Кіріспе

Электрондық техникада жергілікті генератор (LO) – сигналдың жиілігін өзгерту үшін араластырғышпен қолданылатын электрондық генератор. Бұл жиілік түрлендіру процесі, сондай-ақ гетеродинингі деп аталады, жергілікті генератордың жиілігі мен кіріс сигналының жиілігінен қосынды және айырма жиіліктерін тудырады. Белгілі бір жиілікте сигналды өңдеу радио қабылдағыштың жұмысын жақсартады. Көптеген қабылдағыштарда жергілікті генератор мен араластырғыштың функциясы "конвертер" деп аталатын бір сатыда біріктіріледі, бұл екі функцияны бір белсенді құрылғыға біріктіру арқылы орынды, құнды және қуатты үнемдеуге мүмкіндік береді.

Қолданбалар

Жергілікті генераторлар радио қабылдағыштардың ең көп таралған түрі – супергетеродинді қабылдағышта қолданылады. Олар сонымен қатар көптеген басқа байланыс тізбектерінде де қолданылады, мысалы, модемдерде, кабельдік теледидар приставкаларында, телефон магистральдық желілерінде қолданылатын жиілік бөлу мультиплекстеу жүйелерінде, микротолқындық релелік жүйелерде, телеметрия жүйелерінде, атомдық сағаттарда, радиотелескоптарда және әскери электрондық қарсы шаралар (қарсы кедергі) жүйелерінде. Спутниктік теледидарды қабылдау кезінде спутниктен қабылдау антеннасына дейін қолданылатын микротолқындық жиіліктер антеннаға орнатылған жергілікті генератор және араластырғыш арқылы төменгі жиілікке түрлендіріледі. Бұл қабылданған сигналдарды бастапқы қабылдау жиілігінде қабылдауға болмайтын сигнал жоғалуына ұшырамайтын кабельдің ұзындығы бойынша жіберуге мүмкіндік береді. Бұл қолданымда жергілікті генератордың жиілігі тұрақты, ал төмендетілген сигналдың жиілігі өзгермелі.

Жүгіру талаптары

Қабылдағыш құрылымында жергілікті осцилляторларды қолдану кезінде, қате сигналдардың сәулеленбеуіне көңіл бөлу қажет. Мұндай сигналдар басқа қабылдағыштардың жұмысына бөгдел келтіруі мүмкін. Сигналды өңдеу жүйесінің тиімділігі жергілікті осциллятордың сипаттамаларына байланысты. Жергілікті осциллятор тұрақты жиілікті, аз гармоникасы бар күйде шығаруы керек. Тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін температура, кернеу және механикалық өзгерістер ескерілуі тиіс. Осциллятор, микшерлер немесе жиілік көбейтушілер сияқты келесі схемалардың сатыларын тиімді басқару үшін жеткілікті шығыс қуатына ие болуы керек. Сигналдың уақыты маңызды жағдайларда, фазалық шу деңгейі төмен болуы тиіс. Каналдық қабылдағыш жүйесінде жиілік синтезаторының дәлдігі, қажетті сигналдардың каналдар арасындағы қашықтығымен үйлесімді болуы керек.

LO түрлері

Кристаллдық осциллятор – бұл жергілікті осциллятордың жиі қолданылатын түрі, ол салыстырмалы түрде төмен бағамен жақсы тұрақтылықты және өнімділікті қамтамасыз етеді, бірақ оның жиілігі бекітілген, сондықтан жиілікті өзгерту үшін кристалды ауыстыру қажет. Әртүрлі жиіліктерге қосылу үшін өзгермелі жиілікті осциллятор қажет, бұл тұрақтылық пен қосылу мүмкіндігі арасындағы шарттылыққа әкеледі. Жоғары жылдамдықты цифрлық микроэлектрониканың дамуымен қазіргі жүйелер тұрақты және қосылатын жергілікті осциллятор алу үшін жиілік синтезаторларын қолдана алады, бірақ соңғы нәтижеде қанағаттанарлық шу деңгейін сақтау үшін сақтану қажет.

Қалайсыз LO шығарындылары

Жергілікті осциллятор сәулесін анықтау, мысалы, автомобильдік радар детекторларын анықтау немесе кейбір елдерде лицензияланбаған теледидар қабылдағыштарын анықтау сияқты жағдайларда, қабылдағыштың бар екенін ашып көрсетуі мүмкін. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтас әскерлерге супергетеродин қабылдағыштарына ие болуға тыйым салынған, себебі олардың қарсыластары жергілікті осциллятордың сәулеленуін анықтай алатын құралдары болған. Осының салдарынан әскерлер қазір "шайыр радиосы" деп аталатын, жергілікті осцилляторы жоқ қарапайым, импровизацияланған радио қабылдағыш жасауға мәжбүр болды.