Кіріспе

Ұлыбританиядағы теле- және кино өндірісі мен тарату компаниясы. Incorporated Television Company (ITC), немесе АҚШ-та ITC Entertainment деп аталған, телебағдарламаларды өндіру және таратумен айналысқан британдық компания болды.

Теледидар бағдарламаларын шығаратын компания

Телевизия магнаты Лю Грейд 1954 жылы Принс Литтлер мен Вал Парнеллмен бірге Incorporated Television Programme Company (ITP) компаниясын құрды. Бастапқыда Ұлыбританияның жаңа ITV желісі үшін мердігер ретінде құрылған компания, Тәуелсіз Телевизиялық Орталық Грейд отбасының компанияларына ойын-сауық бизнесінде тым көп билік беруі мүмкін деп санағандықтан, келісімшартқа ие бола алмады (олардың ірі талант агенттіктері мен театрлық қызығушылықтары болған). Бірақ Тәуелсіз Телевизиялық Орталық ITP-нің жаңа желілік компанияларға сата алатын өз бағдарламаларын жасауға құқылы екенін мәлімдеді. ITP өндіріс бюджетінің басым бөлігін "Робин Гудтың оқиғалары" (ITV, 1955–1959) сериалын жасауға жұмсады.

Теледидар компаниясы

1957 жылы қазір Incorporated Television Company (ITC) деп белгілі болған компания Associated Television (ATV) компаниясының еншілес кәсіпорнына айналды. ABC компаниясы Associated British Cinemas (Television) Ltd компаниясынан заңдық шаралар қолдану туралы алдын ала ескертулерден кейін осы атауды қабылдады. Ол сондай-ақ ATV материалдарын Ұлыбританиядан тыс елдерге таратты және ATV үшін, сондай-ақ АҚШ-та тарату үшін өзінің бағдарламаларын өндірді. 1966 жылдан 1982 жылға дейін ATV компаниясының сатып алынуынан кейін Associated Communications Corporation компаниясының еншілес кәсіпорны болды. "ITC" аббревиатурасы екі мағынаны білдірді: Америкаға сату үшін – Independent Television Corporation, ал әлемнің қалған бөлігіне сату үшін – Incorporated Television Company. American Independent Television Corporation 1958 жылы Джек Вратермен бірлесіп құрылды. 1958 жылдың қыркүйегінде ол Television Programs of America (TPA) компаниясын 11,350,000 долларға сатып алды. Вратер онжылдықтың соңында өзінің үлесін Лью Грейдке сатты. ITC компаниясының 1960 және 1970 жылдардағы британ үкіметінің экспорттық кампаниялары кезінде қол жеткізген үлкен шетелдік сатулары ACC компаниясына көп рет Королеваның экспорттық сыйлығын алуға мүмкіндік берді.

Беделі

ITC 1960 және 1970 жылдары түсірілген көптеген табысты британдық культ телесериалдарының артында тұрған компания ретінде ең жақсы танымал, мысалы, "Киелі", "Рэндалл және Хопкирк (Deceased)", "Қауіпті адам", "Барон", "Гидеон жолы", "Чемпиондар", "Тұтқын", "Thunderbirds", "Капитан Скарлетт және Mysterons", "Stingray", "Джо 90", "Интерпол шақыруы", "Чемоданмен адам", "Адам есебі", "S департаменті", "The Persuaders!", "Джейсон Кинг", "Саяшы", "Қорғаушылар", "Ғарыш 1999" және "Киелінің қайта оралуы". Бұл компания сонымен қатар ATV Elstree Studios-та түсірілген және Ұлыбританияда ATV, ал АҚШ-та ITC таратып берген "The Muppet Show" және "Sesame Street-тегі Джули" телешоуларының өндірісшісі болды.

