Кіріспе
Линдсборг – Канзас штатының Макферсон округіндегі АҚШ қаласы. Линдсборг ірі швед, сондай-ақ басқа скандинавиялық және неміс тарихымен мәшһүр. Бұл қалада екі жылда бір рет Svensk Hyllningsfest фестивалі ұйымдастырылады.
Lindsborg is a city in McPherson County, Kansas, United States. Lindsborg is known for its large Swedish, other Nordic and Scandinavian, and German heritages. It is home to the biennial Svensk Hyllningsfest.
Тарих
Көптеген мыңжылдықтар бойы Солтүстік Американың Ұлы жазықтарында көшпелі үндістер мекен еткен. 16-18 ғасырларда Франция Корольдігі Солтүстік Американың үлкен бөлігіне иелік етуді мәлімдеді. 1762 жылы, француз-үнді соғысынан кейін, Франция Фонтенбло шарты бойынша Жаңа Францияны Испанияға құпия түрде берді. 1802 жылы Испания жердің көп бөлігін Францияға қайтарды. 1803 жылы қазіргі Канзас жері Франциядан АҚШ-қа бір акрға 2,83 центтен сатып алынды, бұл 828 000 шаршы мильді құрайтын Луизиана сатып алудың бір бөлігі болды. 1854 жылы Канзас территориясы құрылды, ал 1861 жылы Канзас АҚШ-тың 34-ші штаты атанды. Макферсон округі, болашақ Линдсборг жерін қамтыған, 1867 жылы құрылды. Линдсборг 1869 жылғы көктемде Швецияның Вермланд провинциясынан келген иммигранттар тобы және пастор Олоф Олссон басшылығымен қоныстанды. 1879 жылы, Линдсборг қала ретінде тіркелген жыл, алғашқы теміржол келді. Линдсборг швед тілінен ағылшын тіліне "Линден қалысы" деп аударылады, бұл Еуропада тилия (швед тілінде: lind) түріне белгілі ағаш атауы. Қоғамға "Линд" фамилиясы бар төрт адамның құрметі берілді: Н. П. Линде, С. П. Линдгрен, С. А. Линделл және Ж. О. Линд, олар 1877 жылға дейін Линдсборгты қоныстандыруға қатысқан Чикагодағы швед фермерлерінің ұйымында (Svenska Lantbrukskompaniet немесе Бірінші шведтік ауыл шаруашылығы компаниясы) маңызды лауазымдарды иеленген. Қазіргі тұрғындардың 30 пайызы швед тегінен шыққан. Қала негізін қалаушыларының мұрасын көп сақтап қалғандықтан, ол "Кішкентай Швеция" деп танымал. Қала орталығында швед сувенирлеріне, соның ішінде әртүрлі өлшемдегі Дала жылқыларына маманданған сыйлық дүкендері бар. Линдсборг 1941 жылдан бері тақ жылдардың қазан айында өткізілетін Svensk Hyllingsfest және оның мұрасын құрметтеуге бағытталған басқа да шаралармен әйгілі. Линдсборгта 1904 жылғы Сент-Луис әлемдік көрмесі үшін халықаралық көрме ғимараты ретінде салынған швед павильоны орналасқан. Көрмеден кейін оны Швеция және Норвегиядағы АҚШ министрі В. В. Томас сатып алып, Линдсборгтың Бетани колледжіне өзінің досы доктор Рев. Карл Аарон Свенссон, мектептің жақында қайтыс болған негізін қалаушысының естелігі ретінде сыйлады. Бетаниде ол өнер бөлімінде сынып, кітапхана және мұражай ретінде пайдаланылды. 1969 жылы ол Линдсборгтағы Линдсборг ескі диірмені мен швед мұрасы мұражайына көшірілді. Біргер Сандзен ескерткіш галереясы Линдсборг қаласында орналасқан. 1957 жылғы 20 қазанда Бетани колледжінің кампусында ашылған бұл галерея қалада тұрған суретші Биргер Сандзеннің туындыларын көрсетеді. Галереяда оның әлемдегі ең үлкен және ең толық суреттері, графикасы және сызбалары жинақталған. Швеция королі Карл XVI Густав 1976 жылғы сәуірде АҚШ-қа жасаған патшалық сапары барысында Линдсборгке келді. 2004 жылы Линдсборг АҚШ шахмат федерациясымен "Жылдың шахмат қаласы" деп танылды.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1,69 шаршы миль (4 км²) құрайды, оның ішінде 1,67 шаршы миль (4 км²) құрлық және 0,02 шаршы миль (0 км²) су алабын қамтиды.
Климат
Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Линдсборг ылғалды субтропиктік климатқа ие, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді.
