Кіріспе

Батыс Батон-Руж (ағылш. West Baton Rouge Parish, исп. Parroquia del Oeste de Baton Rouge) – АҚШ-тың Луизиана штатындағы алпыс төрт приходтың бірі. 1807 жылы құрылған, оның приход орталығы Порт-Ален қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша 27 199 тұрғыны бар Батыс Батон-Руж приходы Батон-Руж қалалық статистикалық аймағының құрамына кіреді. Приходта жоғары бағаланған мектеп жүйесі бар және мектеп автобустары жекешелендірілген. Батыс Батон-Руж «Катрина» даулынан кейін өте аз өсімді көрсетті; 2018 жылдың шілдесіндегі бағалау бойынша, приходтың халқы 26 427 адамды құрады.

Тарихқа дейінгі дәуір

Медора орны, Манчак мүйісінің су тасқыны жазығында, Миссисипи өзенінің оңтүстік-шығыс бұрышындағы Байу Бурбоға іргелес орналасқан Плэкемин мәдениетінің үйіндісі, Плэкемин мәдениетін және кезеңін анықтауда шешуші роль атқарды. Орны 1939–40 жылдардың қысында Джеймс А. Форд және Джордж И. Куимби Луизиана штатының археологиялық зерттеу тобы үшін, Луизиана штаты университеті мен Жұмыс жобалары басқармасының бірлескен жобасы аясында қазылып зерттелді.

Тарихи кезең

Батыс Батон-Руж округі 1807 жылы құрылды; 1812 жылға дейін Батон-Руж округі деп аталды. Батон-Руж, Гросс-Тете және Опелусас темір жолы 1853 жылы құрылды. Компанияның шығыс терминалы Миссисипи өзенінің батыс жағасында, Батон-Руж қаласының қарсысында, кейін Порт-Ален қаласы болып белгіленген жерде орналасқан. "Sunny South" атты бу паромы күніне үш рет қатынап, темір жолды Батон-Ружбен байланыстырды. Темір жол батысқа қарай көршілес Айбервилл округіне қарай Розедейл ауылынан өтіп жүрді. Гросс-Тете ауылының жанындағы Байу-Гросс-Тетеге жеткеннен кейін, жол солтүстік-батысқа бұрылып, Луизиана штатының Пойнт-Купи округіндегі Ливонияға дейін жалғасты, оның жалпы ұзындығы жиырма алты мильді құрады. 1861 жылға қарай Ливониядан Ачфалая өзеніне дейін батысқа қарай жол төселісі дайын болды.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысының басталуы темір жолға қажетті рельстерді алып, желіні аяқтауға кедергі келтірді. Опелузасқа дейінгі темір жол ешқашан салынбады. Луизиана бөлініп шыққаннан кейін Батыс Батон-Руж округінде екі милиция жасағы құрылды: капитан Фавро басқарған «Дельта винтовкалары» және капитан Уильямс басқарған, француз тілінде сөйлейтін креолдардың «Брусли-Лэндингтің Тирайерлері». Екі Батыс Батон-Руж жасағы 4-ші Луизиана полкіне қосылды, оған полковник Роберт Дж. Барроу және подполковник Генри Уоткинс Аллен көмектесті. Полк Шило шайқасына, Батон-Руж шайқасына және басқа да әрекеттерге қатысты. Темір жол 1862 жылдың мамырына дейін жұмыс істеді, қант қамысы, мақта және Конфедерация әскерлерін, соның ішінде капитан Х.М. Фавро басқарған «Дельта винтовкаларын» тасымалдады. 1862 жылдың мамырында Одақ әскері Батон-Ружді басып алған кезде, барлық вагондар темір жолдың батыс соңына қауіпсіздік үшін жіберілді және соғыс аяқталғанға дейін сол жерде қалды. Азамат соғысы кезінде компания президенті – Дюральде мырза болды. 1862 жылы Батон-Ружді Одақ әскері басып алған кезде көптеген Батон-Руж тұрғындары Батыс Батон-Руж округіне паналады. Сара Морган Батон-Руж шайқасынан бұрын Батыс Батон-Руж округіндегі жағалауға байланған Конфедерацияның «CSS Arkansas» тарандық кемесін көрді. Морган Батон-Руж шайқасын Батыс Батон-Руж округінен бақылады. 1864 жылдың мамырында Ред-Ривер науқаны сәтсіз аяқталғаннан кейін, генерал-майор Натаниел П. Банкс басқаратын жеңілген Одақ әскері Нью-Орлеанға қайтып келе жатып Розедейл жолымен Батыс Батон-Руж округінен өтті.