Өндіріске енгізу

ITC бұрынғы американдық продюсер Ханна Вайнштейн Лью Грейдке жүгінген кезде өндіріс компаниясы ретінде құрылды. Вайнштейн "Робин Гудтың оқиғалары" деп аталатын бағдарлама жасауды жоспарлаған. Вайнштейн осы сериалды ITV үшін жасауды және бір мезгілде американдық теледидар тарату компаниясы Official Films арқылы АҚШ-та сатуды ұсынды. Сериал 1955 жылдан 1959 жылға дейін CBS және ATV Лондон арналарында көрсетіліп, екі елде де үлкен сәттілікке ие болды.

"Жер үзілістері"

Грейд шетелдегі сату және түсті теледидардың әлеуетін түсінді (Сэр Ланселоттың оқиғаларының соңғы 14 эпизоды Ұлыбританияда түсті теледидардан он жыл бұрын түсірілді), ал ITC жоғары өндіріс сапасын экзотикалық локациялармен және көптеген телебағдарламалары үшін сол табысты формуланың түрлендірілген нұсқаларын үйлестірді.

ITC АҚШ бағдарламалары

ITC сериалдарының көпшілігі Ұлыбританияда өндірілсе де, ITC көбінесе Американың «Телевизиялық бағдарламалар» (TPA) компаниясымен жұмыс істеді және бірнеше сериал Америкада түсірілді. АҚШ-та өндірілген ең алғашқы ITC сериалы – «Fury» болуы мүмкін. Бұл 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында NBC арнасында көрсетілген, сүйікті шабыс жылқысы туралы сенбі күнгі таңертеңгі тікелей эфирлік сериал еді. 1963 жылы Джерри Андерсонның «Андерсон Провис (AP) Фильмдері» ACC құрамына кірді және «Fireball XL 5», өте сәтті балалар сериалы «Thunderbirds» және оның ізбасары «Century 21 Television/Cinema Productions» компаниясы «Captain Scarlet and the Mysterons» сериалдарын жасады. ITC сонымен қатар Андерсон жасаған, ересектер нарығына бағытталған бағдарламаларды қаржыландырды, оның ішінде «UFO» және «Space: 1999» сериалдары бар. ITC-нің тікелей өтінішімен «Герри Андерсонды зерттеушілер қоғамы» – «Fanderson» қоғамы құрылды. ITC-нің тағы бір балалар сериалы – «The Adventures of Rupert Bear», бұл «Daily Express» газетіндегі мультфильм кейіпкерінің алғашқы теледидардағы көрсетілімі болды. ITC (итальяндық RAI компаниясымен серіктестікте) Франко Зеффиреллидің «Назареттен келген Иса», «Заң беруші Мұса» және Грегори Пекпен түсірілген «Қызыл және қара» телефильмінен тұратын Киелі кітаптарға негіделген мини-сериалдарын жасады. 1978 жылы ITC америкалық бағдарламаларды өндіру үшін «Marble Arch Productions» еншілес компаниясын құрды, ол 1982 жылы «ITC Productions» деп қайта аталды. Телефильмдер мен мини-сериалдардан басқа, «Marble Arch» тек екі ситком өндірді: «Maggie», ол ABC арнасында 1981 жылдан 1982 жылға дейін көрсетілді, және «The Two of Us», ол CBS арнасында сол маусымда көрсетілді. Атын өзгерткеннен кейін ITC сериалдар мен табысты алғашқы синдикация нарығына кеңірек енуге тырысты. 1990 жылы ITC қаржылық шығындарға байланысты «Marble Arch» компаниясын сатуға ұсынды; ол ақыры «Interscope Communications» кино және теледидар өндірісі компаниясына сатылды, ол «Marble Arch» компаниясының бұрынғы міндеттерін өз мойнына алды, ал «Interscope» жобаларын тарату және бірлесіп қаржыландыруды ITC өз қолына алды. Компания 1993 жылға дейін продюсер Дэвид Гербермен келісімге келгенге дейін алғашқы теледидар өндірісіне оралмады. «Interscope» «PolyGram» компаниясымен сатып алынғаннан кейін ITC компаниясымен ортақ меншікке қайта оралды.

