Кіріспе

Балалар кітаптарының сериясы

Джон мен Мэри – Грейс Джеймс жазған балалар кітаптарының сериясының басты кейіпкерлері. Серия 1930 жылдары басталып, 1960 жылдары аяқталады. Олар балалар әдебиетіндегі «шындыққа жақын оқиғалар» дәстүрінің бір бөлігін құрайды, бұл дәстүр Э. Несбит және Артур Рэнсом сияқты авторлардың еңбектерінен кейін қалыптасқан.

Сюжет

Бұл оқиғалар негізінен Беркширдің ауылдық жерінде, балалардың әжесі, шотланд туған Хоторн ханымның ферма үйінде өтеді. Ферма Smockfarthing деп аталады және Smockfarthing Wick деп аталатын ойдан шығарылған ауылға жақын, ал ол өз кезегінде Riverton деп аталатын қалаға жақын орналасқан. Бұл атаулар ойлап табылуымен қатар, нақты жерлерге негізделген. Smockfarthing іс жүзінде Стоунхилл Хаус деп аталатын үй, ал Ривертон – Абингдон қаласы. Үйде көбінесе Джон, Мэри және олардың тәтесі 'Пуш', сондай-ақ әжесі тұрады, және олардың барлығы дерлік нақты адамдар. Пуш – Грейс Джеймс, 'Хоторн ханым' – оның анасы, ал Джон мен Мэри (немесе Джованни мен Мария) – оның немересі мен немере қызы. Джон мен Мэридің ата-анасы Римде тұрады, себебі олардың әкесі итальяндық және ол жерде дипломат болып жұмыс істейді (оның жұмысы Джон мен Мэридің Римге қайта оралуында "алыс-жақын жерлерге көп саяхаттауды қамтиды" деп сипатталған). Ол Джон мен Мэридің анасы, Пуштің қарындасымен (олардың нақты есімдері Генри мен Эльспет Каваллетти) үйленген. Джон мен Мэриді үйде Роза Браун атты гувернантка тәрбиелейді, бірақ олар уақытының жартысын Римде өткізеді және шын мәнінде ағылшын және итальян тілдерінде еркін сөйлейді. Smockfarthing-те толыққанды қызметшілер штаттары бар, оның ішінде аспаз миссис Дайер, қонақ бөлмесіндегі қызметші Эллен, Лиззи (балалар оны Лизетта деп атайды) үй қызметшісі және Эди Киттиваке, күтімші. Эдидің әкесі Киттиваке ұлы Реджимен бірге ферманы басқарады, олар миссис Киттивакемен бірге фермадағы "Төңкерілген үй" деп аталатын үйде тұрады. Кітаптарда мектеп мұғалімдері, пасторлар, пошта қызметкерлері сияқты басқа да кейіпкерлер кездейсоқ пайда болады. Бұл серия шамамен отыз жылды қамтиды, бірақ Джон мен Мэриге ешқашан үлкенге толуға рұқсат етілмейді (тек төрттен он екі жасқа дейін) және олардың айналасында ештеңе көп өзгермейді. Осының салдарынан 1940 жылдары соғыс және нормалау туралы әңгімелер, ал 1960 жылдары теледидар мен кір жуғыш машиналар туралы сөздер айтылады. (Грейс Джеймс үнемі жаңа оқырмандарға үндеуді қалаған болуы мүмкін, бірақ 1960 жылдардың балалары Джон мен Мэридің сол дәуірде әлі де гувернанткасы мен қызметшілері болғанын қызық көрінген болуы мүмкін.) Джон мен Мэридің оқиғалары балалардың өз орталарында (көбінесе ауылда) күнделікті, қалыпты нәрселерді жасауына байланысты, бірақ Джеймс олардың ерекше адамдармен кездесіп, жол бойы оқиғаларға тап болуын қамтамасыз етеді. Оқиғалар шынайы түрде жазылған және оқиғалар кез келген баланың осындай жағдайда басынан өткен оқиғаларға ұқсайды. Джон мен Мэридің тәтесі Джон мен Мэри туралы емес, Джеймстің өзі және оның Жапониядағы балалық шағы туралы. Оның Токиода туып, он екі жасқа дейін сонда тұрғанын білеміз, бірақ нақты күндері көрсетілмеген. Ол әкесі теңіз миссиясының бір бөлігі болғанын және мұғалім ретінде болғанын айтады, бұл 1873 жылы басталған Жапонияға 'Дуглас миссиясының' уақытына сәйкес келеді (осыдан кітаптағы Викториялық балалар киіміндегі өзінің және бауырларының суреттері пайда болған). Кітаптарды Фредерик Мюллер баспасы шығарды және суреттерін Мэри Гардинер салған.