Кіріспе
*Lisp (немесе StarLisp) – бағдарламалау тілі, Lisp тілінің бір түрі. Ол 1985 жылы Thinking Machines Corporation компаниясының екі қызметкері Клифф Лассер және Стив Омохундро жаңа ғана пайда бола бастаған Connection Machine (CM) үшін тиімді, бірақ жоғары деңгейдегі бағдарламалау тілін ұсыну мақсатымен жасалған.
*Lisp (or StarLisp) is a programming language, a dialect of the language Lisp. It was conceived of in 1985 by two employees of the Thinking Machines Corporation, Cliff Lasser and Steve Omohundro, as a way to provide an efficient yet high level language for programming the nascent Connection Machine (CM).
Кіріспе
Қосылым машинасы жобаланып, құрастырылып жатқан кезде, оған белсенді түрде дамытылып жатқан жалғыз тіл PARIS (Parallel Instruction Set) деп аталатын құрастыру деңгейіндегі тіл болды. Машинаны бағдарламалаудың тиімдірек жолы қажет екені анық болды, және бұл дереу қажет еді. Connection Machine Lisp (CM Lisp) – Lisp бағдарламалау тілінің параллель есептеу мүмкіндіктерімен іске асырылуын күтуге болмады. CM Lisp-ті Дэнни Хиллис ұсынған еді, ал оның дамуы тағы бірнеше жылға созылатыны күтілуде.
Даму
Алдымен *Lisp интерпретаторы жасалды. *Lisp компиляторы *Lisp-ті Lisp және PARIS тіліне аудару арқылы Connection Machine машинасының теориялық мүмкіндіктерін пайдаланып gigaFLOPS жылдамдығына жету қажеттігі тез анықталды. *Lisp компиляторы Джефф Минси жазған және алғаш рет 1986 жылы жарияланды. 1987 жылы United Technologies компаниясының қызметкері Алан Эгольф және Thinking Machines компаниясының қызметкері Дж. П. Массар екі гигаФЛОП-тан астам өнімділікке ие тікұшақ оянының симуляторын жасады. *Lisp Simulator, стандартты, параллель емес машиналарда *Lisp кодын іске қосуға арналған эмулятор, сол кезде Дж. П. Массармен бірге жасалды. Бұл симулятор әлі де қолда бар және 2001 жылы Америка Ұлттық Стандарттар Институтының (ANSI) Common Lisp (CL) стандартына көшірілді. Түпнұсқа CL-де жазылған оның бұрынғы нұсқасы Карнеги Меллон университетінің (CMU) жасанды интеллект (AI) репозиторийінде сақталады. *Lisp-тің келесі нұсқалары, оның функциялары мен өнімділігін едәуір жақсартумен, Клифф Лассер, Джефф Минси және Дж. П. Массар 1989 жылға дейін дамытты. *Lisp 1990-1991 жылдар шамасында J. P. Massar және Mario Bourgoin-мен бірге Thinking Machines CM5 машинасына енгізілді.
Іске асыру
StarLisp Common Lisp (CL) тілінде жазылған, сондықтан CL-ның толық қуаты оған қолдау көрсетті. Connection Machine-ды пайдалану үшін хост немесе интерфейс қажет болды. *Lisp-ті пайдалану үшін, бұл интерфейс CL-ді іске қоса білуі керек еді. Symbolics машиналары Genera жүйесімен, ал Sun Microsystems жұмыс станциялары Lucid Inc. компаниясының Lucid Common Lisp бағдарламасын қолдана отырып *Lisp-ті пайдалануға мүмкіндік берді. StarLisp Parallel Variables (PVARS) арқылы жұмыс істеді. Бұл Connection Machine жадының көрінісі болды және негізінен векторлар түрінде ұсынылды: әрбір CM процессоры (немесе виртуалды процессор) үшін бір элемент. StarLisp PVARS-тағы стандартты операциялардан, мысалы, векторларды қосу және көбейту сияқты, сонымен қатар деректерді тиімді бағыттау үшін CM байланыс аппараттарын пайдаланып PVAR элементтерін қайта реттейтін байланыс амалдарынан тұрды.