Кіріспе

Полимер

Сызықтық төмен тығыздықты полиэтилен (LLDPE) – негізінен сызықтық полимер (полиэтилен), көптеген қысқа тармақтары бар, әдетте этиленнің ұзын тізбекті олефиндермен сополимерленуі арқылы өндіріледі. Сызықтық төмен тығыздықты полиэтилен, дәстүрлі төмен тығыздықты полиэтиленнен (LDPE) ұзын тізбекті тармақтанудың болмауына байланысты құрылымдық тұрғыдан ерекшеленеді. LLDPE-нің сызықтығы LLDPE және LDPE-нің өндіріс процестерінің өзгешелігінен туындайды. Жалпы, LLDPE этиленді және бутен, гексен немесе октен сияқты жоғары альфа-олефиндерді сополимерлеу арқылы төмен температурада және қысымда өндіріледі. Кополимерлеу процесі нәтижесінде LLDPE полимері пайда болады, ол дәстүрлі LDPE-ге қарағанда молекулалық салмағының таралуы тар және сызықтық құрылымымен байланысты реологиялық қасиеттері айқын түрде ерекшеленеді.

Өндіріс және қасиеттері

LLDPE өндірісі көшпелі металл катализаторларымен, әсіресе Ziegler немесе Philips типтес катализаторлармен басталады. Нақты полимерлену процесі ерітінділік фазада немесе газ фазалық реакторларда жүзеге асырылуы мүмкін. Әдетте, октан ерітінділік фазада комономер болып табылады, ал бутен және гексен газ фазалық реакторда этиленмен сополимерлендіріледі. LLDPE, LDPE-ге қарағанда жоғары керілу беріктігіне және соққыға, тесілуге төзімділікке ие. Ол өте икемді және кернеу кезінде созылады. Одан жақсы қоршаған орталық кернеуден жарылуға төзімді, жіңішке пленкалар жасауға болады. Химиялық заттарға жақсы төзімді. Оның электрлік қасиеттері жақсы. Дегенмен, оны LDPE сияқты өңдеу оңай емес, жылтырлығы төмен және жылумен дәнекерлеу диапазоны шектеулі.

Өңдеу

LDPE және LLDPE ерекше реологиялық немесе балқу ағыны қасиеттеріне ие. LLDPE молекулалық салмағының тар таралуы мен қысқа тізбек тармақталуына байланысты серпімге аз сезімтал. Экструзия сияқты кесу процесінде LLDPE көбірек тұтқыр болып қалады, демек, бірдей балқу индексі бар LDPE-ге қарағанда өңдеуі қиын. LLDPE-нің серпімге сезімталдығы төмен болғандықтан, экструзия кезінде полимер тізбектерінің тез босаңсуына мүмкіндік береді, сондықтан физикалық қасиеттері көпіршік қатынастарының өзгеруіне бейім. Балқуда созылғанда LLDPE барлық деформация жылдамдықтарында төмен тұтқырлыққа ие. Бұл оның LDPE сияқты созылғанда қатаятынын білдірмейді. Полиэтиленнің деформация жылдамдығы артқан сайын, тізбектердің араласуына байланысты LDPE тұтқырлығы күрт өседі. LLDPE-де бұл құбылыс байқалмайды, себебі LLDPE-де ұзын тізбек тармақтануының болмауы тізбектерге созылғанда бір-бірімен араласпай, сығуға мүмкіндік береді. Бұл қасиет пленка қолдану үшін маңызды, өйткені LLDPE пленкаларын жоғары беріктік пен қатаңдық сақтай отырып, оңай жұқарта алады. LLDPE-нің реологиялық қасиеттері "серпімде қатаң" және "созылғанда жұмсақ" деп сипатталады. LLDPE қайта өңделуге жарамды, бірақ одан қоқыс контейнерлерінің қаптамалары, ағаш, ландшафттық байланыстар, еден плиткалары, компост жәшіктері және жіберу конверттері сияқты басқа да өнімдер жасалады.

Қолдану

LLDPE полиэтиленнің барлық дәстүрлі нарықтарына еніп үлгерді; ол пластикалық қаптар мен пленкаларда (мұнда салыстырмалы LDPE-ге қарағанда жұқарақ қалыңдық қолдануға мүмкіндік береді), тағамдық орама, созылатын орама, қапшықтар, ойыншықтар, қақпақтар, құбырлар, шелектер мен ыдыстар, кабельдерді орау, геомембраналар және көбінесе иілгіш түтіктерді жасауға қолданылады. 2013 жылы LLDPE әлемдік нарығының көлемі 40 миллиард долларды құрады. Металлоцен катализаторларын пайдаланып өндірілген LLDPE, mLLDPE деп аталады.