Кіріспе

Богалуза – АҚШ, Луизиана штатының Вашингтон округінде орналасқан қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 12 232 адамды құрады. 2020 жылғы санақта қала халқы 10 659 адамды көрсетті. Бұл қала Вашингтон округының барлық аумағын қамтитын Богалуза микрополитендік статистикалық аймағының орталығы болып табылады және ірі Нью-Орлеан – Метари – Хаммонд біріктірілген статистикалық аймағының құрамына кіреді. Қаланың аты шокто тіліндегі "bogue lusa" сөзінен шыққан, ол ағылшын тілінде "қоңыр су" немесе "түтінді су" деп аударылады. 20 ғасырдың басында қырат ормандарының арасында орналасқан бұл өнеркәсіптік қала, "Great Southern Lumber Company" арақайын зауытымен байланысты жұмысшыларды баптау және қызмет көрсету мақсатында компаниялық қала ретінде дамыды. 1930 жылдардың соңында бұл өндіріс қағаз және химиялық өндірістермен алмастырылды.

Негізін қалау

1914 жылы құрылған Богалуза Луизиана штатындағы ең жас қалалардың бірі. Оны Нью-Йорк штатының Буффало қаласынан шыққан ағаш өнеркәсібінің иелері Франк Генри Гудйер және Чарльз Уотерхаус Гудйер негіздеді. 1900 жылдардың басында олар Луизиананың оңтүстік-шығысы мен Миссисипи штатының оңтүстік-батысындағы жүздеген мың акрлық табиғи ұзын жапырақты қарағай ормандарын ағаш өңдеу үшін сатып алды және ағаштарды нарыққа жеткізу үшін теміржол желілерін салу стратегиясын дамытты. 1902 жылы олар «Ұлы Оңтүстік Ағаш Компаниясын» (1908–1938) тіркеді және болашақта Богалуза қаласы болатын жерде алғашқы ағаш кесетін зауытты салды. Бұл зауыт компания қаласын құруға арналған, ол зауытты қолдау үшін салынды. Сол кездегі әлемдегі ең ірі ағаш кесетін зауыт осы зауыт болды. Гудйерлер Богалуза қаласын жұмысшылар мен басшыларды және қажетті инфрақұрылымды орналастыру үшін салды. Олар өз ағаштары мен өнімдерін нарыққа тасымалдау үшін Нью-Орлеанға дейін «Ұлы Солтүстік Нью-Орлеан» теміржолын да салды. Нью-Орлеандық сәулетші Ратбон ДеБьюис жобалаған және бір жылдан кем уақытта салынған қалада бірнеше қонақүй, мектеп, аурухана, YMCA және YWCA, барлық діндердегі шіркеулер және жұмысшыларға арналған үйлер болды. Қала «Ағаш кесетін зауыт қаласы» оңтүстік жағында және «Сауда қаласы» солтүстік жағында орналастырылды, барлығы төрт бөлікке бөлінді. Бөліктер теміржолдың солтүстік-оңтүстік және Бог Луса ағысының шығыс-батыс бағытымен бөлінген, нәсілдік бөлінген аудандарды құрады. Оның жылдам құрылысын мақтап, қала «Сиқырлы қала» деп аталды. «Ұлы Оңтүстік Ағаш Компаниясының» басқарушысы Уильям Х. Салливан болды. Қала салынған кезде ол ағаш кесетін зауыттың басқарушысы ретінде қала басшысының міндетін атқарды. 1914 жылдың 4 шілдесінде Богалуза қала ретінде тіркелгеннен кейін Салливан ақ сайлаушылармен қала әкімі болып сайланды (афроамерикандықтар сайлау құқығынан айырылды) және бірнеше рет қайта сайланды, 1929 жылдың 26 маусымында қайтыс болғанға дейін қызмет етті. «Ұлы Оңтүстік Ағаш Компаниясының» үлкен ағаш кесетін зауыты күніне 2400 м³ дейін ағаш өндірді. Табиғи қарағай орманы кесілгеннен кейін, 1938 жылы Ұлы депрессия кезінде зауыт жабылды. Калифорниялық секвойямен зауытты ашық ұстауға жасалған әрекет тым қымбатқа түсті, сондықтан зауыт жабылды. Оның орнына «Богалуза қағаз компаниясы» («Ұлы Оңтүстік» компаниясының еншілес компаниясы) құрылды. 1937 жылы «Богалуза қағаз компаниясы» «Gaylord Container Corporation» компаниясымен бірікті, ал «Gaylord» компаниясына тиесілі химиялық зауыт та зауыттың жанына салынды. 1955 жылы «Crown Zellerbach» компаниясы «Gaylord» компаниясының операцияларын сатып алды. Қағаз фабрикасы мен химиялық өндіріс қала экономикасын нығайта берді. 1960 жылы қалада 21000-нан астам тұрғын болды. 1985 жылы «Crown Zellerbach» компаниясы бөлінді, бірақ ағаш өнеркәсібі жалғасты.

