Кіріспе

Marvel Comics көркем кейіпкері

Калибан – Marvel Comics баспасынан шыққан американдық комикстерде кездесетін көркем кейіпкер. Ол алғаш рет 1981 жылдың тамызында жазушы Крис Клермонт пен суретші Дейв Кокрумның "The Uncanny X-Men #148" комиксінде пайда болды. Басқа мутанттарды сезу қабілетіне ие мутант, ол бастапқыда Морлоктардың құрамында болған. Сонымен қатар, ол X Factor, X-Men, X-Force және The 198 топтарының мүшесі болды. Апокалипсис оны екі рет Апокалипсистің аттыларының бірі ретінде таңдады – алғаш рет Өлім, екінші рет Оба ретінде. Апокалипсис оның супер қабілеттерін генетикалық манипуляция арқылы күшейтті. Бұл кейіпкерді "Х-адамдар: Апокалипсис" (2016) фильмінде Томас Лемаркис, ал "Логан" (2017) фильмінде оның ересек нұсқасын Стивен Мерчант сомдады.

Жариялану тарихы

Калибан алғаш рет 1981 жылғы тамызда Крис Клермонт жазған және Дейв Кокрум салған "The Uncanny X-Men" комиксінің #148-ші санында пайда болды.

Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны

Ол ақшыл терілі және ірі сары көзді альбиноз мутант ретінде дүниеге келеді. Өмірінің бір кезеңінде әкесі оны үйінен қуады, ал оны Уильям Шекспирдің "Сорақы" пьесасындағы кейіпкердің құрметіне Калибан деп атайды. Өсіп келе, үшінші жақта сөйлейтін, әлі жас Калибанды мутант Каллисто табады және оны қанатына алады. Оның мутанттарды іздеу қабілетін білген Каллисто Калибанды басқа құқығынан айырылған мутанттарды табу үшін пайдаланады және оларды үйсіз, қабылданбаған мутанттардан тұратын Морлоктар тобына біріктіреді. Морлоктардың негізін Калибан, Каллисто, Маск, Плега және Сандер құрайды. Морлоктар Нью-Йорк қаласының астындағы канализация және тасталған метро туннельдерінде өмір сүреді, және Калибан сияқты, олардың көпшілігінің сыртқы түрі қорқынышты болады. Калибан жақын жерде мутанттардың бар екенін сезіп, олармен достық орнату ниетімен Нью-Йорк қаласындағы түнгі клубқа барады. Ол клубта Штормды, Даззлерді, Китти Прайдты және түпнұсқа Өрмек әйелді кездестіреді және олармен түсініксіз жағдайға түседі. Шайқас бейбіт аяқталғанымен, Калибан жер астындағы үйіне оралады. Біраз уақыттан кейін Морлоктардың басшысы Каллисто серік іздейді және Морлоктар Уоррен Уортингтонды, Періште мен Х-мендер мүшесін, күйеуі болу үшін алып кетеді. Х-мендер өз одақтастарын құтқару үшін канализацияға келеді, ал Китти Плеганың вирусына шалдығады. Калибан оны өз бөлмесіне алып, күтім көрсетеді. Китти Калибаннан командаластарына көмектесуге рұқсат сұрайды. Калибан келіседі, бірақ ол шайқастан кейін қайтып келіп, онымен бірге қалса ғана. Китти оған мәңгі бірге болатынына уәде бергенімен, ол үйіне қайтып кетеді. Бірнеше аптадан кейін Каллисто, Х-мендердің басшысы Шторммен жекпе-жекте жеңілгеннен кейін кек қайрады, Морлоктарға Киттиді ұрлап, Калибанға үйленуге мәжбүрлеуді бұйырады, Штормның қайта оралатынын біледі. Алайда Калибан Киттидің өзін шын сүймейтінін түсінеді және оны уәдесінен босатады. Содан кейін Китти Калибанның досы болады. Кейіннен Калибан сиқыршы Кулан Гатттың шақыруымен профессор Х-пен уақытша біріктіріледі.

Х-факторы

Морлоктардың қырғыны кезінде Х-фактор Калибанды Мародёрлардан құтқарды, ал Калибан Мародёрларға кек алуға ант берді. Басқа қанажайлау орны болмағандықтан, ол X-фактор штаб-пәтерінде басқа бірнеше аман қалған Морлоктармен бірге қоныстанды. Біраз уақыттан кейін ол Маскиді Жабайының бетіндегі зақымды жоюға мәжбүр етті, сосын аллеяға қайтып келді. Бірақ, көп ұзамай Риктор жоғалып кетті, және Калибан оны табуға Х-факторға көмектесуге ерікті болып, сол кезде топқа ресми түрде қосылды. Х-фактормен бірге ол Апокалипсис аттыларымен шайқасты. Калибан күшінің артуын қалағандықтан, Айсмен оған қолға түспей шайқасуды үйрете бастады. Одан кейін ол Оңшылдардың сарбаздарымен шайқасып, олардан жарақат алды; содан кейін Х-факторға Оңшылдар ұстаған мутанттарды құтқаруға көмектесті.