Фильмдер және әртүрлі бағдарламалар

Телевизиялық бағдарламалардан өзге, ITC бірнеше фильмдер де өндірді. 1976 жылы компания General Cinema Corporation компаниясымен бірігіп, Associated General Films құрды және «Voyage of the Damned», «Capricorn One» және «The Eagle Has Landed» фильмдерін жасады; серіктестік келесі жылы тоқтатылды. ITC өндірген басқа фильмдердің қатарында «Бразилиядан келген жігіттер», «Қызғылт пантераның оралуы», «Соңғы бір мүйізді бұзау» және Джим Хенсон компаниясының бірнеше туындылары бар: «Қараңғы кристалл» және алғашқы екі «Маппет» фильмі – «Маппет киносы» және «Ұлы Маппет капері». Бастапқыда ITC өндірген фильмдер 1979 жылға дейін басқа АҚШ студияларына лицензия бойынша берілді, содан кейін ITC Ұлыбританиядағы тағы бір өндіріс компаниясы – Thorn EMI Screen Entertainment компаниясымен серіктестік құрып, Associated Film Distribution құрды, ол екі компанияның фильмдерін, сондай-ақ басқа өндіріс компанияларынан алынған фильмдерді көрсетті. 1979 жылы Euston Films (Thames Television иелігінде) үлгісімен Black Lion Films еншілес компаниясы құрылды, бірақ оның ең танымал туындысы – «The Long Good Friday» фильмі HandMade Films компаниясына сатылды.