Растық қақтығыстар

1919 жылы жұмысшылар ереуілге шығып, әлемдегі ең ірі ағаш кесу зауыты – Great Southern Lumber Company-дегі ең ірі еңбек дау-жанжалына себеп болды. Компания иелері ақ милициялық топты қолдап, ереуілді бұзу үшін қара нәсілді жұмысшыларды шақырып әкелді, бұл нәсілдік қарым-қатынасты шиеленістірді. Оқиғалар Богалуза ағаш кесу зауытында төрт кәсіподақ өкілінің қаза тауып, қырғынға ұшыруына әкелді. 1919 жылдың 31 тамызында қара нәсілді ветеран Люциус Маккарти ақ нәсілді әйелге шабуыл жасады деген айып тағылды. 1500-ге жуық адамнан тұратын халық толғаулы топ Маккартиді ұстап алып, оған 1000-нан астам оқ атты. Кейін оның денесін қара нәсілділер тұратын аудандар арқылы көлікпен сүйреп әкеліп, өртеді.

Азаматтық құқықтар дәуірі

Екі нәсілді өнеркәсіп қызметкерлері 20-ғасырдың басынан бастап компания қаласына жұмысқа орналасты. Екінші дүниежүзілік соғыстан оралғаннан кейін африкалық американдық ардагерлер Луизианада және Оңтүстікте нәсілдік кемсітушілік пен зорлық-зомбылыққа байланысты маңызды қиындықтарға тап болды. Олар Джим Кроу заңдарының, мемлекеттік деңгейде күштеп жүзеге асырылған сегрегацияның, жүйелі құқықтан айыру мен саяси мүшекеулікке ұшыраудың тоқтаусыз салдарымен күресті, бұл мәселелер 20-ғасырдың басынан бері жалғасып келді. Азаматтық құқықтар дәуірінде Богалусадағы Crown Zellerbach компаниясының афроамерикандық қызметкерлері тең жұмыс мүмкіндіктері үшін күресті, оның ішінде барлық жұмыс орындарына қол жеткізу және басшылық лауазымдарға жоғарылау мүмкіндігін қамтамасыз етуді талап етті. Бұл теңдікке ұмтылыс ақ нәсілді әріптестерінен қарсылық көріп, соқтықты. Сонымен қатар, афроамерикандық қауым, әсіресе 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заң қабылданғаннан кейін, Богалусадағы қоғамдық мекемелердің интеграциясын жақтады, бірақ жергілікті халықтың бір бөлігі бұған қарсылық көрсетті. Нәсілдік кемсітушілікке қарсы күрес қара жұмысшылардың өндірістік сыныптық жүйеге қарсы наразылығынан асып түсті. Жергілікті Ку-клукс-клан мүшелері азаматтық құқықтарды қорғайтын белсенділерді қорқытып, ықпалын күшейтті. 1964 жылы Азаматтық құқықтар туралы заң қабылданғаннан кейін жағдай ушықты, өйткені ақ нәсілділер қарсылығын күшейтті. Bogalusa Daily News газетінің баспагері Лу Майор Кланның теңдік пен әділдік үшін күрескендерді үнсіздендіруге жасаған тынысының айқын көрінісі болды, оның ауласында Кланның отын жаққанын көрді. Өз құқықтары үшін күресуге бекінген Боб Хикс, Чарльз Симс, А. Z. Янг және басқалар (барлығы қара нәсілді) Богалуса азаматтық және сайлаушылар лигасының жетекшілігін өз мойнына алды. 1965 жылдың 21 ақпанында олар Джонсборо қаласындағы (Луизиана штаты) қорғаныс және әділдік жөніндегі диакондардың үш белсендісінің көмегімен осы афроамерикандық өзін-өзі қорғау ұйымының алғашқы филиалын құрды. Диакондардың басқа да жетекшілері Берт Уайр, Аурилус “Ривз” Перкинс, Сэм Бондс, Флетчер Андерсон және басқалар болды. Қатыгез жазды күтіп, штаттық полиция 1965 жылдың ақпан айында Богалусада кеңсе ашты. Вашингтон округінің шериф кеңсесіне алғашқы қара нәсілді орынбасар шериф қабылданды, сондай-ақ 1966 жылы қаза тапқан Кларенс Триггс.

