Кіріспе

20 жасқа дейінгі хоккей – 15-20 жастағы ойыншылар арасындағы әуесқой хоккей. Ұлттық жасөспірімдер құрамалары жыл сайын IIHF Әлемдік жасөспірімдер чемпионатында бақ сынасады. АҚШ-тың жасөспірімдер ұлттық хоккей құрамасы 2024 жылғы Әлемдік жасөспірімдер чемпионатының қазіргі чемпионы.

Канада хоккейі

Канадалық клуб жүйесінде жасөспірімдер хоккейінің төрт деңгейі бар: 1. Басты Жас, 2. Жас А, 3. Жас В және 4. Жас С. Канадалық жас лигаларында ойнайтын барлық командалар Канадада орналасқан емес. 2024 жылы Канаданың әртүрлі Басты Жас және Жас А лигаларында ойнайтын шамамен он екі АҚШ командасы болды. 2023 жылы BC Hockey өзінің жалғыз Жас А лигасының тарауынан кейін өзінің жасөспірімдер жүйесін қайта құру жоспарларын жариялады. Оның үш Жас В лигасы (PJHL, KIJHL және VIJHL) «Жас А 2-деңгей» деп қайта аталды, ал кейбіреулерін тәуелсіз бағалаудан кейін «Жас А 1-деңгей» деп атау жоспарланған. «Жас А 1-деңгей» деңгейіне көтерілген командалар CJHL-ге мүшелікке үміткер болады деп күтілді, бұл Hockey Canada және оның аймақтық бөлімшелері басқаратын Жас А лигаларының қауымдастығы. BC Hockey бағалауды 2024–25 маусымында аяқтауды күтті.

Жас А

Junior A (Квебектегі Junior AAA; Британдық Колумбиядағы 1-деңгей) хоккейі Major Junior-ден бір деңгей төмен. Оны Канада хоккейінің тиісті аймақтық тармақтары басқарады. CJHL – тоғыз Junior A лигасының қауымдастығы: AJHL, SJHL, MJHL, SIJHL, NOJHL, OJHL, CCHL, LHJQ және MHL. Ұлттық чемпионат – «Жүз жылдық кубок». Major Junior ойыншыларынан өзгеше, Junior A ойыншылары NCAA-ға қатысу құқығын сақтайды және АҚШ-та колледж хоккейінде ойнау мүмкіндігіне ие. 2023 жылы BCHL Канада хоккейі жүйесінен шығып, тәуелсіз лигаға айналды. Оған жауап ретінде BC Hockey өзінің Junior хоккей жүйесін қайта құру жоспарларын жариялады, оның ішінде кейбір Junior B командаларына (BC Hockey-дің «Junior A Tier 2» деп аталатын) Junior A-ға (BC Hockey-дің «Junior A Tier 1» деп аталатын) көтерілу және соңында Канада Junior хоккей лигасына мүше болу мүмкіндігі қарастырылды. Лига бағалаудың 2024–25 маусымда аяқталуын күтті.

Жас Б

Junior B (Квебектегі Junior AA; Британдық Колумбиядағы 2-ші деңгей) 1933 жылы Мемориал кубогына қатыса білетін және қатыса алмайтын командаларды ажырату мақсатымен құрылды. Канада бойынша маңызды чемпионаттар: Оңтүстік Онтариодағы Сазерленд кубогы, Оттава аймағындағы Баркли кубогы, Квебектегі Купе Додж, Атлантика провинцияларындағы Дон Джонсон кубогы және Британдық Колумбиядан Солтүстік-Батыс Онтариоға дейінгі Батыс Канаданың барлық аймақтарын қамтитын Кейнстон кубогы.

Жас С

Junior C (Квебектегі Junior A) әдетте жергілікті жарыстардан тұрады, бірақ кейбір аймақтарда бәсекеге қабілетті деп есептеледі және Junior B командалары үшін іріктеу немесе резервтік командалар болып табылады. Онтарионың Junior C хоккейінде 1938 жылы алғаш рет табысталған Кларенс Шмалц кубогы үшін жеті ойыннан тұратын бес турдан (командаға дейін 42 ойын) плей-офф өткізіледі. Онтарионың Junior C плей-оффы провинцияның жеті аймақтық лигасының алтауы арасында өтеді. Квебек пен Манитобаның батысында Junior C хоккейі жергілікті жасөспірімдер хоккей жүйесінің жалғасы болып табылады және кейде «Жастар» немесе «Үй лигасы» деп аталады. Онтарио, Манитоба және теңіз жағалауында Junior C жасөспірімдер хоккей жүйесінен тәуелсіз, бірақ көбінесе демалыс мақсатында ұйымдастырылады.

