) су алабын құрайды.

Топография

Қаланың оңтүстік шекарасы Огайо өзеніндегі ескі арнада жатыр. Қаланың көп бөлігі төменгі, көлбеу төбелермен қоршалған, шалқақ аңғарда орналасқан. Қаланың батыс жағы осы көлбеу төбелерге салынған және Бурдет паркі, Мескер амфитеатры және Мескер парк зообағы орналасқан. Шығыс бөлігі аңғарда дамыған және I-69 тас жолының бағытын ұстанған бірнеше бөгеттермен қорғалған. Шығыс жағындағы маңызды орындар – Весселман Вудс табиғат қорығы және Ангел Моундс мемлекеттік тарихи ескерткіші, Эвансвилл мен Ньюбург арасында, Эвансвилльдің оңтүстік-шығысында орналасқан.

Көршіліктер

Эвансвиллде ұлттық тарихи орындар тізіліміне енген және тарихи аудандар деп мойындалған он үш аудан бар.

Климат

Эвансвилль ылғалды субтропикалық климаттың (Köppen Cfa) солтүстік шекарасында орналасқан және USDA өсімдіктер төзімділігі 6b және 7a аймақтарының арасында жатыр. Жазда ыстық және ылғалды, қыста салқын болады. Орташа температура қаңтарда болса, шілдеде дейін жетеді. Эвансвилль қыстарында 2011–12 жылы қар-жайынның мөлшері жай ғана болды, ал 1969–70 жылдары дейін жеткен. Жылдық орташа көрсеткіш бойынша 41 күнде максималды температура немесе одан жоғары, ал 17 күнде максималды температура немесе одан төмен болады; алғашқы және соңғы аяз күндерінің орташа мерзімі – 26 қазан және 7 сәуір, нәтижесінде 201 күндік мұздаусыз кезең пайда болады. Индиана штаты Огайо өзенінен алынған балықты тұтыну туралы кеңес береді, себебі онда полихлорирленген бифенилдер (ПХБ) қорғаны бар. Көптеген балықтар, соның ішінде сазан, жолақты балық және жалпақ бас балық үшін ұсынылатын тұтыну лимиті айына 8 унциядан аспауы керек, ал канал балығы үшін – екі айда бір рет 8 унция. Эвансвилльден 30 миль қашықтықта алты ірі көмірмен жұмыс істейтін электр станциясы кешені орналасқан: Indiana Michigan Power компаниясына қарасты Rockport Generating Station (Рокпорт қаласының жанында), AES Indiana компаниясына қарасты Petersburg Generating Station (Петерсбург қаласының жанында) және Duke Energy компаниясына қарасты Gibson Generating Station (Маунт-Кармель тауының жанында). Эвансвилльде орналасқан Vectren компаниясы қалған екеуін басқарады: A. B. Brown Generating Station (Эвансвилльдің батысында) және Warrick County Generating Station/F. B. Culley Generating Station кешені (Ньюбургтен шығысқа қарай), олардың көп бөлігі Alcoa компаниясына тиесілі. Сонымен қатар, Touchstone Energy компаниясының Big Rivers Electric компаниясы басқаратын R. D. Green Station тағы бір көмірмен жұмыс істейтін электр станциясы кешені Эвансвилльден оңтүстікке қарай 20 миль жерде, Кентукки штатының Себри қаласының жанында орналасқан. Вандербург округының ауасындағы майда бөлшектердің деңгейі Манхэттен, Нью-Йорк қаласындағы деңгейге жуық болды. Қаланың орталық және солтүстік бөліктеріндегі аумақтың көп бөлігі Азамат соғысы кезінен бастап фабрикалардың төккен қалдықтарынан туындаған қорғасын мен мырышпен ластанған деп жарияланды. Подрядшылар 20 жылдан бері тұрғындардың аулаларын қазып, балалардың ойнауы үшін қауіпсіз ету жұмыстарын жүргізіп келеді. Әрбір ауладан шамамен 18 дюйм ластанған топырақ қазылып, жақын жердегі полигонға тасылады. Бұл жұмыстың аяқталуына тағы да көп жыл керек.