Азамат соғысынан кейінгі кезең

Америка Азамат соғысы Луизиана штатының оңтүстік бөлігінде, оның ішінде Батыс Батон-Руж округінде соғысқа дейін гүлденген қант өнеркәсібін қиратты. Миссисипи өзенін Одақ күштерінің бақылауына көшу қант өнімдерін нарыққа жеткізуге кедергі келтірді, аттар мен есектері Одақ әскерлерімен тартылып алынды, ал егістер далада жиналмай қалды, нәтижесінде Азамат соғысы аяқталғаннан кейін қант өнеркәсібі банкротқа ұшырады. Көптеген қант плантациялары солтүстік капиталдарының меншігіне өтті. Батыс Батон-Руж округі де осыдан тыс қалмады. Батыс Батон-Руж округі сот хатшысының архивіндегі мәліметтерге сәйкес, Азамат соғысы аяқталғаннан кейін бірден кейінгі жылдары көптеген плантациялар қарыздарды өтеу үшін шериф аукционында сатылды. Батон-Руж, Гросс-Тете және Опелузас темір жолы жаулық аяқталғаннан кейін жұмысын қайта бастады, бірақ ауыл шаруашылығындағы қирату салдарынан экономиканың қиын екенін анықтады. Сонымен қатар, 69 құл азат етілді және олардың орнына жалдамалы жұмысшылар қабылданды. Бұған қоса, 1867 жылы Батыс Батон-Руж округінің солтүстік жағында болған "Ұлы жарылыс" су тасқынына әкеліп соқты, бұл Миссисипи өзенінен батысқа қарай шамамен алты шақырым жердегі төмен жатқан учаскеде жолды қатты зақымдады. Соңында пайдасыз болған теміржол компаниясы 1883 жылы жұмысын тоқтатты. Аддис қаласы Батон-Руж торабының маңында өркендеді. Техас және Пасифик компаниясы 1899 жылы Порт-Аленнен Нью-Роудсқа, Луизианаға және одан әрі Александрияға дейін желіні кеңейту үшін қосымша құқықтар алды.

ХХ ғасыр

1912 жылы мамыр айында Торрас маңындағы Пойнт Купее округінің солтүстігінде болған жарық су тасқынына себеп болды, ол Батыс Батон-Руж округінің солтүстігіне және оңтүстікке қарай, Техас және Тынық мұхиты темір жолының батысындағы Аддис-Айденге дейін тарады. Техас және Тынық мұхиты 1976 жылы Миссури Тынық мұхиты темір жолына қосылды. 1997 жылы Миссури Пасифик және Юнион Пасифик теміржолдары бірікті, нәтижесінде Техас және Пасифик Юнион Пасифик теміржолының бір бөлігіне айналды. Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолы ХХ ғасырдың басында Лафайеттен (Луизиана штаты) Анкориджге (Батыс Батон-Руж) дейін қосымша темір жол құрылысын салды. Бұл желі тік сызықпен жүрді және Атчафалая ойпатынан өтуімен ерекшеленеді. Желі қаржылық тұрғыдан табысты болған жоқ және 1920 жылдары қолданыстан шығарылды. Оңтүстік Тынық мұхиты жолы желісінің шағын бөлігінің бұрынғы құқығында орналасқан. 1906 жылдан бастап Миссури Тынық мұхиты темір жолы Джордж Х. Уокер атты теміржол паромды, "көшіру кемесі" деп те аталатын, Анкориджден (Санрайз қауымының солтүстігінде) Батыс Батон-Руж округінен Миссисипи өзені арқылы Батон-Ружға (Шығыс Батон-Руж округі) жүргізді. Көшіру кемесі бумен жұмыс істеді және палубасында жолаушылар мен жүк вагондарын тиеуге және түсіруге мүмкіндік беретін рельстермен жабдықталған. 1947 жылдың 2 қыркүйегінде Хьюи П. Лонг көпірінің құрылысы аяқталғаннан кейін, ол тоқтатылды, себебі көпірде теміржол болғандықтан оның әрі қарымы қажет болмады. Батыс Батон-Руж округінде 1943 жылдан 1946 жылдың ортасына дейін 7-ші әскери тұтқын лагері орналасқан. Лагерьде плантацияда жұмыс істеуге жіберілген неміс тұтқындарына жайғастырылды. Лагерь Порт-Алендегі Алтыншы көшесіне қараған Батыс Батон-Руж округінің жерінде орналасқан. Цинклар қант фабрикасының тарихи ауданы Брусли маңындағы Батыс Батон-Руж округінде орналасқан.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, приходтың жалпы ауданы 528 шаршы километрді (км²) құрайды, оның ішінде 192 шаршы километр (км²) жер және 11 шаршы километр (км²) (5,6%) су. Бұл Луизиана штатындағы жер ауданы бойынша екінші, ал жалпы ауданы бойынша ең кішкентай приход. Приходтың оңтүстік-батыс бөлігі адам тұрмайтын орманды аймақ. Ең маңызды географиялық ерекшелігі – приходтың шығыс шекарасын құрайтын Миссисипи өзені. Өзен бойындағы бөгеттер су тасқыны кезінде Миссисипи өзенінен приходты қорғайды. Приход Атчафалая ұлттық мұра аймағының Екі өзен аймағының құрамына кіреді.