Аянның салт аттысы

Көп ұзамай, X Factor-дың өлмес жауы Апокалипсис Ангелді Өлімге айналдырғаннан кейін бүкіл команданы тұтқынға алады. Апокалипсистің құлаған періштеге айналуына қызыққан Калибан, X Factor-ға сатқындық жасайды және Апокалипстен өзіне де солай етуін сұрайды. Апокалипсис келісіп, Калибанға Морлоктар отбасын өлтірген Мародёрларға кек алу үшін жеткілікті күш беруге уәде береді. Калибан Апокалипсистің қызметшісі және мутанттарды іздеуші болуға келіседі. Апокалипсис оны "Тозақ иті" деп атайды. Калибан Валь Ордың телепатиялық зарлағанын сезеді. Генетикалық манипуляция арқылы Калибан Апокалипсистің екінші Ажалына айналады. Апокалипсис айға көшіп, түпнұсқа X Factor және Адамдармен қақтығысқа түскенде, Калибан Морлок туннельдеріне қайта оралады. Ол жерде ол Sabretooth-ты табады, ол қатыгез мутант және Мародёрлардың мүшесі, ол арықтарды шарлап, тағы да Морлоктарды табу және өлтіру үшін іздейді. Аяқасты соққан шайқаста Калибан Сейбертустың арқасын сындырып, жазылатынын білмей, оны өлімге тастап кетеді. Содан кейін Калибан Архангелге шабуыл жасап, жеңіске жетеді. Кейін ол Сейбертусты тауып, қайтадан жеңеді. Өлім ретінде Калибан жаңа қожайыны үшін түрлі тапсырмаларды орындайды, оның жауынгер қызметшісі ретінде қызмет етеді. X Cutioner's Song кезінде Калибан Апокалипсистің (іс жүзінде Апокалипсис кейпіндегі Мистер Синистер) бұйрығымен бұрынғы X Factor мүшелері (және қазіргі X Men) Жан Грей мен Циклопқа шабуыл жасайды. Соғыс және Ашаршылықпен бірге Калибан Циклоп пен Жан Грейді тұтқынға алады, соның арқасында Апокалипсис оларды ақылсыз телепат Стрифке тапсыра алады, ол осы жұпты өзінің ата-анасы деп санайды. Аштық, Соғыс және Өлім X-мендермен шайқасып, олардан жеңіледі.

X-Force (Х-Құдай)

Ақырында, жалғыз Калибан өзінің санасын жоғалтып, Апокалипсистің бақылауынан құтылады. Бір кезде, Сабыр тіс X-мендердің теріс қабылдаған мүшесі болғанда, мутантты анықтағыш X-мен Юбилейді жабайы мутантқа айырбастау үшін ұрлайды, бірақ Сабыр тіс оның бетін жыртып жібергенде қашып кетеді. Ақыл-есі толыққанды болмаса да, ол зор физикалық күшін сақтайды және мутант Кэйблмен дос болады. Күтпегендей, Калибанның түсі ақ түстен және құбыжық кейпінен қызғылт түсті, көбінесе достық келбетке айналады. Кэйбл Калибанды өзінің X Force тобына қосылуға шақырады. Калибан командамен бірге Моджо және оның әскерлерімен күресіп, көптеген оқиғаларға қатысады, ал Апокалипсистің жауы Мистер Синистер X сарайына енгенде, Апокалипсистің саналық бақылауы оны Синистерге қатыгездікпен шабуыл жасауға итермелейді. Осы кезеңде ол Сабыр тіспен де бірнеше рет қарым-қатынас жасайды.

Апакалипсиске қайта оралу

Біраз уақыттан кейін Апокалипсис оралып, Калибанды X Force-тен алып кетеді. Бұл жолы Апокалипсис оны өзінің жаңа Атшысы – Апатқа айналдырады (аймаққа қарай, бұрынғы Апат Калибанның Морлок досы – Ауыртпа болған). Бұл жолы Апокалипсис Калибанның физикалық күшін одан да арттырып, сонымен қатар телепатиялық ауру тарату қабілетін сыйлайды. Бұл жолы Апокалипсистің аттыларына Ахаб, Өлімқұсы және Вулверин кіреді. Апокалипсис Циклоппен біріккеннен кейін, Калибан біріктірілген жандарды іздейді және Кейбл Апокалипсистің рухын жойғанға дейін қызметтен босатылады. Апокалипсистің құлдығынан азат болған Калибан тағы да бала күйіне қайтады, бірақ Апокалипсистің амалдары арқылы алған құбыжық денесін сақтайды. Соңынан Калибанды «Күзет мұнарасы» деп аталатын мутанттарға қарсы медициналық зерттеу орталығы тұтқындайды. «Күзет мұнарасы» Калибанды өз мақсаттары үшін пайдалануды ниеттендіреді, бірақ оны X Force құтқарады. Калибанның психикалық жағдайы төмендеп, ол тек ыңыршықтап, ашуланып қана қояды, бірақ «Skornn» деп аталатын қауіпке қарсы X Force-қа көмектеседі.

