Кіріспе

Синдикацияланған веб-мазмұнды жинақтайтын клиенттік бағдарламалық қамтамасыз ету. Компьютерде жаңалықтар жинақтағыш, сондай-ақ ағын жинақтағыш, мазмұн жинақтағыш, ағын оқырман, жаңалықтар оқырман немесе жай ғана жинақтағыш деп аталатын бұл клиенттік бағдарламалық қамтамасыз ету немесе веб-қосымша, онлайн газеттер, блогтар, подкасттар және бейне блогтар (vlogs) сияқты цифрлық мазмұнды бір орында оңай қарау үшін жинақтайды. Таратылатын жаңартулар журнал мазмұндары, подкасттар, бейнелер және жаңалықтарды қамтуы мүмкін. Қазіргі заманғы жаңалықтар жинақтағыштарға Microsoft Start, Yahoo! News, Feedly, Inoreader және Mozilla Thunderbird жатады.

Функция

Агрегациялық технология көбінесе веб-мазмұнды (кейде синдикатталған) көптеген сайттардан жаңа немесе жаңартылған ақпаратты ғана көрсете алатын бір бетке біріктіреді. Агрегаторлар веб-сайттарды жаңарту үшін жүйелі түрде тексеруге кететін уақытты және күш-жігерді азайтады, бірегей ақпараттық кеңістікті немесе жеке газетті құрайды. Ағынға жазылып алғаннан кейін, агрегатор пайдаланушы белгілеген интервалдарда жаңа мазмұнды тексеруге және жаңартуды алуға қабілетті. Мазмұн кейде электрондық пошта немесе IM арқылы жіберуден гөрі абонентке "тартылып" алынады деп сипатталады. Кейбір "push" ақпараттарды алушылардан айырмашылығы, агрегатор пайдаланушысы ағыннан жазылудан оңай шыға алады. Ағындар көбінесе RSS немесе Atom форматында болады, олар кеңейтілген таңбалау тілін (XML) пайдаланады, бұл ақпаратты пайдаланушыға ыңғайлы интерфейсте көрсететін ағын оқырманға жиналатын ақпараттарды құрылымдау үшін қолданылады. Кейбір қосымшаларда жаңалықтар ағынына жазылудың автоматтандырылған процесі болса да, жазылудың негізгі жолы – веб-аяқ белгісіне және/немесе мәтіндік сілтемені басу. RSS-тің өркендеуі 2000-шы жылдардың басында New York Times газеті RSS-ті енгізген кезде басталды: "RSS-ті пайдаланушыларға жазылу мүмкіндігін ұсынған алғашқы, ең танымал сайттардың бірі New York Times болды, ал компанияның форматты енгізуі RSS-тің де-факто стандарты ретінде бекітілгенін көрсететін 'шешімді нүкте' ретінде бағаланды". "2005 жылы веб-браузерлер нарығындағы ірі ойыншылар технологияны тікелей өз өнімдеріне, соның ішінде Microsoft-тың Internet Explorer, Mozilla-ның Firefox және Apple-тің Safari-ге енгізе бастады". BuiltWith.com мәліметінше, 2015 жылға қарай RSS-ті пайдаланатын 20 516 036 веб-сайт болды.

Түрлері

Веб-агрегаторлар бір орында көрсету үшін әртүрлі көздерден материал жинайды. Олар жеке клиенттер үшін ақпаратты алғаннан кейін оны қосымша өңдеуі мүмкін. Мысалы, Google News клиенттердің қажеттіліктеріне қарамастан материалдарды жинап, жариялайды, ал Awasu клиенттердің талаптарына сәйкес ақпаратты бақылау және жинау үшін жеке RSS құралы ретінде жасалған. XML ағындарын жинауға, форматтауға, аударуға және қайта жариялауға арналған түрлі бағдарламалық қамтамасы мен компоненттер бар, бұл деректерді көрсету тәсіліне тәуелді емес екенін көрсетеді.

Жаңалықтарды жинақтау веб-сайттары

Жаңалықтар агрегаторы әртүрлі көздерден ақпаратты жүйелі түрде ұсынады және жаңартады. "Кейбір жаңалықтар жинақтаушы қызметтері жаңарту қызметтерін де ұсынады, осы арқылы пайдаланушы таңдалған тақырып бойынша соңғы жаңалықтармен үнемі хабардар болады". Drudge Report және HuffPost сияқты веб-сайттар көптеген беделді басты және баламалы жаңалықтар көздерінен жинақталған жаңалықтар RSS ағындарын толықтырады, сонымен қатар веб-сайттың бөлек бөлімінде өз мақалаларын жариялайды. Жаңалықтарды жинақтау веб-сайттары бастапқыда адамдар таңдап, енгізген мазмұнмен жұмыс істеді, бірақ кейін мазмұнды автоматты түрде таңдалған немесе қолмен қосылған көздерден толтыру үшін автоматтандырылған таңдау алгоритмдері жасалды. Google News 2002 жылы автоматтандырылған жаңалықтарды таңдау арқылы іске қосылды, бірақ адамдар оның іздеу жүйесіне көздерді қоса алды, ал 2005 жылы Yahoo News автоматтандырылған жаңалықтар іздеушілері мен адам редакторларының үйлесімін пайдаланды.