2020 жылғы халық санағы

Эвансвилл, Индиана – Растық және этникалық құрам. Ескертпе: АҚШ халық санағы испандықтарды/латиноамерикалықтарды этникалық категория ретінде қарастырады. Бұл кесте латиноамерикалықтарды нәсілдік категориялардан алып тастап, оларды жеке категорияға жатқызады. Латындықтар кез келген нәсілге жатуы мүмкін. Нәсіл / Этнос (NH = Испандық емес) 2000 ж. халық саны2010 ж. халық саны2020 ж. халық саны2000 %2010 %2020 %Тек ақ (NH)104,06694,96187,00885.59%80.87%74.18%Тек қара немесе африкалық америкалық (NH)13,20914,67215,83410.86%12.49%13.50%Тек американдық немесе Аляска тумасы (NH)2362692730.19%0.23%0.23%Тек азиялық (NH)8641,1491,4380.71%0.98%1.23%Тек Тынық мұхиты аралдары (NH)4972595900.04%0.06%0.50%Тек басқа нәсіл (NH)2272955580.19%0.25%0.48%Аралас нәсіл немесе көп нәсілді (NH)1,5392,9976,5891.27%2.55%5.62%Испандық немесе латино (кез келген нәсіл)1,3923,0145,0081.14%2.57%4.27%Барлығы121,582117,429117,298100.00%100.00%100.00%

АҚШ халық санағы нәсілді екі әдістемемен есептейді: "Тек бір нәсіл" және "Тек бір нәсіл, испандықтарды есептемегенде", мұнда испандықтар жеке нәсіл ретінде қарастырылады. 2020 жылғы АҚШ халық санағына сәйкес, нәсілдік құрам (халық санағында испандықтарды есепке алғанда) 75.34% (88,374) ақ, 13.65% (16,006) қара, 0.31% (362) американдық, 1.24% (1,455) азиялық, 0.51% (596) Тынық мұхиты аралдары, 1.97% (2,315) басқа нәсіл және 6.98% (8,190) көп нәсілді немесе аралас нәсілді құрады. Растық және этникалық құрам (онда испандықтар нәсілдік санақтан алынып, жеке категорияға жатқызылған) 74.18% (87,008) ақ (испандық емес), 13.50% (15,834) қара (испандық емес), 0.23% (273) американдық (испандық емес), 1.23% (1,438) азиялық (испандық емес), 0.50% (590) Тынық мұхиты аралдары (испандық емес), 0.48% (558) басқа нәсіл (испандық емес), 5.62% (6,589) көп нәсілді немесе аралас нәсіл (испандық емес) және 4.27% (5,008) испандық немесе латино. Қала тұрғындарының саны 117,429 адамды, 50,588 үй шаруашылығын және 28,085 отбасын құрады. Халық тығыздығы 57,799 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық 82.0% ақ, 12.6% афроамерикалық, 0.3% американдық, 1.0% азиялық, 0.1% Тынық мұхиты аралдары, 1.3% басқа нәсіл және 2.8% екі немесе одан көп нәсілді құрады. Халықтың 2.6% -ын испандық немесе латино халқы құрады. 50,588 үй шаруашылығының 27.6% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 34.8% -ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 15.6% -ы күйеуі жоқ әйел, 5.2% -ы күйеуі жоқ ер адам және 44.5% -ы отбасы емес. Үй шаруашылығының 36.5% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 11.9% -ында 65 жастан асқан жалғыз адам тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2.23 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2.91 адамды құрады. Үй шаруашылығының орташа табысы 36,330 доллар (2016 ж.), жан басына шаққандағы табысы 21,368 доллар (2016 ж.) болды. Кедейлік деңгейі 21.7% құрады. Қаланың орташа жасы 36.5 жас. Тұрғындардың 22.1% -ы 18 жасқа дейін, 11.7% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 26% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 25.8% -ы 45 пен 64 жас аралығында, ал 14.4% -ы 65 жастан асқан. Қаланың жыныстық құрамы 48.1% ерлер және 51.9% әйелдерді құрады.