1970 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Ағаш өнеркәсібіндегі өзгерістермен бірге, 20-шы ғасырдың аяғында, 1960 жылдан кейін өнеркәсіптік операциялар, жұмыс орындары және қала халқының саны тұрақты түрде төмендеді. 2015 жылы халық саны шамамен 12 000 адамды құрады, бұл 1960 жылғы ең жоғары көрсеткіштен 40%-дан астам төмен. Бұл жағдайлар қаланың қалған тұрғындары үшін қиындықтар тудырды. 1995 жылы Gaylord Chemical Corporation компаниясында теміржол цистернасы жарылып, азот тетроксиді бөлінді, нәтижесінде 1.6 км радиустағы шамамен 3000 адам эвакуацияланды. Тұрғындар "аспан қызғылт сары түске айналды" дейді. Шұғыл жәрдем бөлімдері көздері, терісі және өкпелері күйгенін айтқан 4000-ге жуық адаммен толды. Gaylord Chemical компаниясына қарсы ондаған сот процесі ашылып, 2005 жылдың мамырында ақыры шешілді, нәтижесінде апаттан зардап шеккен 20 000-ға жуық адамға өтемақы төленді. 2005 жылдың 29 тамызында Katrina дауылы қалаға соқты, желдің жылдамдығы шамалы болды, көптеген ағаштар мен электр сымдарын құлатты. Богалусадағы көптеген ғимараттар құлаған ағаштардан зақымданды, ал бірнешеуі қирады. Дауылдың салдарынан үйлердің, кәсіпорындардың және басқа да ғимараттардың көпшілігінің шатырлары зақымданды. Қаланың шеткі аудандарының кейбірі бір айдан астам уақыт бойы электр қуатысыз қалды.

География

Богалусаның биіктігі 100 фут (30 м). АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 9,5 шаршы миль (25 км²), оның ішінде 9,5 шаршы миль (25 км²) құрлық және 0,1 шаршы миль (0 км²) (0,52%) сумен жабылған.

Климат

Кёппен климаттық жіктеу жүйесіне сәйкес, Богалуса ылғалды субтропиктік климатқа ие, климат карталарында "Cfa" деп қысқартылады. Богалусада тіркелген ең жоғары температура 1936 жылғы 20 маусымда, ал ең төменгі температура 1962 жылғы 12 қаңтарда болған.

