Кіріспе
Хоума ( /h//oʊ//m//ə/ HOHmə) – АҚШ-тың Луизиана штатындағы Терребонн округінің ең ірі қаласы және округ орталығы. Бұл сонымен қатар Хоума–Байо Кань–Тибодо метрополитендік статистикалық аймағының ең ірі қаласы болып табылады. 1984 жылы қала әкімшілігі округке біріктірілді, қазіргі уақытта Терребонн округінің біріктірілген басқару органы ретінде жұмыс істейді. 2010 жылғы халық санауы бойынша, қала халқы 33 727 адамды құрады, бұл 2000 жылғы санау деректерімен (32 393 адам) салыстырғанда 1334 адамға артық. 2020 жылы халықты бағалау бағдарламасы қалада 32 467 адам тұрғанын анықтады. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қала халқы 33 406 адамға жетті. Хоума қаласына көптеген бекітілмеген аудандар жақын орналасқан. Олардың ең ірісі – Байо Кань, ол жергілікті тұрғындар Хоуманың бір бөлігі деп жиі атайтын қалалық аймақ, бірақ ол қаланың халық санауына кірмейді және жеке халық санау орны болып табылады. Егер Хоума қаласының және оған жақын орналасқан қалалық халық санау орындарындағы тұрғындардың саны есепке алынса, онда жалпы саны 60 000-нан аспайды.
Этимология
Қала Хоума тайпасының – тарихи американдық жергілікті халықтың атымен аталып, олардың Чоктау тайпасымен туыс екеніне сенім бар. Біріккен Хоума Ұлты Луизиана штаты тарапынан мойындалған, бірақ федералдық деңгейде мойындалмаған.
Тарих
Еуропалық отарлаудан бұрын Читимача және одан кейін Хума тайпалары қоныстанған Хума, көп ұзамай Уиски нүктесінде болған Хума тайпасының атымен аталып кетті. Испания Хума тайпасы үшін талап еткен жерлерді Луизиананы сатып алғаннан кейін АҚШ мойындамады. Қазіргі Хоума қаласы 1832 жылы құрылды, ал 1848 жылы қала мәртебесі берілді. Соғысқа дейінгі жылдары аймақ қант қамысы плантацияларын дамытуға арналды. Плантациялар су көлігіне қол жеткізу үшін өзендер мен салалар бойында орналастырылды.
Қазіргі уақытқа дейінгі қалпына келтіру
Соғыстан кейін де, 20-шы ғасырда да қант қамысы маңыздылығын сақтап келді. 1970 жылдың 24 қаңтарында болған газ жарылысынан үш адам қаза тауып, қала орталығында кең ауқымды бұзылулар болды. Латурдың әшекей бұйымдары дүкені толығымен қирады. 1984 жылы қала және округ өз үкіметтерін біріктірді. 2021 жылдың тамыз айының соңында Хоума қаласын 4-санаттағы "Ида" дауылының күшті соққысы шарпыды, бұл кең ауқымды зардаптарға әкелді.
География
Хума (29.587614, 90.716108) координаталарында орналасқан және теңіз деңгейінен 10 фут (3 метр) биіктікте жатыр. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 14,2 шаршы миль (37 км²), оның ішінде 14,0 шаршы миль (36 км²) құрлық, ал 0,2 шаршы миль (1 км²) (0,92%) су алабын құрайды.
Климат
Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ, кейде жылы қыстармен сипатталады. Көппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Хоума ылғалды субтропиктік климатқа жатады, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді.