1980 жылдар

1980 жылдың жазында AFD компаниясының алты апта аралығында шыққан екі фильмі тарату компаниясының тарауына себеп болды. Диско музыкасының өрбу кезеңінде Village People тобын көрсету мақсатымен түсірілген «Can't Stop the Music» фильмі 1980 жылдың 20 маусымында шықты, алайда сол кезде дисконың танымалдылығы төмендеп, музыка тыңдаушылары наразылық білдіріп жатқан болатын. Фильмге сын көп болды, 20 миллион долларлық бюджеттен бар болғаны 2 миллион доллар табыс әкелді. 1980 жылдың 1 тамызында шыққан «Титаникті көтеру!» фильміне автор Клайв Касслер шығар алдынан сын айтты, ал фильм өндіріс шығындарының аз бөлігін ғана өтеді. Грейд өзі белсенді фильм өндірісінен зейнетке шығып, «Атлантиканы түсіру» арзанға түсер еді деген пікір білдірді. Касслер «People Weekly» журналына: «Фильм соншалықты нашар болды, ойға сыймайды» деді. Фильмдердің сәтсіздігінен кейін ITC және EMI компаниялары Universal Pictures компаниясына AFD және оның кітапханасына тарату құқықтарын сатуға келісті. Алайда, сол кезде пост-өндірісте болған AFD фильмдерінің шығуына AFD өзі жауапкершілік алды, сату кезінде өндірісте болған қалған фильмдерді шығару үшін, «Жалғыз салт аттының аңызынан» бастап, «Алтын көл», «Софидің таңдауы», «Қараңғы кристал» және «Ұлы маппеттер» фильмдерін қоса алды. Осы мәліметтерді жазу кезінде, әр түрлі авторлық құқықтар тиісті иелеріне қайтарылды, бірақ Universal әлі де AFD компаниясының бастапқыда шығарған ITC және EMI фильмдерінің көпшілігіне театрлық құқықтарды сақтап тұр. AFD фиаскосы Грейдтің ойын-сауық империясына соққы болды; Грейд 1980 жылғы франшизалық раундтан кейін ITV-ден шығарылды, бұл ACC компаниясы ATV-дегі акцияларының көпшілігін сатуға және ATV Midlands компаниясын жаңа Central Independent Television компаниясына айналдыруға міндетті еді. Тәуелсіз хабар тарату органы бұрын ATV-нің Midlands аймағына берілмеушілігін сынаған, олар ATV-мен бірге жоғары бюджеттік өндірістер жасауды қолдаған болатын. 1982 жылдың жазында ACC компаниясының көпшілік үлесі австралиялық қаржыгер Роберт Холмс-а-Кортқа сатылды, бұл соңғы соққы болды. Грейд Кортты дос санап, оған ACC компаниясының көпшілік бақылауын сатып алуға рұқсат берді. Ол содан кейін Корт кеңес залында Грейдке қарсы төңкеріс жасап, ACC және ITC компанияларының көптеген қызметкерлерін жұмыстан босатты (Грейд қайғылы түрде атап өткендей, тіпті оның шай дайындаушысын да). Корттың бақылауын алғаннан кейін ITC компаниясы төмен профильді сақтап, негізінен теледидар фильмдерін және басқа жобаларды жасады, сондай-ақ олардың бұрынғы каталогын таратумен айналысты. Компания сонымен қатар Kings Road Entertainment компаниясының теледидар тарату құқықтарын алды. 1987 жылы ITC және HBO компаниялары HBO-ның түпнұсқа фильмдерін таратуды ITC-ге беру туралы келісімге келді. Сол жылы серіктестік одан әрі кеңейтілді, өйткені екі компания HBO эксклюзивті фильмдерін бірлесіп шығару туралы келісімге келді (HBO үйдегі бейне құқықтарын сақтайтын, ал ITC шетелдік және теледидар тарату құқықтарын алды). 1988 жылы ITC компаниясының иелері The Bell Group компаниясын Bond Corporation сатып алды. Содан кейін жаңа иелері активтерді жою бағдарламасын бастады. 1988 жылдың қарашасында ITC Entertainment компаниясын оның басшылығы сатып алды. 1990 жылы ITC теледидар өндірісінен бас тартып, төмен бюджеттік көркем фильмдерге назар аударды. 1993 жылы компания продюсер Дэвид Гербермен келісім жасасқанға дейін ITC теледидар өндірісін қайта бастамады. Грейд 1998 жылдың желтоқсанында қайтыс болғанға дейін ITC компаниясына кеңесші ретінде қайта оралды. 1997 жылы PolyGram Television компаниясына қосылды. 1998 жылдың 10 желтоқсанында Universal Studios компаниясының анасы Seagram PolyGram компаниясын 10,2 миллиард долларға сатып алды. 1999 жылдың қаңтар айының басында Карлтон Коммуникациялар ITC теледидар және кино кітапханасын PolyGram/Seagram компаниясынан 91 миллион фунт стерлингке сатып алды, бұл ATV және Central Television бағдарламалық кітапханасын қайта біріктірді және оның кітапхана бөлімшесінің қорын екі есеге арттырды (Carlton International деп аталды), оған барлығы 15 000 сағаттық бағдарламалық материал жинақталды. Карлтон төрағасы Майкл Грин: «ITC кітапханасы – патшаның асыл тасы. Біз оны Ұлыбританияның кино және теледидар мұрасының басқа асыл тастарымен бірге керемет кітапханамызда біріктіре аламыз» деді. 2004 жылы Карлтонды Granada plc сатып алды (содан кейін оны ITV plc деп атады). ITV Studios ITC компаниясының бастапқы өнімдерін теледидар және интернет желісі арқылы қайталау, кітаптар және DVD және Blu-ray дискілері арқылы шығаруды жалғастыруда.

