Кіріспе

Apple Inc. компаниясы шығарған алғашқы көп түймелі тышқан. Apple компаниясының шығарған компьютерлік тышқаны.

Apple Mouse (бұрынғы Mighty Mouse) – Mitsumi Electric компаниясы өндірген және Apple Inc. компаниясы сатқан көп бақылаулы USB тышқан. Ол 2005 жылдың 2 тамызында алғаш рет жарияланып, сатылымға түсті, ал 2006 жылдан 2009 жылға дейін Bluetooth нұсқасы қолжетімді болды. Mighty Mouse-тан бұрын Apple компаниясы компьютерлерімен бірге тек бір түймелі тышқандарды ғана сатты, бұл 22 жыл бұрын Apple Lisa-дан басталған еді. Mighty Mouse екі түйме мен прокрутка үшін миниатюралық трекболды қолдады. 2009 жылдың 20 қазанында сымсыз Mighty Mouse өндірілісі тоқтатылып, оның орнына көп сенсорлық Magic Mouse келді. Құрылғының сымды нұсқасы қолжетімді болып қалды, бірақ тағы бір өндірушінің Mighty Mouse деп аталатын құрылғысымен сауда белгісіне қатысты мәселелер туындағандықтан Apple Mouse деп қайта аталды. 2017 жылдың 5 маусымынан бастап Apple Mouse Apple веб-сайтында сатып алуға қолжетімді емес.

Дизайн

Mighty Mouse ақ пластиктен жасалған және тышқанның бетінде ойыс Apple логотипі бар. Тышқанның төрт функционалдық басқару элементі бар: сол жақ сыйымдылық сенсоры, оң жақ сыйымдылық сенсоры, қысым сенсоры бар шар доңғалағы (trackball) және бүйірлік қысым сенсорлары. Шар доңғалағы пайдаланушыларға парақ немесе құжатты кез келген бағытта, соның ішінде диагональ бойынша жылжытуға мүмкіндік береді. Механикалық түймелердің орнына, сенсорлық қаптама (төменде айтылған) және қысымды сезімтал шар доңғалағы тышқанның қай жағына тиісті екенін немесе шар доңғалағы ұсталып тұрғанын анықтауға мүмкіндік береді. Шар доңғалағы домаланғанда немесе бүйірлік қысым сенсорлары басылғанда, тышқаннан әлсіз дыбыс естіледі, бірақ бұл дыбыс шардың қозғалуынан немесе бүйірлік түймелердің басылуынан туындамайды; дыбыс шын мәнінде тышқанның ішіндегі кішкентай динамиктен шығады. Бұл мүмкіндікті өшірудің жалғыз жолы – тышқанның ішіндегі динамикті физикалық түрде өшіру. Қазіргі уақытта Mac OS X – бұл тышқанды үшінші тарап бағдарламалық жасақтамасынсыз толық қолдайтын жалғыз операциялық жүйе. Mac OS X-пен қолданғанда, сенсорларды қосымшаларды іске қосуға немесе Apple операциялық жүйесінің Dashboard және Exposé сияқты мүмкіндіктерін іске қосуға болады. Егер Mac OS X-пен қолданылмаса, тышқан төрт «түймелі» тышқан сияқты тік және көлденең прокрутка дөңгелегімен жұмыс істейді. Басқа платформалардың (мысалы, Windows) пайдаланушылары үшін XMouse сияқты үшінші тарап драйверлері қосымша мүмкіндіктер ұсынады. Mighty Mouse оң және сол сенсорлардың бір уақытта белсендірілгенін хабарламайды. Ол оң жақ түймеге басуды тек тышқанның сол жағына саусақ тимеген кезде ғана хабарлайды. Сондықтан оң жақ түймеге басу үшін саусақты тышқаннан көтеріп, содан кейін оң жақ түймеге басу керек.

Сын

Mighty Mouse оң және сол жақ шертуді сезе алса да, екі сенсорды бір уақытта басу мүмкін емес. Пайдаланушы тышқанның оң жақ батырмасын шертуге тырысқанда бұрын сол саусағын сенсор бетінен көтеруді үйренуі керек. Айналмалы шардың ішіне уақыт өте кір жиналып, оны тазалау қажет болады. Шарды тышқанды бөлшектемей тазалаудың әдістері бар, бірақ кейбір пайдаланушылар Mighty Mouse-ты тазалау қиын дейді, себебі айналмалы шар механизмін ажырату қиын.

Атауы

Құрылғыны іске қосудан бұрын Apple компаниясы Viacom-нан, ал кейіннен Mighty Mouse мультсериалының иесі болған CBS Operations компаниясынан "Mighty Mouse" атауына лицензия алды. Аталған атау АҚШ-та футболкалар және мультивитаминдер сияқты әртүрлі тауарларға қатысты сауда белгісі ретінде тіркелген болатын. Дегенмен, бұл сауда белгісі компьютерлік перифериялық құрылғыларды қамтымады, ал CBS 2007 жылдың ортасына дейін АҚШ-та компьютерлік тышқандарға қатысты осы терминді сауда белгісі ретінде тіркеуге үміттенбеді. 2008 жылдың 21 мамырында зертханалар мен ауруханаларға пернетақталар мен тышқандарды жеткізетін Man & Machine Inc. компаниясы, Apple Inc. компаниясын "Mighty Mouse" атауын пайдалану арқылы сауда белгісін бұзды деп сотқа бергені хабарланды. Man & Machine Inc. компаниясының "Cool Mouse", "Really Cool" және "Man and Machine and Design" сияқты компьютерлік бағыттау технологияларына қатысты төрт тіркелген немесе тіркеуге күтіп жатқан сауда белгісі болды. Даулы Mighty Mouse сауда белгісін алғаш рет Man & Machine Inc. компаниясы 2007 жылдың 18 желтоқсанында CBS компаниясының өтінішінен кейін, "Компьютерлік курсорды басқару құрылғылары, атап айтқанда компьютерлік тышқандар" деген сипаттамамен тіркеді, бірақ бұл атауды алғаш рет 2004 жылы, Apple құрылғысы пайда болғанға дейін қолданғанын мәлімдеді. Сондай-ақ, 1985 жылы NTT және ETH Zürich ұйымдары әзірлеген Mighty Mouse деп аталған тағы бір орамал тышқан болды. Екі тараптың бір-біріне қарсылық білдіруі нәтижесінде CBS өтінімін кері тартып алды, соның арқасында Man & Machine компаниясы компьютерлік тышқандарға арналған АҚШ сауда белгісін тіркеуге мүмкіндік алды. Осыған байланысты Apple компаниясы 2009 жылдың 20 қазанында сымсыз Magic Mouse-ты ұсынғаннан кейін "Mighty Mouse" атауымен тышқандарды сатуды тоқтатты және қолданыстағы сымды тышқанды "Apple Mouse" деп атады. Айта кетейік, CBS "Mighty Mouse" атауын Канада сияқты басқа елдерде компьютерлік тышқандарға қатысты сауда белгісі ретінде тіркеуге сәттілік танытты, бірақ Apple компаниясы өнім атауын халықаралық деңгейде өзгертуге шешім қабылдады.