Кіріспе

Мандевилл – АҚШ-тың Луизиана штатындағы Сент-Таммани округінің (St. Tammany Parish) қаласы. 2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша халқы 11 560 адамды, ал 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша 13 192 адамды құрады. Мандевилл Пончартрейн көлінің солтүстік жағалауында, 12-ші тас жолдан оңтүстікке қарай орналасқан. Ол Нью-Орлеан қаласынан және оның оңтүстік жағалауындағы қалаларынан көл арқылы бөлінген. Бұл Нью-Орлеан–Метари–Кеннер қалалық агломерациясының бір бөлігі.

Тарих

Мандевилл ортағасырлық нормандық француз тілінде "үлкен шаруашылық" (Magna Villa-дан) дегенді білдіреді. Қаланың аты оның негізін қалаушы Бернар Ксавье де Мариньи де Мандевиллден шыққан. Мандевилл қаласы 1834 жылы Бернар Ксавье де Мариньи де Мандевилл (1785-1868) тарапынан құрылған. Мариньи отбасы Луизиананың белгілі отбасы болды және Нью-Орлеан қаласының үштен біріне ие болды. 1834 жылы Мандевилл қаласын құрған кезде, бұл аймақ ұзақ жылдар бойы егіс жері болып келген, және оны дамытушы Бернар Ксавье де Мариньи де Мандевилл, көбінесе Бернар де Мариньи деп танылатын, жоспарлаған. 1840 жылы Мандевилл қала ретінде бекітілді. Ол, қаланың ыстығынан қашуға ниеттенген Нью-Орлеандықтар үшін танымал жазғы демалыс орнына айналды. 19 ғасырдың ортасында Нью-Орлеан мен Мандевилл арасында тұрақты бу кемелер қатынай бастады, ал Виктория дәуірінің соңында ол Нью-Орлеанның орта таптық сыныбы үшін де танымал демалыс орны болды. Кемелер көлден өтетін кезде, Мандевиллдегі павильондар мен би залдарында музыка ойнатылды, және қала жаңа "джаз" музыкасы Нью-Орлеаннан тыс жерлерде естілген алғашқы орындардың біріне айналды. Бунк Джонсон, Бадди Петит, Папа Селестин, Джордж Льюис, Кид Ори, Эдмонд Холл, Честер Зардис және тағы да көптеген ерте джаз орындаушылары Мандевиллде жиі ойнайтын. 19 ғасырдың соңында Мандевиллде колледжге дайындық мектебі Харви мектебі (Мандевилл) орналасқан. Мандевиллде джаз тарихының ерте кезеңдерінен қалған екі ғимарат әлі де тұр. Рубидің Roadhouse 1920 жылдан бері үздіксіз жұмыс істеп келеді (бұрын Buck's Brown Derby және Ruby's Rendezvous деп аталған) және бүгінде де танымал бар және тікелей музыка орталығы болып табылады. Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген Dew Drop Social and Benevolent Hall 1895 жылдың қаңтар айында ашылды. Көп жылдар бойы бұл зал джаздың көрнекті өкілдерін қабылдады және 2000 жылы Dew Drop Jazz and Social Hall ретінде қайта ашылды, ол тікелей джаз ойнатылатын орынға айналды. (Бұл ең алғашқы "Dew Drop" би залдарының бірі болды; Оңтүстіктегі көптеген орындар осылай аталды, соның ішінде Кішкентай Ричардтың мансабын бастаған Нью-Орлеандағы клуб.) 1956 жылы Пончартрейн көлінің бірінші жағалау жолы автомобильдер үшін ашылды. 1969 жылы екінші жағалау қосылды. Жаңа жол Мандевиллдің және айналасындағы аймақтың дамуына серпін берді, осы аймақ Нью-Орлеанда жұмыс істейтін адамдар үшін қала маңындағы тұруға қолайлы аймаққа айналды. Бұл тенденция 1980 және 1990 жылдары күшейді, Мандевиллді үлкен Нью-Орлеан агломерациясына одан әрі интеграциялады. Мандевилл 2005 жылдың 29 тамызында "Катрина" даулының салдарынан зардап шекті, су мен желден қиындықтарды бастан өткерді. 2008 жылы "Айк" даулынан Пончартрейн көлінің арнасынан су асып, қаланың кейбір бөліктерінде аз ауқымды су тасқыны болды. 2009 жылға қарай "Катринадан" кейінгі қалпына келтіру жұмыстарының көп бөлігі аяқталды. Су тасқынына ұшыраған аудандардағы көптеген үйлер мен кәсіпорындар көтерілді.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – , оның ішінде – , немесе 1,55%-ы су жамылған. Чефункт өзені Медисонвилл қаласынан өтеді, ал адам басқаратын айналмалы көпір Мандевилл мен Медисонвиллді байланыстырады.