АҚШ хоккейі

Америка Құрама Штаттарындағы жасөспірімдер шайбалы хокеюін USA Hockey ұйымдық түрде басқарады. Ең жоғары деңгей – I деңгейі, оны АҚШ Хоккей лигасы көрсетеді. II деңгейін Солтүстік Америкалық хоккей лигасы құрайды. Ел бойынша бірнеше III деңгейлі және тәуелсіз аккредиттелген лигалар бар. Кейбір АҚШ-тағы командалар АҚШ Хоккейінің құрылымынан тыс, Канада лигаларында ойнайды.

I деңгей

Құрама Штаттар хоккей лигасы (USHL) қазіргі уақытта елдегі жалғыз I деңгейлі лига болып табылады, ол орталық және орталық-батыс АҚШ-тағы командалардан тұрады. USHL, мансабының кейінгі кезеңінде NCAA құқығын сақтағысы келетін ойыншылар үшін, негізгі жасөспірім хоккейшілеріне стипендия төлейтін Канадалық хоккей лигасына балама ұсынады. USHL-де ойнаған кезде барлық ойыншы шығындары команда төлейді; мүшелік немесе жабдықтар үшін ешқандай төлем алынбайды. Негізгі жасөспірімдер командаларынан өзгеше, тегін колледж стипендиясы қарастырылмайды. Тарихи тұрғыдан алғанда, кәсіби лигалар USHL командаларынан тікелей дайындалмайтын, бірақ бұл тенденция соңғы жылдары өзгерді, USNTDP 2009-2010 жылдары USHL-ге көшкен кезде бұл өзгеріске ұшырады. 2019 жылғы НХЛ драфтында USHL-ден таңдалған 44 ойыншының 17-сі USNTDP үшін ойнады. Бұл 44 таңдау Канадалық хоккей лигасының үш лигасының кез келгенінен 16-ға артық болды және 9 бірінші раунд таңдаулары (8-і USNTDP-дан) және 7 екінші раунд таңдауларын қамтыды. USHL өмір сүрген көп бөлігінде, ойын сапасы жағынан негізгі жасөспірімдер деңгейінен төмен саналды. Бірақ ол үнемі жақсарып келеді және 2019 жылға қарай НХЛ ойыншыларының шамамен 21 пайызы мансабында USHL-де ойнаған. USHL ойыншыларының 80-90 пайызы NCAA хоккейіне жолдама алды.

ІІ деңгей

Қазіргі уақытта Солтүстік Америкалық хоккей лигасы – АҚШ Хоккейі санкциялаған АҚШ-тағы жалғыз ІІ деңгейлі лига. NAHL АҚШ-тың батыс бөлігінің екі үшін бір бөлігінде орналасқан командалардан тұрады, АҚШ-тың орталық және оңтүстік-батыс бөліктерінде командалардың көптеп шоғырланғаны байқалады, алайда 2015 жылдан бастап лига шығыс жағалауға қарай кеңейе бастады. 2016 жылдың қазан айында, негізінен шығыс жағалауда орналасқан III деңгейлі АҚШ Премьер-хоккей лигасы, 2017–18 маусымында басталатын ІІ деңгейлі лиганы мақұлдау үшін АҚШ Хоккейіне өтініш білдірді, бірақ желтоқсан айында оларға бас тартылып, өздерінің ІІ деңгейлі лигасына тәуелсіз жұмыс істеуге шешім қабылдады. NAHL, USHL сияқты, жас ойыншыларға үлкен жастар хоккейіне балама мүмкіндік береді, бірақ оның шеберлік деңгейі үлкен жастар хоккейінен айтарлықтай төмен деп есептеледі және көбінесе I деңгейлі команданың құрамына іліге алмаған ойыншылармен толықтырылады. I деңгейлі лигадан өзгеше, NAHL ойыншылардың барлық шығындарын, мысалы, тұру және тамақтану шығындарын өтемейді, бірақ III деңгейлі лигадағыдай оқу ақысы жоқ.