Экономика

Эвансвилл – Индиана, Кентукки және Иллинойс штаттарының ірі сауда аймағының аймақтық орталығы. Эвансвиллдегі ең ірі өнеркәсіп салалары денсаулық сақтау, қаржы, білім беру және өндіріс болып табылады. Жұмыспен қамту бойынша басқа да ірі салалар – энергетика, қойма шаруашылығы және тасымалдау, бөлшек сауда. Эвансвиллдегі корпоративтік кеңселерге Accuride, Ameriqual Group, Anchor Industries, Atlas Van Lines, Berry Global, Evana Tool & Engineering, Karges Furniture, Koch Enterprises, Lewis Bakeries, Metronet, Old National Bank, Red Spot Paint & Varnish, Shoe Carnival, OneMain Financial және Traylor Brothers кіреді. Қала маңындағы ірі өндіріс орындарына Ньюбургдағы Alcoa, Рокпорттағы AK Steel, Маунт-Вернондағы SABIC және Принстондағы Toyota жатады. Ауданда 500 және одан көп қызметкері бар ірі жұмыс берушілерге AT&T, Bristol Myers Squibb, SRG Global, Industrial Contractors, Mead Johnson, Peabody Energy, PGW Pittsburgh Glass, T. J. Maxx және Bally's Evansville кіреді. Эвансвилл 2000 жылы құрылғаннан бастап 2019 жылы CenterPoint Energy компаниясына біріккенге дейін Vectren табиғи газ және электр энергиясы бойынша бас кеңсесі болды. Эвансвилл үш штат аймағында денсаулық сақтау және медицина ғылымдары саласының маңызды орталығына айналды. Deaconess Health System және St. Vincent Evansville (бұрынғы St. Mary's Hospital and Medical Center), қала шекарасының сыртындағы Deaconess Gateway және Әйелдер ауруханасын қоса алғанда, аймақтағы ең ірі жұмыс берушілердің бірі болып табылатын денсаулық сақтау жүйесінің негізін құрайды. Evansville Vanderburgh School Corporation, Ivy Tech Community College of Indiana, University of Evansville және University of Southern Indiana сияқты білім беру мекемелері де жыл сайын үш штат аймағына мыңдаған жұмыс орындарын ұсынады. Эвансвиллдің Огайо өзеніндегі стратегиялық орны, мықты теміржол және тас жол инфрақұрылымы, сондай-ақ АҚШ кедендік кіру порты ретінде тағайындалуы оны жүктерді, оның ішінде халықаралық жүктерді тасымалдау үшін өте қолайлы орынға айналдырады. Метро аймағынан халықаралық экспорттың 64% химиялық өнімдерді құрайды, одан кейін көлік құралдары (18%) және азық-түлік өндірісі (5%) келеді. Эвансвилл сонымен қатар BWX Technologies Nuclear Operations Group, көмір шахталары, Global Blade Technology, бірнеше ірі этанол және биоотын өндіру орындары, сондай-ақ газ және мұнай құбырлары желісі сияқты аймақтық энергетикалық нысандардың болуына байланысты аймақтық энергетикалық орталық болып табылады. Эвансвилл қаласы Эвансвилл қалалық кәсіпкерлік аймағында орналасқан компаниялар үшін арнайы салық жүйесін ұсынады. 1984 жылы штаттың бес кәсіпкерлік аймағының бірі ретінде құрылған 5 км² аумаққа лайықты бизнеске салық жеңілдіктері мен басқа да салықтық артықшылықтар ұсынылады.

Көңіл көтеру орындары

Garvin Park-тағы 7180 орындық бейсбол стадионы 1915 жылы салынған және АҚШ-та әлі күнге дейін үздіксіз пайдаланылып келе жатқан үшінші ең көне бейсбол алаңы болып табылады. Одан бұрын тек Бостон қаласындағы Фенуэй паркі (1912) және Чикаго қаласындағы Уригли алаңы (1914) ғана ескі. Форд орталығы – қала орталығында орналасқан, ең көп сыйымдылығы 11000 орындық көп мақсатты жабық арена. Ол Sky Bridge көпірі арқылы Эвансвилл DoubleTree қонақ үйімен байланысқан. Орталық ресми түрде 2011 жылы ашылды және көбінесе баскетбол, мұз хоккейі және музыкалық концерттерге пайдаланылады. Қала орталығындағы 2500 орындық аудиторияда және конгресс орталығында түрлі концерттер, спектакльдер, конвенциялар, көрмелер және басқа да арнайы шаралар өткізіледі. Жеңіс театры – 1950 орындық, Эвансвилл филармониялық оркестрінің үйі. Оркестр жыл сайын жеті классикалық концерттен тұратын серияны, төрт қос поп-концертті, арнайы концерттерді, сондай-ақ көптеген білім беру және насихаттау шараларын ұсынады. Театр жергілікті балет және заманауи би ұжымдарына, театрлық труппаларға және гастрольдік қойылымдарға да қонақжайлық жасайды. Эвансвилл университетінде жыл сайын төрт негізгі сахналық және екі студиялық қойылымнан тұратын театр бағдарламасы бар. Университет Кеннеди орталығында басқа театрлық мекемелерге қарағанда көбірек марапаттар алған. Йель университетімен бірге, ол Кеннеди орталығында алдымен байқаудан өтпей-ақ өнер көрсетуге шақырылған жалғыз оқу орны. Бродвей театр қанаты және басқа да театр ұйымдары жүйзеге асырған студенттерге арналған ең жоғары наградалар бойынша ол ел көшбасшысы болып табылады. Эвансвилл азаматтық театры – Оңтүстік Индианадағы ең ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп келе жатқан қоғамдық театр, оның тарихы 1920 жылдарға дейін жетеді, осы кезде қоғамдық театр қозғалысы елдің барлық аймақтарына тарады. Театрдың бастапқыда қарапайым болған тұңғыш орнынан бастап, ол көптеген жерлерде болды: Солдаттар мен теңізшілер ескеретін Колизей, Босс орта мектебі, МакКарди қонақ үйінің Роза залы, Елкс балуан залы және Эвансвилл өнер және ғылым мұражайы. 1974 жылы Эвансвилл азаматтық театры тарихи Колумбия кинотеатрын тұрақты орны ретінде сатып алды.