2020 жылғы халық санағы

+Богалуса қаласының нәсілдік құрамы. Нәсіл саны Пайыздық үлесі Ақ (испан тілді емес) 4,410 41.37% Қара немесе африкалық американдық (испан тілді емес) 5,398 50.64% Жергілікті американдықтар 23 0.22% Азиялықтар 68 0.64% Басқа/Аралас 356 3.34% Испандық немесе латиноамерикандықтар 404 3.79% 2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша қалада 10 659 адам, 4 874 шаруашылық және 2 923 отбасы тұрады.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 13 365 адам, 5431 үй шаруашылығы және 3497 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 6300 тұрғын үй бірлігін құрады, яғни бір шаршы мильге орташа есеппен 663,5 (немесе бір шаршы километрге 256,3) тұрғын үй бірлігі шақтанды. Қаланың нәсілдік құрамы: 57,18% ақ нәсілді, 41,21% афроамерикалық, 0,32% американдық үндістер, 0,39% азиялық, 0,16% басқа нәсілдерден және 0,73% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандар немесе латиноамерикандықтар халықтың 0,75% құрады. 5431 үй шаруашылығының 29,3%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 36,1%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 23,8%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 35,6%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32,7%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 16,5%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,41 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,05 адамды құрады. Қала халқының жас бойынша үлесі: 18 жасқа дейінгілер – 27,4%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,2%, 25-44 жас аралығындағылар – 23,9%, 45-64 жас аралығындағылар – 21,3%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 18,2%. Орташа жас 37 жасқа тең. Әр 100 әйелге 82,7 еркек шақтанды. 18 жасқа және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 76,0 еркек шақтанды. Қала бойынша үй шаруашылығының орташа табысы 19 261 доллар, ал отбасының орташа табысы 24 947 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 26 716 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 17 992 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 11 476 долларға тең. Отбасылардың 26,1%-ы және халықтың 32,9%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 45,1%-ы және 65 жастан асқандардың 22,0%-ы.

Қылмыс

Бір мың тұрғынға шаққанда 60 қылмыс тіркелсе, Богалуса Америкадағы барлық өлшемдегі елді мекендермен – ең кішкентай қалалардан бастап ірі қалаларға дейін – салыстырғанда қылмыс деңгейі ең жоғары қалалардың бірі. Мұнда зорлық немесе мүліктік қылмысқа ұшырау ықтималдығы 17 адамның біреуіне дейін жетеді. Луизиана штатындағы 92%-дан астам қауымдастықтың қылмыс деңгейі Богалусадан төмен.

Үкімет

Қала жарғысы қала әкімі мен жеті мүшеден тұратын кеңес белгілейді, олардың бесеуі тиісті аудандардан сайланады, ал екеуі жалпы сайлау арқылы төрт жылдық мерзімге сайланады. Богалуса Луизиана Ұлттық гвардиясының 205-ші инженерлік батальонының орналасқан жері болып табылады, ол Луизиана штатының Пайнвилл қаласындағы Луизиана Ұлттық гвардиясының оқу орталығында орналасқан 225-ші инженерлік бригада құрамына кіреді.

Білім

Bogalusa өзінің жеке мемлекеттік мектеп жүйесін басқарады, Bogalusa City Schools, ол жеті бастауыш мектеп, бір орта мектеп және бір жоғары мектептен тұрады. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, 3600-ден астам оқушы білім алып жатыр және аудан үшін 230-ға жуық мұғалім жұмыс істейді. Northshore Техникалық қоғамдық колледжі Боголуса қаласында орналасқан. 1930 жылы ол Луизиана штатындағы алғашқы кәсіптік-техникалық мектеп болды, ал қазір толық аккредиттелген қоғамдық колледж.

Медиа

Жергілікті апталық газет – Bogalusa Daily News. Қалада WBOX 920 AM және 92.9 FM радиостанциясы болған.

Автомобиль жолдары

Богалуса Луизиана штаттарының 10 тас жолы шығыстан батысқа, ал 21 тас жолы солтүстіктен оңтүстікке қарай өтетін жерде орналасқан. Богалуса Луизиана штатының Буш қаласына қосылады.

Темір жол

Богалусаға жолаушылар пойызы жоқ, бірақ Богалуса Байу темір жолы (BBAY) Богалуса қаласындағы Халықаралық қағаз зауытына қызмет көрсетеді және оны Миссисипи штатындағы Canadian National желісімен солтүстікке қарай байланыстырады.

Ауа

Богалуса әуежайы, ресми түрде Джордж Р. Карр есімімен аталған мемориалдық әуе алаңы, қаланың меншігінде. Ол қаланың солтүстігінде орналасқан.

Полиция

Полиция бөлімі 35 офицер және 12 резервті жұмысқа алады.