III деңгей

Бөлме және тамақ ақысын төлеуден басқа, III деңгейдегі ойыншылар әдетте 4000 доллардан 9500 долларға дейін қосымша төлем немесе оқу ақысы төлейді. Бұл, барлық жағдай бойынша, әуесқой деңгей саналады, бірақ кейбір ойыншылар тікелей NCAA I дивизионындағы оқу орындарына түседі. III деңгейдегі ойыншылардың көпшілігі өз біліктерін арттырып, II немесе I деңгейге көтерілуді мақсат етеді, ал қалғандары тікелей NCAA Division III, ACHA және CHF оқу орындарына баруы мүмкін. 2011 жылдың шілдесіне дейін АҚШ Хоккейі III деңгейді Жастар A және B дивизиондарына бөлген болатын. Қазіргі таңда АҚШ Хоккейінің санкцияланған бір III деңгейлі лигасы бар, ол Солтүстік Америка 3 хоккей лигасы.

Тәуелсіз лигалар

Кейбір жастар хоккей лигасы басқару органдарының, мысалы, Канада хоккейі мен АҚШ хоккейінің шеңберінен тыс жұмыс істейді, әдетте ойыншыларды іске тарту саясаты және қаржы мәселелері бойынша басқару органдарымен келіспеушіліктерге байланысты. Мұндай лигалар кейде санкциясы немесе сыртқы басқарушы органның бақылауы болмағандықтан «бейресми», «өздік», немесе «заңсыз» деп аталады. 2006 жылдан бері Үлкен Метро жастар А хоккей лигасы Онтарио, Квебек және Альбертада тәуелсіз лига ретінде жұмыс істеп келеді. Лига Солтүстік Америкадан тыс жерлерден көптеген ойыншыларды тартады. 2016 жылдың соңында АҚШ Премьер хоккей лигасы, АҚШ хоккейінің III деңгейлі жастар лигалары мен көптеген жастар хоккей лигаларынан құралған ұйым, II деңгейлі лигаға өтініш білдірді. 2016 жылдың желтоқсанында II деңгейлі мәртебеден бас тартты, бірақ USPHL жаңа лигамен жұмысын жалғастырып, Ұлттық колледждік даму конференциясын құрды. Осыған жауап ретінде USPHL 2017–18 маусымынан бастап барлық жастар лигаларын (NCDC және III деңгейлі Премьер және Элит дивизиондарын) АҚШ хоккейінің санкциясынан шығарды. 2022 жылы екі III деңгейлі лиганы басқарған Шығыс хоккей лигасы да АҚШ хоккейінің санкциясынан бас тартты. 2023 жылы Британдық Колумбияның жастар А хоккей лигасы (BCHL) Канада хоккейімен байланысын үзіп, тәуелсіз лигаға айналды.

Еуропа

Еуропада жасөспірімдер командалары көбінесе кәсіби командалармен байланысты болады және кәсіби командалар өз дағдыларын жетілдіру үшін оларды пайдаланады. Мысалы, Швециядағы J20 SuperElit лигасы немесе Ресейдегі Minor Hockey League осыған дәлел. Еуропадағы әуесқойлар сайлауының жоқтығы командалардың ең талантты жас ойыншыларды іздеуге міндетті екенін білдіреді, ал еншілес жасөспірімдер командасының болуы, кәсіби хоккейдің қиындықтарына дайын емес жас ойыншыларға дамуға мүмкіндік береді. Дегенмен, еуропалық жасөспірімдер командасының барлық ойыншылары міндетті түрде кәсіби клубының меншігінде болмайды және басқа клубқа өтуге құқылы. 2010 жылғы Әлемдік хоккей саммитінде Еуропа елдері Солтүстік Америкаға кетіп ойнайтын жасөспірімдердің санына алаңдаушылық білдірді, бұл жағдай талант деңгейінің жақсаруына және IIHF Әлемдік жасөспірімдер хоккей чемпионатының өсуына қарамастан орын алды. Чехияның мұз үстіндегі хоккей федерациясының директоры Славомир Ленердің пікірінше, жас ойыншылар толық пісіп жетпестен Солтүстік Америкаға тартылып, бұл ойыншының дамуына және еуропалық жүйеге кері әсер етеді. Ол Солтүстік Американың жасөспірімдер хоккейіне барған 527 чехиялық ойыншының тек 22-сі ғана 400-ден астам НХЛ ойынында ойнағанын мәлімдеді. Ол, ойыншылардың CHL Import Draft-қа қатысуын болдырмау үшін, Еуропада бәсекеге қабілетті жүйені құруға ұмтылды.