Жыл сайынғы мерекелер

Эвансвилл қаласының батыс бөлігінде өтетін көше жәрмеңкесі – West Side Nut Club Fall Festival. Бұл шара қазан айының толық аптасында өтіп, әр күні 100-150 мың адамды қамтиды. Фестивальдің басты тартымдылығы – тамақ, оның ішінде "пронто папс", "пил құлақтары", жүгері шұжығы, шоколадқа малынған шегірткелер, қуырылған мидан жасалған сэндвич және аллигатор сорпасы бар. Пол Харви Луизиана штатындағы Нью-Орлеандағы Марди Гра фестивалінен бұл фестивальдің үлкен екенін айтқан. Germania Männerchor Volksfest – қаланың батыс жағындағы тарихи Germania Männerchor ғимаратында әр тамыз айында өтетін үш күндік неміс мұрасы фестивалі. Фестиваль бағдарламасына тамақ, сусын, би және музыка кіреді. Қаланың неміс тегінен келген тұрғындарының көпшілігі тарихи неміс киімдерін киеді. Тамыз айының соңғы демалыс күндері 4000-ге жуық "хот род" көліктері қаланың солтүстігіндегі Вандербург округінің 4-H жәрмеңкесіне "Frog Follies" шарасына жиналады.

Мұражайлар

Angel Mounds State Park АҚШ-тың ең жақсы сақталған ежелгі американдық үндістердің қоныстарының бірі ретінде ұлттық деңгейде танылған. 1100 жылдан 1450 жылға дейін осы жерге жақын орналасқан қалада орта Миссисиппи мәдениетінің өкілдері тұрған. Бұл қалада бірнеше мың адам қоршауындағы қамалды қорғайтын ағаш және саздан жасалған қоршаумен қоршалған қалада өмір сүрген. Ангел Маундс басшының резиденциясы болғандықтан, ол ірі қауымның аймақтық орталығы болып табылды. Эвансвилл балалар мұражайы 2006 жылдың қыркүйегінде жұртшылыққа есігін ашты. Мұражай екі жылдық жоспарлау нәтижесінде қаланың орталық бөлігіндегі тарихи Орталық кітапхана ғимаратында салынды. Ар-деко стиліндегі ғимарат Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Мұражайда үш қабатта интерактивті көрмелер мен галереялар орналасқан. Эвансвилл афроамерикандық мұражайы афроамерикандық отбасылардың, ұйымдардың және қауымдастықтардың тарихы мен дәстүрлерін жинау, сақтау және жұртшылыққа тарату мақсатымен құрылды. Мұражай Линкольн бақшасының соңғы сақталған ғимаратында орналасқан, ол 1938 жылы Франклин Д. Рузвельттің «Жаңа мәміле» бағдарламасы аясында салынған екінші федералдық тұрғын үй жобасы болды. Эвансвилл өнер, тарих және ғылым мұражайы Оңтүстік Индианадағы ең беделді мәдени орталықтардың біріне топасты. Онда Индианадағы ең көне Кох планетарийі орналасқан. Мұражай кампусында Эвансвилл көлік орталығы да бар, онда 19 ғасырдың соңынан 20 ғасырдың ортасына дейінгі Оңтүстік Индиананың көлік құралдары көрсетілген. Рейц үй мұражайы – Эвансвиллдегі жалғыз Виктория стиліндегі үй-мұражай. Ол Францияның екінші империясы сәулетінің ең көрнекті мысалдарының бірі ретінде танымал. 1973 жылы ол Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 2005 жылдың қазан айында LST 325 Эвансвиллге келді және қаланың соғысқа жасаған үлесін еске алу үшін мұражайға (USS LST Ship Memorial) айналдырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Эвансвилл 167 LST (және басқа 35 кеме) өндірді, бұл оны елдегі LST өндірушілердің ішінде ең ірісіне айналдырды. USS LST 325 – қазіргі уақытта жүзіп жүрген соңғы танктер тасымалдау кемесі. Эвансвилл соғыс мұражайы 2017 жылғы Еске алу күні демалысында ашылды. Мұражайда Эвансвиллдің Екінші дүниежүзілік соғыс және басқа да қақтығыстар кезінде одақтастардың соғыс күшіндегі рөлін көрсететін экспонаттар бар. Көрмелерге Эвансвиллде жасалған P-47 Thunderbolt истребителі «Hoosier Spirit II», 1943 жылғы Sherman танк «Rosie’s Revenge», басқа да әскери техникалар мен соғыс уақытындағы көрмелер кіреді.

