Кіріспе
Уабаш – АҚШ-тың Индиана штатындағы Уабаш округіндегі Нобл қалашығында орналасқан қала. Уабаш әлемдегі алғашқы электр жарығымен жарықтандырылған қала деп мәлімдейді, бұл 1880 жылдың 31 наурызында іске қосылды. Дегенмен, деректерді тексергенде, тек сот үйінің аумағы ғана жарықтандырылғаны анықталды. Бұдан басқа, қалада тарихи Eagles театры, Paradise Spring шарты жасалған жер (1826), Уабаш және Эри каналы, Пресвитериан шіркеуі (1880) және Мәсіхтің шәкірттері христиан шіркеуі (1865) бар.
Этимология
Уабаш атауы Майами-Иллинойс тайпасының «ақ тастардың үстінен ағатын су» деген сөзінен шыққан. Майами атауы Индиана штатының Хантингтон округіндегі өзеннің мөлдірлігін көрсетеді, онда өзеннің түбі әктаспен қапталған.
Тарих
Уабашқа алғашқы қоныс аударушылар 1829 жылы Paradise Spring шартының нәтижесінде келді. Уабаш қаласы 1834 жылғы көктемде полковник Хью Ханна және полковник Дэвид Беррлермен жоспарланды. Бұл қауым округ орталығы болып белгіленді және 1834 жылы қала ретінде тіркелді. Қаланың Уабаш және Эри каналына жақын орналасуы оның дамуына ықпал етті. 1870 жылы Уабаш округінің соты мен қаланың көп бөлігі өрттен қирады. Алайда, қаланың қайта құруға деген бейілділігі Уабаштың жаңаруына көмектесті. Big Four темір жолының салынуы шағын қаланың одан әрі өсуіне себеп болды, бірақ бұл каналға назар аудармауға әкелді. Уабаш 1870 жылы Чарльз Бруш ойлап тапқан жаңа көміртектік доғалы шамдарды пайдаланды. 1880 жылдың 31 наурызында 3000 шамдық төрт шам сот ғимаратының шатырынан ілінді. Шамдардан сот үйінің жертөлесіне дейін екі телеграф сымы тартылды, онда олар 12 ат күші бар бу машинасымен жұмыс істейтін генераторға қосылды. Джеймс М. Амос ғимараты, Downtown Wabash тарихи ауданы, East Wabash тарихи ауданы, First Christian Church, Honeywell Memorial қоғамдық орталығы, Honeywell Studio, McNamee Ford үйі, North Wabash тарихи ауданы, West Wabash тарихи ауданы және Соломон Уилсон ғимараты Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген.
The James M. Amoss Building, Downtown Wabash Historic District, East Wabash Historic District, First Christian Church, Honeywell Memorial Community Center, Honeywell Studio, McNamee Ford House, North Wabash Historic District, West Wabash Historic District, and Solomon Wilson Building are listed on the National Register of Historic Places.
Медиа
"Вабаш еркін саудашысы" газеті 1871 жылдан 1876 жылға дейін Вабаш қаласында шығарылды. "Wabash Weekly Courier" газеті 1876 жылдан 1887 жылға дейін шығарылды.
География
Уабаш өзені қаладан өтеді, Перу қаласына қарай ағып, онда ол бөлініп, аралдар тізбегін құрайды. Осы бөлікте құмды тілдер жиі кездеседі. 2010 жылғы халық санауы бойынша, Уабаш қаласының жалпы ауданы 9,128 шаршы миль (24 км2) құрайды, оның ішінде 8,89 шаршы миль (23 км2) (немесе 97,39%) құрлық, ал 0,238 шаршы миль (1 км2) (немесе 2,61%) су.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 10 666 адам, 4465 үй шаруашылығы және 2805 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 5068 тұрғын үй, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 96,3% ақ нәсілді, 0,4% афроамерикалық, 1,0% американдық үндістер, 0,5% азиялық, 0,6% басқа нәсілдерден және 1,2% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 2,0% құрады. 4465 үй шаруашылығының 29,3% құрамында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 45,7% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,5% күйеуі жоқ әйелдер, 4,7% күйеуі жоқ еркектер және 37,2% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32,6% жеке адамдардан тұрады, ал 14,9% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,31 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,88 адам. Қала тұрғындарының орташа жасы 41,3 жас. Тұрғындардың 22,5% 18 жасқа дейін, 7,9% 18 мен 24 жас аралығында, 24,7% 25 пен 44 жас аралығында, 26,4% 45 пен 64 жас аралығында және 18,8% 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қаланың жыныстық құрамы: 47,2% еркек және 52,8% әйел.
Жоғары білім
Уабаш қаласынан 20 миль радиуста 2 университет орналасқан. Олардың ең ірісі және ең танымалдары – Солтүстік Манчестердегі Манчестер университеті және Хантингтондағы Хантингтон университеті.