Кіріспе

Pyotr Nikolayevich Mamonov (Пётр Никола́евич Мамо́нов; 1951 жылдың 14 сәуірінде дүниеге келген, 2021 жылдың 15 шілдесінде қайтыс болған) – орыс рок музыканты және Zvuki Mu тобының жетекшісі.

Ерте өмір

Петр Николаевич Мамонов 1951 жылғы 14 сәуірде инженер және скандинав тілдерінің аудармашысы отбасында дүниеге келді. Балалық шағында ол Большой Каретный көшесінде тұрды. Жасөспірім кезінде ол стиляга болып киініп, жиі төбелес шығаратын, соның салдарынан қарнында жара қалды (мұны 20 жылдан кейін түскен "Игла" фильмінде көруге болады). Мамоновтың ата-анасы 1950 жылдардың ортасында ажырасып, анасы да инженер болған Николай Бортничукпен араласа бастады. Осы қарым-қатынастан 1958 жылғы 13 шілдеде Мамоновтың жартылай інісі Алексей Бортничук дүниеге келді. Оның алғашқы музыкалық тобы – "Экспресс" атты кавер-топ, ол 1960 жылдардың ортасы мен соңында, сондай-ақ 1970 жылдардың басында "The Beatles", "The Rolling Stones" және "Led Zeppelin" сияқты танымал рок-топтардың әндерін орындап, белсенділік танытты. Бірақ Мамоновтың өзі қара R&B, соул және рок-н-ролл музыкасын ұнататын. 1970 жылдары ол депрессияға ұшырап, қазандық операторы және норвег тілінің аудармашысы (тілді анасынан үйренген) сияқты түрлі жұмыстар істеді. 1979-1981 жылдары ол суретші Ольга Гороховамен бірге тұрды. Горохова осы кезеңде Мамоновтың "Weather Report" тобының музыкасын көп тыңдайтынын айтты.

Звуки Му

1982 жылы ол "Звуки Му" тобын құрды. Атаудың шығуы – Мамонов пен Горохова бір-бірін "мю" әрпімен басталатын ласкалы есімдермен шақыруынан, алайда "Звуки Му" деген ат Мамоновтың 1960 жылдардың соңындағы өлеңдерінің кейбірінде алғаш рет кездеседі. 1986 жылдан 1987 жылдың соңына дейін ол мұрт таққан, оны сол кезеңдегі Мамоновтың суреттерінен көруге болады, мысалы, "Мамонов '84–'87" жинағының буклетіндегі суреттерде. Мамонов – 1980 жылдардың соңында Брайан Иномен ынтымақтастығы арқылы шетелде танымалдыққа қол жеткізген бұрынғы КСРО-ның сирек рок музыканттарының бірі. Осы кезеңде ол кинода ойнай бастады, ал келесі он жылда бір актерлік қойылымдар жазып, өндіріп, орындап, Ресейде культты тұлға ретінде танылды. "Звуки Му" тобы 1982 жылдан 1990 жылға дейін өнер көрсетті, содан кейін Мамонов өзінің аралас ағасы Алексей Бортничукпен бірге "Мамонов және Алексей" деген жаңа топ құрды. Жаңа топ "Звуки Му" тобына ұқсас стильдегі музыканы орындады, тікелей барабандардың орнына фонограмма қолданды, бірақ 1993 жылы олар барабаншыны шақырып алып, қарапайым хард-рок дыбысын жасады, Мамонов осы стильге сәйкес келетін ескі "Звуки Му" әндерін қайта жазды. 1992 жылы бір альбом шығарды, екіншісін жаздырып жатқанда Мамонов топты "Звуки Му" деп қайта атауға шешім қабылдады, нәтижесінде 1995 жылы "Звуки Му" тобының "Gruby zakat" альбомы жарық көрді.

Звуки-мудан кейінгі кезең

1996 жылы Мамонов пен Zvuki Mu тобының басқа мүшелері арасындағы дау-жанжалдардан кейін топ тағы да тарады, Zvuki Mu Мамоновтың жеке шығармашылығының псевдониміне айналды. Ол 2005 жылы өзінің атын музыкалық туындыларында пайдалануға көшті, бірақ 2015 жылы Stoneberry инди-тобының музыканттарымен бірге «Sovershenno novye Zvuki Mu» (Жаңа Zvuki Mu) атты жаңа топ құрды.

Актерлік мансап

Мамоновтың ең танымал фильмдерінің бірі – 1990 жылы Павел Лунгиннің «Такси блюз» фильміндегі басты рөл. Оның театрлық туындыларына «Марста өмір бар ма?», Антон Чеховтың «Неке туралы ұсыныс» пьесасына абсурдты көзқарас, және «Шоколад Пушкин» кіреді, ол орыс ұлттық ақыны Александр Пушкинге комедиялық сілтеме жасайды (бірақ тікелей атамайды). Мамонов альбомның атын өзін «Қара Элвис» деп атаған танымал диджеймен салыстырып түсіндірді, сондай-ақ осы жазбадағы жанрды «lit hop» (әдеби хип-хоп) деп сипаттады. 2001 жылы ол Сергей Лобанның «Пыль» фильміндегі қысқа, бірақ ерекше рөлде ойнады, бұл фильм 4 жылдан кейін ғана жарық көрді және культты фильмге айналды. 2006 жылы ол Павел Лунгиннің «Арал» (орысша: Остров) атты діни фильмінде басты рөлді ойнауға оралды, ол Венеция кинофестивалін жапты. Фильмдегі актерлік шеберлігі Мәскеу және барлық Русь патриархы Алексий II-нің мақтауына ие болды және оған «Ника» сыйлығының «Үздік актер» номинациясын жеңіске жеткізді. 2009 жылы Павел Лунгин оны өзінің жаңа «Царь» (орысша: Царь) атты қойылымында ойнауға шақырды. Мамонов – тақырыптық кейіпкер, құлшынысты сенім мен қатыгездік арасында күрескен Иван Қорқынышты патша рөлін ойнайды. Петр Мамонов «Чай» (2016, орысша) және «Фиксаж» (2021, орысша) атты қысқаметражды фильмдерде басты рөлдерді сомдады.

Жеке өмір

1995 жылы ол сұхбатында альтернативті рок, ауыр металл және гранж тыңдауды ұнататынын айтып, Nine Inch Nails, Jane's Addiction, Butthole Surfers, White Zombie және Pantera сияқты топтарды мысалға келтірді. 1990 жылдары Мамонов православие дініне өтіп, астананы қалдырып, ауылға көшті. 2019 жылдың тамызында Мамоновқа жүрек ұстамасы келді, осыған байланысты екі жарым айға концерттері тоқтатылды, себебі оған операция жасалды. 2021 жылдың 26 маусымында Мамонов COVID-19 жұқтырып, ауруханаға түсті. Ол жасанды комаға енгізіліп, 15 шілдеде 70 жасында дүние салды.