Мескер саябағының жануарлар дүниесі

Мескер паркі зообағы мен ботаникалық бақшасы 1928 жылы ашылды және штаттың ең көне және ең ірі зообагтарының бірі болып табылады. Паркте 200 түрден астам жануар және 700-ден астам жануарлар өкілі бар. Жыл сайын сәуір мен тамыз айлары аралығында зообақты шамамен 3 миллион адамға жуық адам барып көреді. Мескер паркі зообағы Зообақтар мен аквариумдар қауымдастығынан аккредитация алған.

Кітапханалар

Эвансвилл қаласында Эвансвилл Вандербург қауымдық кітапханасы (EVPL) орналасқан. Эвансвилл және оны қоршаған ауданға біртұтас жүйе ретінде қызмет ететін EVPL Индиана штатындағы ең ірі қауымдық кітапхана жүйелерінің бірі. Ол «Library Journal» журналымен бес жұлдызды кітапхана деп бағаланған, бұл оны АҚШ-тағы қауымдық кітапханалардың алдыңғы 1%-ына қойды. EVPL 2010 жылғы «Hennen's American Public Library Ratings» басылымында да үздік ондыққа кірді, халық санаты бойынша сегізінші орынға ие болды. Эвансвиллде Willard Library атты тәуелсіз жекеменшік мекеме де бар. Уиллард 1881 жылы нәсіліне қарамастан, барлық адамдарға қызмет ету мақсатымен құрылды, бұл он тоғызыншы ғасырдың соңындағы прогрессивті миссия болды. Кітапханада стандартты әдебиеттермен қатар жергілікті мұрағаттар мен генеалогиялық материалдар да сақталған. Ғимарат готикалық жаңғырту стилінде салынған және 1972 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген.

Саябақтар мен демалыс

Wesselman Woods Nature Preserve – бұл Ұлттық табиғи ескерткіш, онда шамамен құрғақ топырақтағы қатты ағаш орманы бар, бұл АҚШ-тағы кез келген қала шегіндегі ең үлкен табиғи орман. Табиғат орталығында көрмелер, іс-шаралар, жануарлар дүниесін бақылау аймақтары, кездесу бөлмелері, кітапхана және сыйлық дүкені бар. Табиғат қорығына іргелес орналасқан Весселман паркі 3-ші деңгейдегі гольф алаңына, баскетбол алаңдарына, теннис алаңдарына, құм волейбол алаңдарына, софтбол алаңдарына және ойын алаңына ие. Эвансвиллде 65 саябақ пен 21 арнайы нысан бар, олар Эвансвилл қаласы мен Вандербург округінде 200 акрдан (80 гектардан) астам жерді қамтиды. Велосипед және жаяу жүргіншілер жолы көршілес округтерге созылып, Америка ашу жолына (American Discovery Trail) жалғасады. Бұл жол жүйесіне Pigeon Creek Greenway Passage кіреді, бұл велосипед және жаяу жүргіншілер жолының 6,75 милі (11 км). Қала төрт қоғамдық гольф алаңы, екі диск гольф алаңы, Гарвин паркі, Ллойд бассейні, Гобель футбол кешені, Суондер мұз аренасы және К. К. Ньюсом қоғамдық орталығын басқарады. Төрт бостандық монументі мен Баллидің Эвансвиллінің жанында орналасқан Dress Plaza өзен жағасындағы кірпішпен қаланған жол мен Огайо өзеніне қараған қабатты орындықтарды ұсынады.