Демография

2020 жылғы халық санағы бойынша Америка Құрама Штаттарының халық санағы бюросы Мандевиллде 13 192 адам тұрғанын анықтады. 2000 жылғы АҚШ халық санағында қалада 10 489 адам, 4 204 үй шаруашылығы және 2 724 отбасы болды. Халық тығыздығы 686,9 адам/шаршы миль (265,1/км²) құрады. 4 669 тұрғын үй бірлігі тіркелді. Қаланың нәсілдік құрамы: 92,15% ақ нәсілді, 4,79% қара және афроамерикалық, 0,31% американдық үндістер, 1,16% азиялық, 0,06% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,59% басқа нәсілдер және 0,93% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 2,43% құрады. 2000 жылы 4 204 үй шаруашылығының 30,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 50,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,8%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үй шаруашылықтары, ал 35,2%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,8%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 11,4%-ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,46 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,11 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 27,3%, 18-24 жас аралығы – 7,3%, 25-44 жас аралығы – 28,9%, 45-64 жас аралығы – 24,5%, 65 жас және одан үлкендер – 11,9%. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге шамамен 89,2 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 84,7 еркек сәйкес келеді. 2019 жылғы Америкалық қоғамдық сауалнама бойынша орташа жас 43,7 болды, халықтың 77,0%-ы 18 жасқа және одан үлкен болды; халықтың 18,3%-ы 65 жасқа және одан үлкен болды. 2019 жылы үй шаруашылығының орташа табысы 72 989 доллар, ал еркектердің орташа табысы 76 573 доллар, әйелдердің орташа табысы 50 707 доллар болды. 2000 жылы қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 52 500 доллар, ал отбасының орташа табысы 70 043 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 50 891 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 30 554 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 26 420 доллар. Халықтың 4,9%-ы және отбасылардың 7,6%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,1%-ы және 65 жастан асқандардың 13,7%-ы.

Өнер және мәдениет

Мандевилльдегі "Жеті қарындас" емені – сертификатталған оңтүстік мәңгі жасыл еменің ең ірісі. "Dew Drop Jazz және әлеуметтік зал" (Құрылған 1885 ж.)

Саябақтар мен демалыс

Мандевилл қаласында бірнеше саябақ бар: Пол Кордез паркі, көл жағалауындағы беседка, Сансет Пойнт және Тайлер Томас паркі. Сансет Пойнт балық аулау пирсі мен паркі Пончартрейн көліне 400 футтан (122 м) астам созылады.

Қоғамдық кітапханалар

Сент-Таммани округі кітапханасы Мандевилл кітапханасын басқарады.

Қоғамдық колледждер

Сент-Таммани округі екі қоғамдық колледждің қызмет аймағында орналасқан: Нортшор техникалық қоғамдық колледжі және Дельгадо қоғамдық колледжі.

Қоғамдастық ресурстары

Нортлейк мінез-құлық денсаулық жүйесі – Луизиана штатының Мандевилл қаласындағы психикалық денсаулық сақтау мекемесі.