М-күннен кейінгі

М-күнден кейін Калибан 198-дің мүшесі ретінде Ксавьер институтына келді. Ол Эрг жасаған 198 баннерін O*N*E* ұйымымен "қадағалау чиптері" үшін болған қақтығыс кезінде және М мырза институттан кеткенде алып жүреді. Кейін ол Домино мен Шаттерстармен бірге 198-ді Невада шөліндегі Ник Фьюридің құпия базаларының біріне қашып кетуіне көмектеседі. Калибан базадағы қару-жарақ қорын сезді, бірақ оларды Джонни Ди іске қосып, команданың бір бөлігін қуыршақтай басқаратын мутант құлыптап тастады. Алғашқы X-Men командасы 198-ді әкелуге барды, бірақ Бишоптың тіркеуді қолдайтын тобы оларды тоқтатты. Ұзақ соққан шайқастан кейін екі жақ бірігіп, Циклоп пен Бишоптың бірлескен күш-жігерінің арқасында 198-ді босатуға қол жеткізді.

X-Men-ді іздеу

Кейінірек Калибан, Масктан ауыр жарақат алғаннан соң, Uncanny X Men командасына көмектеседі және Ксавьер институтына сүзіліп жетеді. Калибан Уорпат, Шторм және Хепзибамен бірге Морлок туннельдеріне кіріп, Маск айтқан нәрсені табады.

Мәсіхтің пайда болуы мен өлімі

Калибан Децимациядан кейінгі алғашқы жаңа туған мутантты іздеуге шыққан шабуыл жасағының құрамына кіреді, бұл іздеуге Вулверин, Вольфсбен, Х-23, Уорпат және Хепзиба (Хепзибадан басқалары – Х-Форстың жаңа құрамы) қосылады. Леди Дедстрайк пен Риверлермен болған шайқаста Калибан Уорпатты құтқару үшін оқтарға тосқана болып, өзін құрбан етеді. Оның қазасы Уорпатты алаңдатады, нәтижесінде Кейблді қуған жалғыз Х-Форс мүшесі Вулверин болады.

Некроша

Некроша оқиғасы барысында Калибан Элай Бардтың Technarch трансмодалық вирусы арқылы қайта тірілтіліп, Селенеге басқа өлген мутанттарды іздеу және оларды сол әдіспен қайта тірілту үшін ұсынылады, соның арқасында Бард оларды және олардың қабілеттерін оған құрбан ете алады. Кейін Калибан ұзақ уақыттан бері қайтыс болған «Жаңа мутанттар» тобының мүшесі Сайфердің қабірінің жанында көрінеді де, оны қайта тірілтуге кіріседі. Осылай Селен көптеген өлген мутанттарды қайта тірілтті, ал «X Force»-пен шайқасқанда, олардың қуатты өмірлік энергиясын сіңіріп алып, өмірін ұзартуға көмектесті.

X таңбасы

Калибан, "Бес" құлаған мутанттардың бірі болып, "Жоғары адамдардың" өзінің туған жері саналатын "Кракоа"да қайта тірілді. Бірақ, ол "Кракоа"ға шабуыл жасаған шабуылшылар тарапынан дереу атып өлтірілді.

