Кіріспе

TrustRank – пайдалы веб-беттерді спамнан ажырату үшін сілтемелерді талдауды жүргізетін және іздеу жүйелерінің SERP (іздестіру тетіктерінің нәтижелер беттері) беттерін реттеуге көмектесетін алгоритм. Бұл жартылай автоматтандырылған процесс, яғни дұрыс жұмыс істеуі үшін адамның көмегі қажет. Іздеу жүйелері веб-беттердің сапасын өлшеу үшін түрлі алгоритмдер мен рейтингтік факторларды пайдаланады. TrustRank – солардың бірі. Интернетті қолмен тексерудің қиындығы мен жоғары құнына байланысты, TrustRank осы міндетті жылдамдату және арзандату мақсатымен енгізілді. Оны алғаш рет Стэнфорд университетінің зерттеушілері Золтан Гёнги және Гектор Гарсия Молина, сондай-ақ Yahoo! компаниясының Ян Педерсен 2004 жылы «TrustRank арқылы веб спаммен күресу» атты мақаласында ұсынды. Бүгінде бұл алгоритм Yahoo! және Google сияқты ірі веб-іздеу жүйелерінің құрамына кіреді. Іздеу жүйесінің веб-беттің сапасын анықтауына көмектесетін маңызды факторлардың бірі – кері сілтемелер. Іздеу жүйелері SERP-де веб-беттің орнын анықтағанда кері сілтемелердің саны мен сапасын ескереді. Көптеген спам веб-беттер іздеу жүйелерін жаңылыстыру мақсатында ғана жасалады. Көбінесе коммерциялық мүдделер үшін құрылған бұл беттер, іздеу жүйелерінің нәтижелер беттерінде жоғары рейтинг алу үшін әртүрлі әдістерді қолданады. Адам сарапшылары спамды оңай анықтай алса да, іздеу жүйелері адамның көмегінсіз оны анықтау үшін күнделікті жетілдірілуде. Рейтингті жақсартудың танымал әдістерінің бірі – күрделі сілтеме схемалары арқылы құжаттың маңыздылығын арттыру. Google-дің PageRank және басқа да іздеу рейтинг алгоритмдері осындай манипуляцияларға ұшыраған. TrustRank сенімділікке негізделген сүзгі арқылы спаммен күресуге тырысады. Бұл әдіс тұқымдық беттердің шағын жиынтығын сарапшы бағалауын қажет етеді. Сенімді тұқымдық беттерді қолмен анықтағаннан кейін, тұқымдық жиынтықтан сыртқа қарай таралатын іздеу роботы (crawler) ұқсас сенімді және лайықты беттерді іздейді. TrustRank-тің сенімділігі құжаттар мен тұқымдық жиынтық арасындағы қашықтық артқан сайын төмендейді. Бұл логика керісінше де жұмыс істейді, ол Анти-Trust Rank деп аталады. Сайт спам ресурстарына қаншалықты жақын болса, оның спам болу ықтималдығы да соғұрлым жоғары. TrustRank әдістемесін ұсынған зерттеушілер спам массасын өлшеу сияқты байланысты тақырыптарды бағалау арқылы өз жұмыстарын жетілдіруді жалғастыруда.