Демография

+Батыс Батон-Руж, Луизиана – Жыныстық және этникалық құрамыЕскерту: АҚШ халық санағы испандарды/латиноамерикалықтарды этникалық категория ретінде қарастырады. Осы кестеде латиноамерикалықтарды нәсілдік категориялардан бөліп, жеке категорияға жатқызылған. Латиноамерикалықтар кез келген нәсілге жатуы мүмкін. Нәсіл / Этностық топ (NH = Испандық емес)2000 жылғы халық саны2010 жылғы халық саны2020 жылғы халық саны2000 %2010 %2020 %Тек ақ (NH)13 39413 93114 11462,01%58,56%51,89%Тек қара немесе афроамерикалық (NH)7 6498 95310 71435,41%37,64%39,39%Түпкілікті американдық немесе Аляска тумасы (NH)4427590,20%0,11%0,22%Тек азиялық (NH)39722190,18%0,30%0,81%Тек Тынық мұхиты аралдары (NH)4180,02%0,00%0,03%Тек басқа нәсіл (NH)1026700,05%0,11%0,26%Қосымша нәсілдік топтар (NH)1482347710,69%0,98%2,83%Кез келген нәсілдегі испандық немесе латиноамерикалық (NH)3135441,2441,45%2,29%4,57%Барлығы21 60123 78827 199100,00%100,00%100,00%

2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша, округте 27 199 адам, 9 643 үй шаруашылығы және 7 194 отбасы тұрады. 2000 жылғы халық санағы бойынша, округте 21 601 адам, 7 663 үй шаруашылығы және 5 739 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 8 370 тұрғын үй бірлігін құрады. Округтың нәсілдік құрамы: 62,78% ақ, 35,49% қара немесе афроамерикалық, 0,20% түпкілікті американдық, 0,19% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдары, 0,53% басқа нәсілдер және 0,79% екі немесе одан көп нәсілдік топтар. Халықтың 1,45% -ы испандық немесе латиноамерикалықтарды құрады. 8 386 отбасы бар, олардың 37,60% -ы 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 51,50% -ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 18,20% -ы күйеуі жоқ әйелдер, ал 25,10% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 21,50% жеке адамдардан тұрады, ал 7,10% -ы 65 жастан асқан жалғыз адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,74, ал отбасының орташа мөлшері 3,20 құрады. Округте халық таралуы: 18 жасқа дейінгілер 28,10%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер 9,90%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер 30,60%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер 21,70%, ал 65 жастан асқандар 9,70% құрайды. Медианалық жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 96,60 еркек шамасында. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 93,40 еркек шамасында. Округтағы үй шаруашылығының медианалық табысы 47 298 АҚШ доллары, ал жан басына шаққандағы табысы 22 101 АҚШ доллары. Ер адамдардың медианалық табысы 35 618 АҚШ доллары, ал әйелдердің медианалық табысы 22 960 АҚШ доллары. Отбасылардың 13,20% және халықтың 16,00% кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 22,20% және 65 жастан асқандардың 13,10% кедейлікте өмір сүреді.

Экономика

Батыс Батон-Руж Миссисипи өзені бойындағы орналасуы және теміржол көлігінің болуы оны ауыр өнеркәсіп үшін тартымды еткен. Ерекше салаларға Порт-Ален қаласының жанындағы Placid Refining Company, Dow Chemical Company және Аддис қаласының жанындағы ShinTech кіреді. Үлкен Батон-Руж портының доктары мен басқа да мүліктері Батыс Батон-Руж округінде орналасқан. 10-шы тас жол Батыс Батон-Ружды таратқыш орталық ретінде тартымды етеді. I-10 тас жолының жанында бірнеше қоймалар салынған. Көптеген жүк тасымалдау фирмалары Хьюи П. Лонг көпірінің жанына орналасқан.

Білім

Батыс Батон-Руж округінің мектеп кеңесі аймақтың мемлекеттік мектептерін басқарады. Holy Family School (Батон-Руж Рим-католик дінбасылығының) – жергілікті жеке католик мектебі, ол балабақшадан бастап сегізінші сыныпқа дейін білім береді. Ол Батон-Руж қауымдық колледжінің қызмет көрсету аймағында орналасқан.

Мұражайлар мен кітапханалар

Порт-Ален қаласында орналасқан Батыс Батон-Руж мұражайы Батыс Батон-Руж округінің тарихы туралы ақпаратты сақтайды. Аддис қаласы Аддис қаласының тарихы туралы ақпаратты сақтайтын музейді ұстайды. Батыс Батон-Руж округі Порт-Аленде кітапхананы ұстайды.

Медиа

Батыс Батон-Руж округі екі апталық газетпен қамтамасыз етілген. Әр бейсенбі күні жарияланатын "West Side Journal" газеті маңызды жаңалықтарды жабады және округтің ресми органы болып табылады. "Риверсайд Ридер" газеті әр дүйсенбі күні шығып, тарихи және адамдарға қызығушылық тудыратын жаңалықтарға баса назар береді.

Темір жол

Батыс Батон-Руж Канзас-Сити Оңтүстік темір жолы мен Юнион-Пасифик темір жолы арқылы қамтамасыз етіледі.