Веб-базалық ағынды оқырмандар

Интернеттегі ақпарат таратқыштар пайдаланушыларға веб-ақпаратты іздеуге және оны өздерінің ақпарат таратқыштарына қосуға мүмкіндік береді. Олар жеке пайдалануға арналған және қашықтағы серверлерде орналасқан. Қолданба интернет арқылы қолжетімді болғандықтан, интернет қосылысы бар кез келген пайдаланушы оған кез келген жерден кіре алады. Сонымен қатар, веб-негізгі RSS оқырмандары да бар. Ақпаратты жинақтаудың жетілдірілген әдістері Ajax кодтау техникалары және веб-виджеттер деп аталатын XML компоненттері арқылы ұсынылады. Толыққанды қолданбалардан бастап, ірі бағдарламаларға енгізілетін кішкентай код фрагменттеріне дейін, олар пайдаланушыларға OPML файлдарын, электрондық пошта қызметтерін, құжаттарды немесе ақпарат таратқыштарды бір интерфейске біріктіруге мүмкіндік береді. Көптеген параметрлерді өзгертуге болатын бас беттер мен порталдар мұндай мүмкіндіктерді ұсынады. Жеке пайдалануға арналған агрегаторлық қызметтерден басқа, бірнеше блогты біріктіруге арналған веб-қосымшалар да бар. Мұндай нұсқалардың бірі – "планеталық сайттар" деп аталады, оларды онлайн қауымдастықтар өздерінің блогтарын орталықтандырылған жерде жинақтау үшін пайдаланады. Олар осы мақсатта жасалған Planet aggregator серверлік қосымшасының атымен аталған.

Азық-түлік оқу құрылғылары

Жаңалықтарды жинауға арналған бағдарламалар компьютерде, смартфонда немесе планшетте орнатылады және жаңалықтар мен қызықтыратын ақпараттарды жинап, оларды қолданушыға ыңғайлы интерфейс арқылы топтастыру үшін жасалған. Мұндай бағдарламалардың графикалық интерфейсі көбінесе танымал электрондық пошта бағдарламаларына ұқсас болады, онда жазылымдар сол жақтағы бөлімге топтастырылады, ал жеке жазбалар оң жақтағы бөлімдерде қарастырылады, таңдалады және оқылады. Бағдарламалық жинақтағыштар жаңалықтар таспасы сияқты ақпараттарды жылжытатын жаңалықтар тақтасы, жаңартуларды терезелерде көрсетіп тұратын ескертулер, веб-браузер макрос құралдары немесе кішігірім компоненттер (кейде плагиндер немесе кеңейтулер деп аталады) түрінде де болуы мүмкін, олар ақпараттарды операциялық жүйеге немесе веб-браузер сияқты бағдарламалық қосымшаларға біріктіре алады.

Әлеуметтік жаңалықтар агрегаторлары

Әлеуметтік жаңалықтар жинағыштары Интернеттегі ең танымал жаңалықтарды жинап, оларды көптеген адамдар таңдап, өңдеп, ұсынады. "Осы әлеуметтік жаңалықтар жинағыштарында пайдаланушылар жаңалықтарды ("оқиғалар" деп аталады) жариялайды, тікелей хабарламалар мен пікірлер арқылы бір-бірімен байланысады және ұсынылған оқиғаларды бірлесіп таңдап, бағалайды, соның нәтижесінде Интернетте қазіргі уақытта "көңілді" және танымал деп есептелетін жаңалықтардың жинағы құралады." Әлеуметтік жаңалықтар жинағыштары қауымдастықтың белсенділігіне негізделген. Олардың жауаптары, қатысу деңгейі және оқиғаларға қосқан үлесі мазмұнды құрады және RSS ағыны ретінде қандай ақпарат шығатынын анықтайды.