Жоғары білім

Эвансвиллде бірнеше жоғары оқу орындары орналасқан. Эвансвилл университеті (UE) – шамамен 3050 студенті бар шағын, жеке, методисттік университет. 1854 жылы Мурс Хилл ерлер және әйелдер колледжінің институты ретінде құрылған UE либералды өнер және ғылымдар бойынша бакалавр дәрежелерін, сондай-ақ ұлттық деңгейде танымал театр факультетін ұсынады. UE студенттерінің шамамен жартысы өз білімін шетелде жалғастырады, оның ішінде Англияның Грантем қаласындағы Харлакстон колледжінің филиалында. UE-нің спорт командалары, Purple Aces, NCAA I дивизионының Миссури аңғары конференциясына қатысады. Оңтүстік Индиана университеті (USI) Эвансвилл қаласының шекарасынан тыс орналасқан мемлекеттік университет. 1965 жылы Индиана мемлекеттік университетінің филиалы ретінде құрылған бұл оқу орнында 11 021 студент (2019) оқып, Индиана штатындағы ең қарқынды дамып келе жатқан мемлекеттік университеттердің біріне жатады. USI-дің спорт командалары, Screaming Eagles, NCAA I дивизионының Огайо аңғары конференциясына қатысады. Бұл университет 2022–2023 оқу жылында I дивизионға көшті, ал бұрын NCAA II дивизионының Ұлы көлдер аймақтық конференциясының мүшесі болған. Эвансвиллдегі Ivy Tech Community College жүйесінің кампусы 1969 жылы Линкольнленд техникалық институты ретінде құрылды. Бүгінде ол Бірінші авенюдегі бұрынғы Рекс Мунди орта мектебінің ғимаратын иеленеді. Индиана университетінің медицина мектебінің филиалы 1972 жылы USI кампусында ашылды, ал 2018 жылы UE, USI және Ivy Tech университеттерімен бірлесіп жаңа салааралық академиялық денсаулық сақтау ғылымдары білім беру және зерттеу орталығына (Стоун отбасылық денсаулық сақтау ғылымдары орталығы) қала орталығына көшірілді. Қаладағы басқа кампустардың ішінде Окленд Сити университетінің ересектерге арналған және білімді кеңейту мектебі де бар.

Бастауыш және орта білім беру

Эвансвилл Вандербург мектеп корпорациясы бес мемлекеттік жоғары мектеп, 11 орта мектеп және 20 бастауыш мектептен құралған. Бұған қоса, екі шіркеу мектебі, екі жекеше мектеп және бір жеке мектеп бар. Католиктік білім беруді Эвансвилл Рим-католик епархиясы жүзеге асырады.