Қазіргі құқықтардың иелігі

Бүгінгі таңда негізгі құқықтар ITV Studios Global Entertainment компаниясына, ITV plc және оның тиісті алдыңғы компаниялары арқылы тиесілі, бірақ көбінесе Shout! Factory бүкіл әлемдік тарату құқығына ие (АҚШ-тағы театрлық таратуын Shout! компаниясының Westchester Films бөлімшесі жүзеге асырады, бұл құқықтар бұрынғы таратушылар Metro Goldwyn Mayer және Park Circus кинокомпанияларынан берілген). Өз кезегінде, Shout! Солтүстік Америкадағы ITC Entertainment кітапханасының көп бөлігіне бейне тарату құқықтарын Lionsgate Home Entertainment компаниясынан алды (оның алдыңғы компаниясы Artisan Entertainment 1990 жылдардың басынан бері ITC-нің каталогына құқық иеленді және 1980 жылдан бері ITC-нің теледидар өнімдерін лицензиялады). ITC-нің көркем фильмдер каталогына арналған американдық бейне тарату құқықтары алғаш рет 1980 жылы Magnetic Video компаниясына лицензияланды, ал осы компанияның мұрагерлері – 20th Century Fox Video және CBS/Fox Video – бірнеше жыл бойы құқықтарды сақтап келді; 1988 жылдан бастап J2 Communications компаниясына (ITC Home Video таңбасымен) лицензия берілді. Бұл, J2 иелігіндегі National Lampoon IP құқықтарына қатысты ITC мен J2 арасындағы сот дауынан кейін аяқталды, себебі ITC J2-нің білімі мен келісімінсіз осы құқықтарды аукционға сатуға тырысты. ITC-нің теледидар өнімдеріне келетін болсақ, Carlton (кейін Granada және қазір ITV) осы шоулардың бір бөлігін Еуропа мен Солтүстік Америкада DVD форматында шығарды. Дегенмен, бірнеше ерекшеліктер болды: «Робин Гудтың оқиғалары» және 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басындағы басқа да оқиғалы сериалдар Network компаниясымен DVD форматында шығарылды, сондай-ақ «Strange Report» да осы компаниямен шығарылды. 1960 және 1970 жылдардағы көптеген драмалық шоулар кейіннен Network компаниясымен лимиттік басылымдағы жинақтар түрінде шығарылды. 2005 жылы компанияның құрылғанына 50 жыл толуына орай Network «ITC 50» атты DVD жинағын шығарды, онда ITC-нің он сегіз әртүрлі туындысынан эпизодтар енді. The Walt Disney Company 2004 жылдан бері Muppets франшизасына ие, оның ішінде ITC-нің «The Muppet Show», «The Muppet Movie» және «The Great Muppet Caper» фильмдері бар, бірақ Universal Pictures соңғы екі фильмнің отандық театрлық құқықтарын сақтайды. Jim Henson Company ITC-нің «The Dark Crystal» фильмін сатып алғандықтан, ол фильмді компаниядан өндіріс аяқталғаннан кейін сатып алды. Universal фильмнің отандық және халықаралық театрлық құқықтарын сақтап отыр, бірақ оның үй бейне құқықтары Sony Pictures Home Entertainment компаниясына лицензияланды, ал теледидарлық тарату құқықтары Sony Pictures Television компаниясына лицензияланды.

ITC Entertainment-тің өндірістері мен дистрибуцияларының тізімі

ITC бірнеше онжылдықтар бойы кино және теледидар саласында кең ауқымды мазмұн өндіріп, таратты. ITC өндірген және таратқан туындылар тарихи оқиғалардан бастап, шпиондық және әрекет фильмдеріне, содан кейін балалар мен ересектерге арналған ғылыми фантастикаға дейін, түрлі жанрларды қамтыды, сондай-ақ көптеген тақырыптарды қамтитын фильмдер де болды. ITC таратқан бағдарламалардың толық тізімін ITC таратқан бағдарламалар бетінен табуға болады.

Студиялар

ITC-нің өз студиясы болған жоқ. Бағдарламалар бірнеше жайларда түсірілді, бірақ ең көбі ABPC-нің Elstree киностудиясында (ATV-нің жақын орналасқан Clarendon Road Studios, Borehamwood студиясымен шатастырмаңыз, ол тікелей эфир/видеотаспалармен жұмыс істейтін жай болды және қазір BBC Elstree деп аталады). Дегенмен, MGM British Studios комплексі Borehamwood-та, ал Rank Organisation-ның Pinewood және Shepperton студиялары да қолданылды. "Ghost Squad" Beaconsfield-тегі Independent Artists Studio-да түсірілді.