Демография
+Хуманың нәсілдік құрамы (2020 жылғы мәліметтер бойынша): Нәсіл Саны Пайыздық үлесі Ақ (испандық емес) 19 456 58,24% Қара немесе африкалық америкалық (испандық емес) 8 065 24,14% Американың жергілікті халқы 1 428 4,27% Азиялық 472 1,41% Тынық мұхиты аралдарының халқы 12 0,04% Басқа/Аралас 1 537 4,6% Испандық немесе латиноамерикандық 2 436 7,29% 2020 жылғы АҚШ халық санауына сәйкес, қалада 33 406 адам, 12 612 шаруашылық және 7 970 отбасы тұрады. 2019 жылғы Америкалық қоғамдық сауалнама бойынша, қаланың нәсілдік және этникалық құрамы: 62,1% испандық емес ақтар, 23,3% қара немесе африкалық америкалықтар, 0,3% таза азиялықтар, 0,1% басқа нәсіл, 3,9% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері және 4,3% испандық және латиноамерикандықтар (кез келген нәсілге жататын). 2010 жылғы халық санауы бойынша қаланың нәсілдік құрамы: 67,46% ақ американдықтар, 20,62% қара немесе африкалық америкалықтар, 5,45% американдық үндістер және Алясканың жергілікті халқы, 1,71% азиялықтар, 0,12% Гавайидің жергілікті халқы немесе басқа Тынық мұхиты аралдарының халқы, 0,68% басқа нәсілдер және 1,87% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері; кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латиноамерикандықтар халықтың 5,76% құрады. 2019 жылы орташа жас 36,8 болды. 18 және одан үлкен жастағы халықтың үлесі 75,9% болды; 5 және одан кіші жастағылардың үлесі 8,1%, ал 65 және одан үлкен жастағылардың үлесі 14,6% құрады. 2019 жылғы Америкалық қоғамдық сауалнама бойынша, бір шаруашылықтың орташа табысы 42 949 доллар болды, ал халықтың 23,8% кедейлік шегінде немесе одан төмен деңгейде өмір сүрді.
As of the 2020 United States census, there were 33,406 people, 12,612 households, and 7,970 families residing in the city. According to the 2019 American Community Survey, the racial and ethnic makeup of the city was 62.1% non Hispanic white, 23.3% Black or African American, 0.3% Asian alone, 0.1% some other race, 3.9% two or more races, and 4.3% Hispanic and Latin American of any race. At the 2010 census, the racial make up of the city was 67.46% White American, 20.62% Black or African American, 5.45% American Indian and Alaska Native, 1.71% Asian, 0.12% Native Hawaiian or other Pacific Islander, 0.68% from other races, and 1.87% from two or more races; Hispanics and Latin Americans of any race were 5.76% of the population. In 2019, the median age was 36.8. Of the population aged 18 and older, they made 75.9% of the demographic; 8.1% of the population were aged 5 and under; 14.6% were aged 65 and older. The median income for a household at the 2019 American Community Survey was $42,949 and 23.8% of the population lived at or below the poverty line.
Білім
Терребонн шіркеуінің мектеп ауданы қала мен шіркеудің мемлекеттік мектептерін басқарады. Хума Луизиана штатының екінші ең көне жоғары мектебі – Терребонн жоғары мектебінің орналасқан жері. Оңтүстік Терребонн жоғары мектебі 1961 жылы құрылған. H. L. Bourgeois жоғары мектебі, Ellender Memorial жоғары мектебі және Vandebilt католик жоғары мектебі де Терребонн шіркеуінде орналасқан. Саутдаун жоғары мектебі (бастапқыда Хоума түрлі терілілерге арналған жоғары мектебі) 20-шы ғасырдың ортасында қара нәсілді оқушыларға арналған бөлек мектеп ретінде салынды және 1946 жылдан 1969 жылға дейін оларға ғана қызмет етті. Содан кейін, 1964 жылғы азаматтық құқықтар заңнамасының нәтижесінде мектеп біріктірілді.
