Кіріспе

Альбия – АҚШ-тың Айова штатының оңтүстігіндегі Монро округінің орталығы және қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 3 721 адамды құрайды. Альбия қаласы тарихи алаңымен және қаланың барлық ауманындағы Виктория стиліндегі архитектурасымен әйгілі. Альбия сонымен қатар жыл сайын өткізілетін "Жаңару" мерекесімен де танымал, ол 1960 жылдардың ортасында басталған алаң мен қаланың жаңартылуын еске түсіреді.

Тарих

Албия 1856 жылы қала ретінде құрылды. Қаланың аты Нью-Йорк штатындағы Альбия қаласының атымен аталып, ол ерте кескіншінің бұрынғы тұрағы болған. 1893 жылдың 14 ақпанында Альбиядан батысқа қарай 2,5 шақырым жерде орналасқан Чикаго және Айова шахтасында көмір шахтасында жарылыс болды. Бұл бөлме және тірек шахтасы шамамен 1877 жылы ашылған. Жарылыс уақытында шахтада 60 шахтер және тағы 20 адам жұмыс істеген. Бір шахтер сол жерде қаза тапты, ал жеті шахтер жарақаттарынан кейін қайтыс болды, себебі "ату" (көмірді құлату үшін қолданылатын ұңғыл заряды) шахтадағы шаңның жарылысын қозғады. Бұл 1888 және 1913 жылдар аралығында Айова штатындағы екі ірі шахта апатының бірі болды. 20 ғасырдың басында Альбия аймағында көмір шахталары мен компаниялық қалалар көптеп орналасқан. Олардың ішінде Альбиядан солтүстікке қарай 9 шақырым жерде орналасқан Бакстон ең көп зерттелген. Онда көптеген афроамерикандықтар тұрған. Аймақтағы басқа бұрынғы көмір лагерьлеріне Хитман, Блафф Крик, Локман, Коулфилд, Хокинг және Хайнс кіреді. Біріккен шахтерлер одағының мүшелерінің санының өсуі, төмендегі мәліметтерде көрсетілгендей, аймақтағы кен өндірісінің маңыздылығын бағалауға көмектеседі. 1902 жылы Альбиядағы UMW 692 және 793 жергілікті ұйымдарының жалпы мүше саны 216 болды. 1912 жылы Альбиядағы UMW 407, 782 және 793 жергілікті ұйымдарының жалпы мүше саны 338-ге жетті (1910 жылғы халықтың шамамен 7,2% құрайды). Хитеман қаласындағы шахтерлер, қаладан солтүстік-батысқа қарай 5 шақырым жерде орналасқан, 1898 жылы UMWA-ға қосылды; 1902 және 1912 жылдар аралығында мүшелік саны 450-ден 688-ге дейін өсті. Хайнстағы шахтерлер, шығысқа қарай 7 шақырым жерде орналасқан, 1896 жылы UMWA-ға қосылды; 1902 және 1912 жылдар аралығында мүшелік саны 330-дан 543-ке дейін өсті.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 3,19 шаршы миль (8 км²) – барлығы құрлық.

Климат

Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Альбияда ыстық жазғы ылғалды континенттік климат басым, климат карталарында "Dfa" деп белгіленеді.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 3706 адам, 1531 үй шаруашылығы және 943 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 1708 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,92% ақ нәсілді, 0,32% афроамерикалық, 0,32% американдық үнді, 0,62% азиялық, 0,24% басқа нәсілдерден және 0,57% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,84% құрады. 1531 үй шаруашылығының ішінде 29,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 46,8%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,5%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үй шаруашылықтары, ал 38,4%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 33,9%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 19,2%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,31 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,97 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 25,1%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер – 7,9%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер – 24,2%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер – 19,8%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 22,9%. Орташа жас 39 жас. Әр 100 әйелге 85,5 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 80,5 еркек шақ келді. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 31 728 доллар, ал отбасының орташа табысы 41 607 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 33 025 доллар, ал әйелдердің 20 933 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 843 доллар. Отбасылардың 4,3%-ы және халықтың 9,2%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 10,1%-ы және 65 жастан асқандардың 4,7%-ы.

Білім

Албия қауымдастық мектеп округі қауымдастыққа мемлекеттік мектептер қызмет етеді.

Іс-шаралар

Албияда "Монроу су орталығы", "Вашингтон паркі" және "Қала паркі" бар. Су орталығында екі су сырғанағы, төмен секіру платформасы, жоғары секіру платформасы, балалар алаңы, су үстіндегі баскетбол доғалары және құлыпты шкафтар бар. Қалалық саябақта баскетбол алаңы, бейсбол алаңы, теннис корты және ойын алаңында серіппелі ойыншықтар бар.