Кіріспе

Вест-Либерти – АҚШ-тың Кентукки штатындағы Морган округіне қарасты өздік басқару классындағы қала. Ол Морган округінің орталығы болып табылады. 2020 жылғы халық санауы бойынша қала халқы 3215 адамды құрады. Бұл дауыл бір шақырымнан асатын ені бар зақымдарды қалдырды. Көптеген үйлер мен кәсіпорындар ауыр зақымдарға ұшырады немесе толығымен қирады. Алты адам қаза тауып, кем дегенде 75 адам жарақат алды. Төтенше жағдайлар қызметтері мен БАҚ өкілдерінің алдын ала бағалауынша, дауылдың жолы 60 миль (97 км) болды, бірақ Ұлттық ауа-райы қызметінің сараптамасы дауылдың 85 мильді (137 км) – Менифи округінен Батыс Вирджиния штатының Линкольн округіне дейін жүргенін көрсетті. Бұл 2012 жылы АҚШ-та тіркелген ең ұзын дауыл жолы болды. 1907 жылы салынған ескі сот ғимараты, сондай-ақ 60% аяқталған жаңа сот ғимараты дауылдан кейін толығымен жойылды деп есептелді. Бірақ бұл шешім қате болды, себебі екі ғимарат та қалпына келтіріліп, жөндеу жұмыстары аяқталды. Бұл дауыл сонымен қатар Менифи округіндегі Веллингтон қаласына да соқты. Ол сол күні кешкі сағат 19:00-де Салиерсвилл қаласын шарпыған EF3 дауылынан солтүстікке қарай орналасқан. Бұл дауылдар үш қаланың тарихындағы ең қатты дауылдардың бірі болды.

Торнадодан кейінгі қалпына келтіру

2012 жылғы дауылдан бері Батыс Либертиде үлкен прогресс жасалды. Апатта қираған көптеген ғимараттар бұрынғы қалпына келтірілді немесе одан да жақсы жаңа құрылыстармен алмастырылды. Батыс Либертидегі жоспарлау апаттан бері үздіксіз жүріп келеді.

География

Батыс Либерти Морган округінің орталық бөлігінде орналасқан (37.916320, 83.261386). Ол штаттың шығыс аймағындағы тау етегінде, Cave Run көлі мен Дэниел Бун ұлттық орманының оңтүстік-шығысында шамамен 32 км, ал Paintsville көлінің батысында орналасқан. АҚШ 460 тас жолы Батыс Либертидің орталығынан өтеді, батысқа қарай 43 км (27 миль) қашықтықта Frenchburg қаласына, ал оңтүстік-шығысқа қарай 35 км (22 миль) қашықтықта Salyersville қаласына жетеді. Кентукки 7 тас жолы АҚШ 460 тас жолымен қосылып Salyersville қаласына барады, бірақ Батыс Либертидің орталығында солтүстікке бұрылып 29 км (18 миль) қашықтықта Sandy Hook қаласына жетеді. АҚШ Халық санау бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 13 шаршы километрді құрайды, оның 0,03 шаршы километрі (0 км²) немесе 0,67%-ы судан тұрады. 2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 3277 адам, 696 шаңырақ және 446 отбасы тұрады. Халық тығыздығы 758 тұрғын үй бірлігін құрайды. Қала халқының этникалық құрамы: 79,43% ақ нәсілді, 18,19% афроамерикандық, 0,40% американдық үндістер, 0,21% азиялық, 0,06% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,21% басқа нәсілдер және 1,50% екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 1,25%-ын құрайды. (1990 жылдан кейін халықтың күрт өсуі және қазіргі демографиялық әртүрлілік Шығыс Кентукки түзеу орталығының ашылуының нәтижесі болып табылады). 696 шаңырақтың 27,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 47,7%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 14,1%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 35,8%-ы отбасы емес. Барлық шаңырақтың 32,8%-ы жеке тұлғалардан тұрады, ал 14,7%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Шаңырақтың орташа мөлшері 2,15 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,71 адамды құрайды. Қала халқының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 10,1%, 18-24 жас аралығындағылар – 14,8%, 25-44 жас аралығындағылар – 44,2%, 45-64 жас аралығындағылар – 19,4%, 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 11,5%. Орташа жас 36 жас. Әр 100 әйелге 264,5 еркек шамасында келеді. 18 жасқа толған және одан асып кеткен әр 100 әйелге 297,4 еркек шамасында келеді. Шаңырақтың орташа табысы 21 429 доллар, ал отбасының орташа табысы 30 875 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 25 417 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 464 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 11 215 долларды құрайды. Отбасылардың 25,7%-ы және халықтың 28,6%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 41,6%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 26,4%-ы.

Экономика

Батыс Либертиде Шығыс Кентукки түзеу орталығы орналасқан. Морехед мемлекеттік университетінің қосымша кампусы және Кентукки университетінің аймақтық технологиялық орталығы да қала ішінде орналасқан. Аймақ сонымен қатар Крокетте орналасқан, меннониттердің Киелі кітапқа қатысты әдебиеттерді басып шығаратын "Rod and Staff Publishing" баспасына да үй иесі.

Білім

Морган округінде төрт бастауыш мектеп бар. Олар – Езель, Ист-Вэлли, Морган-Сентрал және Ригли бастауыш мектептері. Бір орта мектеп, Морган округі орта мектебі; және бір жоғары мектеп, Морган округі жоғары мектебі бар. Вест-Либертиде Монтгомери округінің қоғамдық кітапханасының филиалы – кітапхана орналасқан.

Өнер және мәдениет

Батыс Либертиде жыл сайынғы сорго фестивалі қыркүйек айының соңғы толық апта соңында тойланады. 2015 жылғы фестиваль фестивальдің 45 жылдығын атап өтті, және 50 000-нан астам келуші күтілуде. Фестивальда Аппалачи өнерінің, халықтық өнердің, тағамдардың және сатуға немесе көрмеге қойылған түрлі-түрлі заттардың кең ассортименті ұсынылады. Қаланың орталық бөлігі толығымен жабылады, ал негізгі көше оқиғалардың орталығы болып табылады. Фестивальде екі Азамат соғысы қайта жаңғыртылады, олар футбол алаңында өтеді. Блюграсс фестивалі 1996 жылы басталды және жергілікті және аймақтық блюграсс орындаушыларын көрсетеді. Ол Олд Милл паркінде өтеді, ал келушілер көптеген тағамдар мен жергілікті сауда орындарынан таңдау жасай алады.