Көлік

Көптеген негізгі көлік түрлеріне тікелей қол жеткізу Эвансвиллді Индиана штатының әлемдік экономикасындағы маңызды факторға айналдырады. Қала автомобиль, теміржол, су және әуе көлігі жүйелерімен жабдықталған. Эвансвилл аймақтық әуежайы терминалда орналасқан және күніне 30-дан астам рейс ұсынады. Эвансвиллде қалааралық теміржолға ыңғайлы қолжетімділік жоқ. Эвансвиллде дамитын мемлекетаралық тас жол жүйесі бар. I-64 қаладан солтүстікке қарай сегіз шақырым қашықтықта орналасқан және Гибсон және Вандербург округтерінің шекарасымен өтеді. Бұл тас жол батысқа қарай Сент-Луиске, ал шығысқа қарай Луисвиллге дейін созылады. I-69, I-64-тен қаланың өркендеп дамыған шығыс жағындағы сауда ауданына және Ветерандар ескерткіш саябағы арқылы қаланың орталық бизнес ауданына ыңғайлы байланыс ұсынады. Сондай-ақ, ол солтүстікке қарай Индианаполиске дейін ұзартылуда. АҚШ-тың 41-ші тас жолы қаланың оңтүстігіндегі және солтүстігіндегі Принстон, Винсенн және Терре-Хаут қалаларын Би-стейт Вьетнам Алтын Жұлдызы көпірлері арқылы Хендерсонмен байланыстырады. Басқа да маңызды жергілікті мемлекеттік тас жолдарға 57-ші мемлекеттік тас жол, 62-ші мемлекеттік тас жол (Морган даңғылы / Ллойд шоссесі) және 66-шы мемлекеттік тас жол (Ллойд шоссесі / Даймонд даңғылы) жатады. Қоғамдық көлік жүйесіне Metropolitan Evansville Transit System (METS) кіреді, ол қаланың барлық аудандарына автобуспен тасымалдау қызметін ұсынады. Эвансвиллде велосипедшілер мен жаяу жүргіншілерге арналған бірнеше көп мақсатты жолдар бар, сонымен қатар көптеген аудандарда велосипедшілерге қалада жылжуға көмектесетін велосипед жолдары бар. Көптеген қалалар сияқты, Эвансвиллде де 20-ғасырға дейін электрлік трамвайлар қызмет көрсеткен. Қоғамға Uber және Lyft қызметтері қолжетімді, ал 2019 жылдың күзінен бастап жалға берілетін скутерлер де бар. Эвансвилл тарихи тұрғыдан теміржол қозғалысының орталығы болған. Эвансвилл және Кроуфордсвилл теміржолы алғаш рет 1853 жылы аяқталды. 20-ғасырдың басында Ірі Төрт, Иллинойс Орталық және Оңтүстік теміржолдары қалаға қызмет көрсетті. Чикаго және Шығыс Иллинойс 1935 жылы стансасын жабып, пойыздарын Луисвилл және Нэшвилл теміржол стансасына біріктірді. Эвансвиллдегі соңғы қалған депо, L&N стансасы, 1971 жылы Chicago & Eastern Illinois және Louisville & Nashville's Georgian-нің аты-жөні көрсетілмеген қалдықтарымен соңғы жолаушылар пойыздарын қабылдады: біреуі Сент-Луиске, екіншісі Нэшвилл арқылы Атлантаға. Бүгінде қалаға төрт ірі жүк теміржолы қызмет көрсетеді: CSX (Хауэлл ауданында ірі сарайы бар), Эвансвилл Батыс теміржолы, Индиана Оңтүстік-Батыс теміржолы және Норфолк Оңтүстік теміржолы. Эвансвиллдегі Хауэлл сарайы пойыздарды сұрыптап, құрастырады және айына 3000 жүк контейнері мен пиггибэк-трейлерді өңдеуге арналған интермодальдық мүмкіндіктерге ие. Огайо өзенінде бес ірі баржа компаниясы жыл бойы қызмет көрсететін үш мемлекеттік және бірнеше жеке порттық нысандар бар. Өзен Эвансвиллді АҚШ-тың орталық бөлігіндегі және Ұлы көлдердегі барлық өзен базарларымен, сондай-ақ Нью-Орлеан порты арқылы халықаралық базарлармен байланыстырады. Эвансвилл 125 жылдан бері АҚШ кеденінің кіру порты болып табылады. Осының арқасында халықаралық жүк Эвансвиллге кепілдікпен жеткізілуі мүмкін. Халықаралық жүк теңіз портына емес, Эвансвиллде кедендік рәсімдерден өтеді.

Коммуналдық қызметтер

Эвансвилл қаласына электр қуаты мен табиғи газды CenterPoint Energy компаниясы жеткізеді. Су және кәріз қызметтерін Эвансвилл су және кәріз басқармасы (Evansville Water & Sewer Utility) көрсетеді, ол Эвансвилл және айналасындағы 75 000-нан астам тұтынушыға су ұсынады. Огайо өзені қаланың ішу суының басты көзі болып табылады. Өзеннен су тартылып, тәулігіне 60 миллион галлон көлемді тазалау станциясында сүзіледі. Жүйеде шамамен 1000 мильге жуық су құбыры және 6000-ға жуық өрт сөндіру гидранты бар.

Полиция

1818 жылдан 1847 жылға дейін құқық тәртібін Уоррик округінің шерифі сақтап келген, ал 1847 жылдан 1863 жылға дейін қалалық маршал полиция бөлімімен бірге полициялық міндеттерді атқарды. 1863 жылы Эвансвилл полиция департаменті құрылды.