Мәдениет
Хума және оның төңірегіндегі қауымдар аймақтың француз, үнді, каджун, африкалық және креол тарихымен сіңген. Бастапқыда аймақты француздар мен испандықтар отарлаған, олар Байо Лафурше арқылы оңтүстікке қарай жол жүрген. 18 ғасырдың соңында көптеген акадиялықтар (кейін каджундар деп аталған) аймаққа қоныстанды. Акадиялықтар британдық патшаға адалдық серт беруден бас тартқандықтан, Жеті жылдық соғыс кезінде британдықтар оларды Жаңа Шотландиядан қуғынға шығарды. Қуғынға шығарылғандардың саны шамамен 15 000 болды, оның 3 000-ы осы аймаққа қоныстанды. Қалғандары Францияға кетті. Француздар, испандықтар, акадиялықтар және үнді миссионерлер араласып, нәтижесінде бірегей каджун мәдениеті пайда болды. Хума төңірегіндегі батпақты жерлер 1930 жылға дейін аймақтың Луизиананың қалған бөлігінен және АҚШ-тан оқшауланған қалпында болуына себеп болды. Радио және оның ілесінде келген танымал мәдениет сияқты сыртқы ықпалдар каджун мәдениетіне енуге үлкермеді, сондықтан каджун мәдениеті мен француз тілінің қолданылуы осы аймақта, мысалы, Чарльз көлі немесе Батон-Руж сияқты каджун елінің шекарасындағы қалаларға қарағанда әлдеқайда ұзақ сақталды. Хумадағы дәстүрлі каджун мәдениетіне француз тілі, каджун тағамдары және Марди Гра сияқты католик фестивальдарын тойлау кіреді. Бұл халықтық мәдениет бүгінге дейін сақталып келеді және аймаққа көптеген туристерді тартады. 1970 жылдары Вьетнамның қайта бірігуінен кейін көптеген оңтүстік вьетнамдық босқындар эмиграциялады. Олар Вьетнамдағыдай, Оңтүстік Луизианада креветка аулаумен айналысты. Олардың бір бөлігі Нью-Орлеанға қоныстанды, ал көптегендері Хумаға және Мексика шығанағының жағалауындағы басқа жерлерге де қоныстанды. Көптеген вьетнамдық отбасылар әлі күнге дейін креветка аулаумен айналысып келеді, олардың отбасылары ондаған жылдар бойы осы саламен айналысқан. Хума қаласының орталық бөлігі тарихи аудан деп жарияланды және Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Онда қаланың орталығын аралап жүруге арналған экскурсиялар, Байо Терребонн су өмірі мұражайы, халықтық мәдениет орталығы, аймақтық әскери мұражай, Саутдаун плантациясы, Хума Терребонн азаматтық орталығы, жергілікті қарулы күштерге арналған ескерткіштер және жергілікті тамақтанатын орындар сияқты көрікті жерлер бар. Хума қарқынды түрде өзгере бастағанмен, айналасындағы көптеген тұрғындар өз ата-бабалары сияқты, өмірлерін Персид шығанағынан табуда. Олар креветка, устрица, краб, балық аулайды және қаптарға түсіреді, бірақ көбі мұнай өнеркәсібі мен кеме жасау саласында жұмыс істейді. АҚШ патент және сауда белгілері жөніндегі кеңсесінің мәліметінше, Луизиана штатының Хума қаласында Терребонн округінің ең терең мұнай құдығы орналасқан. 2005 жылы құрылған Таб Бенуаның «Солтүстік Американың сулы жерлері» музыка фестивалі жыл сайын қазан айында Хума қаласында өтеді.
Танымал мәдениетте
Хума және оның айналасы – «Бұздық» комикс кітаптар сериясының оқиғасы осы жерде өрбітеді. В. С. Эндрюстің «Руби» романы (1994) да осы аймақта орын алады. «Өзін-өзі өлтіруші жасақ» Хумадағы Белл Рив түрмесінде орналасқан. 1999 жылғы «Алабамадағы ақымақ» және «Өлім алдындағы сабақ» фильмдерінің бір бөлігі Хоумада түсірілді. «Скелет кілті» (2005) фильмі Хоума және жақын орналасқан Баю-Гауш аймағында түсірілген. 2013 жылы Форест Уитакер мен Опра Уинфри жұлдыздығымен түсірілген «Батлер» фильмінің бірнеше сахналары Хоума қаласының орталық бөлігінде түсірілді. 1992 жылы «Шешілмеген құпиялар» бағдарламасы 1991 жылы жоғалып кеткен Луизиана штатының Хума қаласының тұрғыны Адам Джон «АЙ» Бреоның ісін жариялады. Hulu телесериалы «The Act» Хумада жас цыған Роза Бланшард пен Ди Ди Бланшардты бейнелейтін эпизодты қамтыды. 2022 жылғы «Кроудадтар ән салған жер» фильмі Хоума және оның төңірегінде түсірілді.