Кіріспе

Кремний диоксидіне қарағанда жоғары диэлектрлік өтімділігі бар материал. Жартылай өткізгіш өнеркәсібінде "жоғары κ диэлектригі" термині кремний диоксидімен салыстырғанда жоғары диэлектрлік тұрақтылығы (κ, каппа) бар материалды білдіреді. Жоғары κ диэлектриктері жартылай өткізгіштік құрылымдарды өндіру процестерінде қолданылады, әдетте кремний диоксиді қақпалық диэлектригін немесе құрылғының басқа диэлектрлік қабатын алмастыру үшін. Жоғары κ қақпалық диэлектриктерін енгізу – микроэлектрондық компоненттерді одан әрі кішірейтуге бағытталған стратегиялардың бірі, бұл көбінесе Мур заңының жалғасуы деп аталады. Кейде бұл материалдарды "high kay" деп, "high kappa" орнына айтады.

К-і жоғары материалдарға қажеттілік

Кремний диоксиді (SiO2) ондаған жылдар бойы қақпа оксиді ретінде қолданылып келеді. Металл-оксид-жартылай өткізгіш өрістік эффектті транзисторлардың (MOSFET) өлшемдері кішірейген сайын, кремний диоксиді қақпа диэлектригінің қалыңдығы қақпа сыйымдылығын (бірлік ауданға) арттыру және осы арқылы токты (бір құрылғы еніне) күшейту үшін үздіксіз азайды, бұл құрылғының өнімділігін жақсартады. Қалыңдығы 2 нм-ден төмен түскенде, туннельдік эффектіге байланысты ағымдар күрт өседі, бұл жоғары қуат тұтынуға және құрылғының сенімділігінің төмендеуіне әкеледі. Кремний диоксиді қақпа диэлектригін жоғары κ материалымен алмастыру қақпа қалыңдығын арттыруға мүмкіндік береді, соның салдарынан қақпа сыйымдылығын азайтады, бірақ осыған байланысты қосымша ағымдар болмайды.

Материалдар мен ескертулер

Кремний диоксидінен жасалған қақпалық диэлектрді басқа материалға алмастыру өндіріс процесін қиындатады. Кремний диоксидін төмендегі кремнийді тотықтыру арқылы жасауға болады, бұл біркелкі, конформды оксид пен жоғары сапалы интерфейсті қамтамасыз етеді. Осының салдарынан, зерттеу және әзірлеме жұмыстары өндіріс процесіне оңай енгізілетін, қажетті деңгейде жоғары диэлектрлік тұрақтылығы бар материалды табуға бағытталған. Басқа маңызды мәселелер: кремнийге энергия деңгейлерінің сәйкестігі (бұл ағымның өзгеруіне әкелуі мүмкін), пленканың морфологиясы, жылулық тұрақтылығы, арнадағы заряд тасымалдаушылардың жоғары жылдамдығын сақтау және пленка/интерфейстегі электрлік ақауларды азайту. Гафний силикаты, цирконий силикаты, гафний диоксиді және цирконий диоксиді материалдарына ерекше назар аударылып келеді, олар әдетте атомдық қабатпен жабылатын тәсілмен жатқызылады. Жоғары диэлектрлік тұрақтылығы бар материалдағы ақаулық күйлері оның электрлік қасиеттеріне әсер етеді деп күтілуде. Ақаулық күйлерін, мысалы, нөлдік кернеумен термиялық стимуляцияланған ток, нөлдік температура градиентімен нөлдік кернеумен термиялық стимуляцияланған ток спектроскопиясы немесе инеластикалық электрондық туннельдеу спектроскопиясы (IETS) арқылы өлшеуге болады.

Өнеркәсіпте пайдалану

Өнеркәсіп 1990 жылдардан бері оксинитрид қақпа диэлектриктерін пайдаланып келеді, онда дәстүрлі түрде жасалған кремний оксиді диэлектригіне аз мөлшерде азот қосылады. Нитрид мөлшері диэлектрлік тұрақтыны сәл көтереді және қақпа диэлектригі арқылы қоспалардың таралуына қарсы тұру сияқты басқа да артықшылықтар ұсынады деп есептеледі. 2000 жылы Micron Technology компаниясының Гуртедж Сингх Санду және Трунг Т. Доан DRAM жад құрылғылары үшін атомдық қабатпен жабын жасау арқылы жоғары κ пленкаларын жасауды бастады. Бұл 90 нм түйінді DRAM-нан басталатын жартылай өткізгіш жадты тиімді жүзеге асыруға көмектесті. 2007 жылдың басында Intel компаниясы 45 нанометрлік технологияларға негізделген компоненттер үшін металдық қақпамен бірге гафнийге негізделген жоғары κ диэлектриктерін енгізгенін хабарлады және оны 2007 жылғы Penryn кодовый аты бар процессорлар сериясында шығарды. Сонымен қатар, IBM 2008 жылы кейбір өнімдер үшін, сондай-ақ гафнийге негізделген, жоғары κ материалдарына көшу жоспарларын жариялады. Нақты анықталмағанмен, мұндай қолданыстарда қолданылатын диэлектриктердің ең ықтимал түрі – нитридтелген гафний силикаттарының (|HfSiON|) бірі болып табылады. |HfO2 және |HfSiO қоспаларды белсендіру кезінде кристалдануға бейім. NEC Electronics компаниясы өздерінің 55 нм UltimateLowPower технологиясында |HfSiON диэлектригін қолданатынын да хабарлады. Дегенмен, |HfSiON-да тұрақсыздықтан туындаған шығындар ағынына ұшырау мүмкіндігі бар, ол құрылғының қызмет ету мерзімі ішінде күшейе түседі. Бұл шығын әсері гафний концентрациясы жоғарылаған сайын күшейеді. Алайда, гафний болашақта жоғары κ диэлектриктерінің негізгі материалы болатынына кепілдік жоқ. 2006 жылғы ITRS жол картасында 2010 жылға қарай өнеркәсіпте жоғары κ материалдарын қолдану кең таралған болады деп болжанды.