2020 жылғы халық санағы
2020 жылғы АҚШ халық санағында Линдсборг қаласында 3776 адам, 1346 үй шаруашылығы және 838 отбасы тіркелді. Халықтың этникалық құрамы: 87,76% (3314) ақ немесе еуропалық американдықтар (86,28% испан тілді емес ақтар), 2,6% (98) қара немесе африкалық американдықтар, 0,34% (13) американдық немесе Аляска тумалары, 0,48% (18) азиялықтар, 0,03% (1) Тынық мұхиты аралдары немесе Гавайи тумалары, 3,2% (121) басқа ұлттардан және 5,59% (211) екі немесе одан көп ұлт өкілдері. Кез келген ұлтқа жататын испандықтар мен латиноамерикандықтар халықтың 5,99% (226) құрады. 1346 үй шаруашылығының 25,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар; 51,0%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар; 27,4%-ында күйеуі немесе серігі жоқ әйелдер тұрады. Үй шаруашылықтарының 32,0%-ы жеке адамдардан, ал 16,3%-ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Халықтың 23,1%-ы жоғары білімге (бакалавр және жоғары) ие деп есептелді. Халықтың 17,5%-ы 18 жасқа дейін, 21,0%-ы 18-24 жас аралығында, 18,0%-ы 25-44 жас аралығында, 20,3%-ы 45-64 жас аралығында, ал 23,2%-ы 65 жастан асқандарды құрайды. Орташа жас 38,8 жасқа тең. Әр 100 әйелге 110,7 еркек шалысады. Ер адамдардың орташа табысы 36 912 доллар (+/- 9 433 доллар), ал әйелдердің орташа табысы 24 500 доллар (+/- 10 517 доллар) құрайды. 16 жастан асқандардың орташа табысы 26 383 доллар (+/- 2680 доллар) шамасында. Шамамен 3,3% отбасы және 9,8% халықтың табысы кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 5,9%-ы және 65 жастан асқандардың 7,7%-ы.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 3458 адам, 1303 үй шаруашылығы және 829 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1414 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,8% ақ нәсілді, 1,7% афроамерикалық, 0,1% американдық үндістер, 0,5% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,8% басқа нәсілдер және 2,1% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 3,5% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 1303 үй шаруашылығының ішінде 28,1% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 52,3% -ы бірге тұратын жұбайлар, 8,4% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 2,9% -ы күйеуі жоқ еркектер, ал 36,4% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 31,1% жеке адамдардан тұрды, ал 15,7% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,31 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,88 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 37,8 жасқа тең. Тұрғындардың 20,3% -ы 18 жасқа дейін, 17,4% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 18,7% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 23,6% -ы 45 пен 64 жас аралығында, ал 19,9% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен адамдарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 47,5% еркек және 52,5% әйел.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 3321 адам, 1227 шаруашылық және 775 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 1331 тұрғын үй, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала халқының этникалық құрамы: 97,05% ақ нәсілді, 1,11% афроамерикалық, 0,39% американдық үндістер, 0,30% азиялық, 0,30% басқа нәсілдерден және 0,84% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,60% -ы испандық немесе латын американдықтарды құрады. 2000 жылғы санақ мәліметтері бойынша, 36,0% -ы швед, 22,3% -ы неміс, 8,4% -ы американдық, 6,4% -ы ағылшын және 5,7% -ы ирланд текке жатады. 1227 шаруашылықтың ішінде 29,3% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 53,3% -ы бірге тұратын жұбайлар, 7,8% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 36,8% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 33,8% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 17,7% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,26, ал отбасының орташа мүше саны 2,89 адамды құрайды. Қала халқының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 20,5%, 18-24 жас аралығындағылар – 18,7%, 25-44 жас аралығындағылар – 21,0%, 45-64 жас аралығындағылар – 19,0%, 65 жастан асқандар – 20,7%. Орташа жас – 37 жас. Әр 100 әйелге 94,3 еркек шақтап келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 89,0 еркек тиесілі. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 37 500 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 46 250 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 32 500 доллар, ал әйелдердің 25 145 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 415 доллар. Халықтың 8,2% және отбасылардың 4,9% -ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,0% және 65 жастан асқандардың 9,7% -ы.
Басқа
Орта батыстағы Халықаралық шахмат мектебі, бұрын Анатолий Карпов атындағы Халықаралық шахмат мектебі деп аталған, қаланың орталық бөлігінде орналасқан.
Көлік
K4 тас жолы Линдсборг қаласынан өтеді. BeeLine Express (Greyhound Lines қосалқы мердігері) автобустары Уичита және Салина қалаларына күн сайын қатынайды.