Кино және теледидар

1992 жылғы «Өз лигасы» фильміндегі ойын көріністері Боссе алаңында түсірілді. Бұл АҚШ-та әлі де қолданылып келе жатқан үшінші ең көне бейсбол стадионы (Бостонның Фенуэй паркі мен Чикагодағы Уригли алаңынан кейін). Алаң Расин Беллс командасының үй алаңы болды. 2014 жылғы Майкл Розенбаумның «Ескі күндерде» фильміндегі көріністер Эвансвиллдегі Грин Ривер жолында түсірілді. 1988–2018 жылдардағы «Розанна» ситкомының барлық сыртқы түсірілімдері Эвансвиллдің ішінде және айналасында түсірілген фотосуреттер. Коннерлердің үйі 619 Оңтүстік Раннимид даңғылында, ал «Лобо лаундж» – Эдгар және Луизиана көшелерінің қиылысындағы пиццерияда орналасқан. Шоудың продюсерлерінің бірі Мэтт Уильямс Эвансвиллде туған және Эвансвилл университетінің театр бағдарламасын бітірген. Ол «Wind Dancer Productions» компаниясының негізін қалаушы және «Үйді жақсарту» сияқты көптеген ситкомдарға, фильмдерге және Бродвейдің драмалық қойылымдарына қатысқан. «The Daily Show» бағдарламасы Эвансвилл туралы екі эпизодта айтты. Бірінші эпизодта комедиялық актер Кэррот Топтың тарихи «Жеңіс» театрын қайта ашуы туралы хабарлама болды. Екінші эпизодта бұрынғы мэр Рассел Ллойдтің сол күні Робертс стадионында өтетін Шердің қоштасу концертіне қатысу үшін қалалық кеңеске бармауы қысымға алынды. Эвансвилл Альтон Браунның «Асфальтта тойлау» сериалында да көрсетілді. Альтон және оның командасы тарихи «Грейхаунд» автобус станциясына автоматтары үшін, YWCA шайханасына түскі асқа және «Hilltop Inn» мейрамханасына ми сэндвичі мен бургу үшін барды. Басқа бағдарламалардың ішінде «Ghost Hunters» Уиллард кітапханасының «Сұр әйел» әруағын зерттеді, ал «The Weather Channel» арнасының «Storm Stories» бағдарламасы 2005 жылы қалаға келген жойқын дауыл туралы деректерді көрсетті. Қала 2007 жылғы «Prison Break» эпизодында «Чикаго» деген атпен қысқаша көрсетілді. 2012 жылы Эвансвилл британдық «Supersize vs Superskinny» телешоуында АҚШ-тағы ең семіз қала тұрғындарының саны бойынша бірінші орынға ие болғандықтан көрсетілді. Эвансвилл және көршілес Ньюбург 2014 жылы түсірілген «Ескі күндерде» көркем фильмінің түсірілім алаңы болды. Эвансвилл HBO-ның «Boardwalk Empire» сериалының үшінші және төртінші маусымдарында бірнеше рет есімдері аталды. 2021 жылы HBO-ның «Біз осындамыз» бағдарламасының эпизоды Эвансвиллде түсірілді.

Әдеби ақпарат құралдары

Эвансвилл Владимир Набоковтың 1955 жылғы «Лолита» романының бір бөлімінде, сондай-ақ Уокер Персидің 1962 жылғы «Кинотеатр» романында және Роберт Сильвербергтің 1969 жылғы «Қайта тірілу» ғылыми-фантастикалық романында айтылады. Эвансвилл 2004 жылы жарық көрген Майк Уикердің «Валгаллаға шақыру» тарихи романының негізгі оқиға орны. Роман екінші дүниежүзілік соғыс кезінде LST кеме құрылыс орындарына тыңшылық етуге тырысқан неміс тыңшысы Эрика Леманның құжаттарына негізделген. Джеймс Дерктің «Венгриялық рапсодия: Асырап алу туралы әңгіме» шығармасы Эвансвиллдегі бір жұптың тағдырына арналған, бұл әңгімелер «Evansville Courier & Press» газетінде жарияланған. Эвансвилл, Вансул деген атпен, пост-апокалиптикалық «Ежелгі Күннің нұры» романында пародиялық сатира ретінде бейнеленген. Томас Бергердің 1964 жылғы «Little Big Man» кітабындағы басты кейіпкер Джек Краббтың туған қаласы – Эвансвилл. Алайда, бұл туралы 1970 жылғы «Little Big Man» фильмінде еске салынбаған.