Күштері мен қабілеттері

Калибан – бірнеше шақырым қашықтықта басқа мутанттарды сезіне алатын және олардың қозғалысын қадағалай алатын мутант. Ол сонымен қатар адамдардың қорқыныш сезімін психикалық жолмен сезіп, сіңіріп, оларды олардың бойларына қайтара алады, бұл олардың санасында одан да күштірек үрей тудырады. Ол басқалардан қорқыныш ала отырып, өзінің күшін бастапқы Жәндік әйелді (Джессика Дрю) оңай жеңуге жеткілікті деңгейге дейін арттыра алады. Сондай-ақ, ол өте шеберлікпен тауға шығады және адамнан асып түсетін секіру қабілетіне ие. Ол Апокалипсистің бұрынғы одақтасы Мистер Синистерді көзіне түскенде шабуыл жасау үшін психикалық тұрғыдан дайындалған. Оның қорқыныш сіңіру қабілеті де күшейді, енді ол оны басқара алады және өз күшін одан да кең ауқымда қолдана алады; ол басқалардың алаңдауын сіңіріп күш алады, сонымен қатар күшпен нығайтып, оны әлдеқайда күшті мөлшерде қайта бөле алады. Оның күшінің осы қыры Калибанның өзі «Қорқыныш көлеңкесі» деп атады. Апат ретінде Апокалипсис оған психикалық індет тудыру қабілетін берді, бұл вирус психиканың ең жоғары деңгейлеріне шабуыл жасап, нысананың психикалық функцияларын бұзады. Масктың алғашқы түріне оралған Калибан, адреналин әсерінен туындаған адамнан асып түсетін күшін сақтап қалғандай көрінеді, өйткені ол тіпті Соғыс жолы үшін де көтеру қиын болған Скидстің қиындыларын көтергенін көрсетті. Технарх трансмодалық вирусы арқылы қайта тірілгеннен кейін, оның қабілеті өзгеріп, тірі емес, қайтыс болған мутанттарды сезуге мүмкіндік алды. Жаңа мутант отанының пайда болуынан кейін қайта тірілгеннен кейін, ол Апокалипсистің аттысы болған кездегі және Маск оның артық етін бұрмалағанға дейінгі бұлшықетті денесіне қайта оралды.

Апокалипсис дәуірі

Апокалипсис дәуірінде Калибан сыйлық саудагері Доминоның қолдауында болды, өз қабілеттерін Нейт Грейді табу үшін пайдаланды. Осы нұсқасында ол өзімшіл, қорқақ, бірақ әдебиетті жақсы біледі және шебер қылышкер. Оны "Қалғандар" тобының мүшесі – Жабайы бақа өлтіреді.

М үйі

М үйі шындығында Калибан Мародёрлардың Геношаның қара операциялар тобының мүшесі ретінде көрінеді.

Ең керемет

Ultimate Marvel шындығында, Калибан Ultimate X Men #82 санында Ultimate Morlocks мүшесі ретінде көрінеді. Оның сыртқы түрі сәл өзгеше, себебі ол енді әктей ақ емес, қараңғы сұр түспен бейнеленген. Ол сонымен қатар, дене күші жағынан да күштірек және алып құбыжыққа айнала алады.

X-Factor Forever (Мәңгілік Х-фактор)

X Factor Forever-де Калибан қарақшы және Апокалипсис аттыларының бірі ретінде пайда болды.

Теледидар

Калибан "Х-Экс: Анимациялық серия" телесериалында Морлоктардың одақтасы ретінде эпизодтық рөлде пайда болады. "Бесінші атты" атты эпизодта Фабиан Кортес оны Апокалипсистің Иттерінің біріне айналдырады, бірақ Джубилей Калибанды босатады. Калибан "Х-Экс: Эволюция" телесериалында Майкл Добсон дауысымен көрінеді. Осы нұсқада ол Морлоктардың мүшесі болып табылады.

Фильм

Калибан «X-Men: Apocalypse» фильмінде Томас Лемаркис сомдаған. Бұл нұсқа – жер асты брокері. Калибан «Logan» фильмінде де пайда болады, оны Стивен Мерчант бейнелейді. Ол жылдар бұрын «Transigen» жобасында мутанттарды іздеумен айналысты, бірақ қателігін түсініп, басқа мутанттармен бірге жасырын өмір сүре бастады. Кейін Логан оны Чарльз Ксавьерге күтім жасауға шақырды. «Reavers» тобы оны ұрлағаннан кейін, олардың жетекшісі Дональд Пирс Калибанды «Transigen» ұйымына Логанды, Ксавьерді және Лораны табуға көмектесуге мәжбүрлейді. Калибан келіседі, бірақ олардың жолын қиындату үшін ең аз ақпаратты ғана береді, докторы Зандер Райс үштікке ешқандай зиян келтірмейтініне уәде бергенше. «Transigen» ұйымының клоны X-24 Ксавьерді өлтіргенін көргеннен кейін, Калибан тұтқындаушыларына қарсы шығып, Логан мен Лораға қашуға уақыт беру үшін өзін құрбан етеді. Кейін Райс Калибанның денесін тауып, оның тіндерін алуды және болашақ эксперименттерде оның қабілеттерін пайдалануды үміттенеді.

Бейне ойындар

Калибан «X-Men: Destiny» ойынында пайда болады, оны Боб Глоуберман дауыстаған.

Тауарлар

Калибан Апокалипсис атты нұсқасында Toy Biz компаниясының X Force ойыншықтар топтамасында әрекеттік фигураға ие болды. Caliban-ның A Build A Figure жинағы Hasbro Marvel Legends топтамасында жарық көрді.