Кіріспе

Радиоактивті ыдырау түрі – атом ядросының ыдырау түрі. A нуклондарының саны және Z атомдық нөмірі бар (A, Z) нуклиді үшін, екі электронды ұстап алу тек қана (A, Z−2) нуклидінің массасы төмен болған жағдайда ғана мүмкін. Бұл ыдырау түрінде, ядродағы екі протон әлсіз өзара әрекеттесу арқылы екі орбитальдық электронды ұстап алады, нәтижесінде екі нейтрон пайда болады (осы процесте екі нейтрино шығарылады). Протондар нейтрондарға айналғандықтан, нейтрондардың саны екіге артады, ал протондардың саны Z екіге кемейді, ал атомдық массалық сан A өзгеріссіз қалады. Соның салдарынан, атомдық нөмірді екіге кеміту арқылы, екі электронды ұстап алу нуклидті басқа элементке айналдырады. Мысалы:
{| border="0"
| style="height:2em;"
|Link=yes барий ||+ ||2  ||→ ||Link=yes ксенон ||+ ||2
|}

Сирек кездесетін

Көп жағдайда бұл ыдырау түрі басқа, ықтималдығы жоғарырақ, азырақ бөлшектерді қатыстыратын, мысалы, бір электронды ұстау сияқты түрлермен жасырылады. Басқа барлық түрлер «тыйым салынған» (күшті түрде басылған) болғанда, қос электронды ұстау ыдыраудың басты түріне айналады. Қазіргі таңдағы 34 табиғи ядро қос электронды ұстауға ұшырайды деп есептеледі, бірақ бұл процесс тек үш нуклидтің ыдырауында байқау арқылы расталды: 7836Kr, 12454Xe және 13056Ba. Мұның бір себебі – қос электронды ұстау ықтималдығы өте төмен; осы түрдің жартылай ыдырау мерзімі 10 жылдан асып түседі. Екінші себебі – осы процесте пайда болатын жалғыз анықталатын бөлшектер – қозған атомдық қабықтан шығарылатын рентген сәулелері мен Аугер электрондары. Олардың энергия диапазонында (~1–10 кэВ) фон әдетте жоғары болады. Сондықтан, қос бета ыдырауға қарағанда қос электронды ұстауды тәжірибелік түрде анықтау қиынырақ. Қос электронды ұстау, қыз ядроның қозуымен бірге жүруі мүмкін. Оның деэкцитациясы, өз кезегінде, жүздерше кэВ энергиясы бар фотондардың шығарылуымен сүйемелденеді.

Позитрондық эмиссиялы режімдер

Егер аналық және қыздық атомдардың арасындағы масса айырмасы электронның екі массасынан артық болса (1.022 МэВ), процесте босатылған энергия позитронмен бірге электронды тұтқындау деп аталатын басқа бір ыдырау түріне мүмкіндік береді. Бұл қос электронды тұтқындаумен қатар жүреді, олардың тармақталу қатынасы ядролық қасиеттеріне байланысты. Егер масса айырмашылығы төрт электрон массасынан (2.044 МэВ) артық болса, үшінші режим – қос позитрон ыдырауы мүмкін болады. Табиғатта кездесетін алты нуклид (78Kr, 96Ru, 106Cd, 124Xe, 130Ba және 136Ce) және бастапқы емес 148Gd және 154Dy осы үш режим арқылы бір уақытта ыдырауға энергиялық жағдайдан мүмкіндік алады.