Фреймдік және медиа-бағдарланған жаңалықтар жинағыштары

Медианың бейімділігі мен мазмұндық ұстанымдары – жаңалықтарды жариялаудағы қасақана немесе кездейсоқ айырмашылықтарды түсіндіретін ұғымдар. Мысал ретінде, бір тақырыпты басқа елмен (қарулы) қақтығыста болатын екі елдегі медиа жамылуын салыстыруға болады: әсіресе мемлекеттік бақылаудағы жаңалықтар, бір оқиға туралы әртүрлі, тіпті қарама-қайшы хабарлар беретінін көруге болады (мысалы, Ресей-Украина соғысы). Медиа бейімділігі мен мазмұндық ұстанымдары әлеуметтік ғылымдарда бірнеше онжылдықтан бері қолмен зерттеулерге тақырып болды, бірақ тек қазірде ғана мұндай айырмашылықтарды талдау және көрсету үшін автоматтандырылған әдістер мен жүйелер ұсынылуда. Мұндай жүйелер мәтіндік ерекшеліктерді пайдаланады, мысалы, бір тақырыпты әртүрлі сипаттайтын негізгі сөздерді іздеп шығаратын жаңалықтар жинағыштары, немесе матрицалық жаңалықтар жинағыштары сияқты басқа да мүмкіндіктерді қолданады. Матрицалық жинағыштар екі өлшемді матрицаны пайдаланады: бірінші өлшемде мақала жарияланған ел, ал екіншісі – мақалада қандай ел туралы хабарланғаны көрсетіледі.

Медиа агрегаторлары

Медиа агрегаторларды кейде аудио немесе бейнесі бар веб-ағынға сілтеме жасау үшін қолданылатын «подкаст» терминінің танымалдылығына байланысты «подкачерлер» деп атайды. Медиа агрегаторлар – аудио немесе бейне медиа қосымшалары бар ағындарға жазылуды сақтайтын клиенттік бағдарламалық жасақтама немесе веб-қосымшалар. Олар медианы автоматты түрде жүктеуге, қолданба интерфейсі арқылы ойнатуға немесе медиа мазмұнын портативті медиа ойнатқышымен синхрондауға пайдаланылуы мүмкін. Қазіргі уақытта назар мультимедиялық агрегаторларға аударылған. Еуроодақ RSS жүйесіне әртүрлі медиа платформаларды енгізу үшін Reveal This жобасын іске қосты. «Түрлі көздерден – теледидар, радио, музыка, интернет және т.б. – мультимедиялық және көптілді цифрлық мазмұнды түсіруге, сақтауға, семантикалық түрде индекстеуге, жіктеуге және алуға мүмкіндік беретін біріктірілген инфрақұрылым. Жүйе пайдаланушыға қызметті жекешелендіруге және семантикалық іздеу, алу, қорытындылау мүмкіндіктерін ұсынады». Azureus және μTorrent сияқты бірнеше BitTorrent клиенттік бағдарламалық жасақтамалары веб-агрегация арқылы таралған мультимедияның торренттерін тарату мүмкіндігін қосты.

Мал азығын сүзгілеу

Жаңалықтар жинақтағыштардың біріндегі мәселелердің бірі – мақалалардың саны кейде шамадан тыс болуы мүмкін, әсіресе пайдаланушы көптеген веб-желімдерге жазылған жағдайда. Шешім ретінде көптеген желім оқығыштары пайдаланушыларға әр желімге бір немесе бірнеше кілт сөздерді қоюға мүмкіндік береді, оларды қолдағы мақалаларды оңай шарлайтын санаттарға сұрыптап, сүзуге болады. Тағы бір мүмкіндік – пайдаланушының қызығушылықтарына сәйкес мазмұнды сүзу үшін пайдаланушының назар профилін импорттау.

RSS және маркетинг

Кейбір блогерлер Google Reader жабылғанда RSS жойылатынын болжады. Бірақ кейіннен RSS ақпарат алудың тартымды тәсілі ретінде табысты деп есептелді. "Feedly, қазіргі таңдағы ең танымал RSS оқырман, 2013 жылы шамамен 5000 төлемді жазылушыдан 2015 жылдың басында шамамен 50 000-ға дейін өсті – бұл Feedly үшін екі жыл ішінде 900% өсімді білдіреді". Тұтынушылар RSS-ті ақпаратты оңай алу үшін пайдаланады, ал бизнес ақпарат тарату мүмкіндігіне ие болады. "RSS веб-сайттар үшін онлайн контентті әлеуетті пайдаланушыларға жеткізу механизмі ретінде, ал пайдаланушылар үшін ақпарат жинақтаушы және сүзгі ретінде қызмет етеді". Дегенмен, контентті тарату үшін RSS пайдаланушыға ыңғайлы болуы керек, белсенді өзара әрекеттесуді қамтамасыз ету үшін пайдаланушы "тұтқындалғандай" сезінбеуі керек, ескірген деректермен шатастырмау үшін сапалы дизайн және десктоп пен мобильді нұсқалар үшін оңтайландыру қажет. RSS маркетингке жағымды әсер етеді, өйткені ол іздеу жүйесіндегі жақсы көрсеткіштерге, брендтің танылуын құруға және сақтауға, сондай-ақ сайтқа трафик көлемін арттыруға көмектеседі.