Эдвард Бэнкрофт: Американдық дәрігер, тыңшы және ғалым
Edward Bancroft
Эдуард Бэнкрофт (1745-1821) – америкалық дәрігер, химик, АҚШ және Ұлыбритания үшін тыңшы болған. Париж комиссиясы хатшысы, Guiana табиғаты зерттеушісі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық дәрігер (1745–1821)
ағылшын дәрігері, ботаник және зоолог
American physician (1745–1821)
the English physician, botanist, and zoologist
Эдвард Бартоломей Банкрофт ( – 7 қыркүйек 1821) – американдық дәрігер және химик. Америка революциялық соғысы кезінде Париждегі американдық комиссия хатшысы қызметін атқарып жүргенде, ол екіжақты тыңшы болып, Америка Құрама Штаттары мен Ұлыбританияның екеуі үшін де тыңшылық жасады.
Edward Bartholomew Bancroft ( – September 7, 1821) was an American physician and chemist who became a double agent, spying for both the United States and Great Britain while serving as secretary to the American commission in Paris during the American Revolutionary War.
Ерте өмір
Банкрофт 1745 жылғы 20 қаңтарда Массачусетс штатының Вестфилд қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Банкрофт екі жасқа толғанда эпилепсия ұстамасынан қайтыс болды, ал анасы бес жылдан кейін Коннектикуттан Дэвид Буллға қайта үйленді. 1766 жылы Оңтүстік Американы қалдырғанмен, 1769 жылы Лондонда «Оңтүстік Америкадағы Гвиананың табиғи тарихы туралы эссе» жариялады. Бұл еңбегінде Бенджамин Франклиннің ынтасымен, ол әдебиетші мамандығына қадам басты. Кейін Банкрофт Голландиялық Гвианадағы жұмысына негізделген бояулар химиясы туралы көп жазды, еуропалық емес бояу техникаларын өзі сияқты табиғат зерттеушілерінің «философиялық химиясымен» салыстырып, кемсінтті баға берді. Лондонда Банкрофттың «Гвиананың табиғи тарихы» (1769) Нью-Гэмпширдің Лондондағы отарлық агенті Пол Уэнтворттың назарын аударды. Ол Банкрофтті Суринамдағы Уэнтворттың плантацияларын тексеруге және оның тиімді жұмыс істеуі үшін ұсыныстар беруге жалдады. Банкрофт Лондонға оралуға дейін онда екі ай өткізді. Суринамда болғанда Банкрофт үш томдық, жартылай өмірбаяндық роман – «Чарльз Вентворттің тарихы» атты шығарма жазды. Роман плантация иесінің (оның досы және жұмыс берушісімен бір тегі бар) өмірін баяндайды, Вольтердің «Кандид» романын еліктейді және Банкрофттың деистік сенімдерін көрсетеді, Киелі кітаптағы үзінділерді сынайды және христиандықты оның «өлтіруші зұлымдық пен қуғын-сүргіннің жеккөрінішті рухы» үшін кінәлайды. 1771 жылы Эдуард 22 жасар Пенелопа Феллоузға, белгілі католик отбасының қызына үйленді. 1772 жылы Эдвард есімді ұл дүниеге келді, соңынан олар тағы алты бала сүйді. Банкрофт 1773 жылы «табиғи тарих пен химияны жақсы білетін және Гвиананың табиғи тарихының авторы» ретінде Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. 1773 жылдың жазында Банкрофт Лондон медицина қоғамына қосылды, бірақ 1774 жылға дейін Абердин университетінен медицина докторы ғылымын қорғаған жоқ.
Bancroft was born on January 20, 1745, in Westfield, Massachusetts. His father died of an epileptic seizure when Bancroft was two years old, and his mother remarried five years later to David Bull of Connecticut. Although he left South America in 1766, he published An Essay on the Natural History of Guiana, in South America in London 1769, where with the encouragement of Benjamin Franklin, he embarked on a career as a man of letters. Bancroft later wrote extensively about the chemistry of dyes, based in part on his work in Dutch Guiana, contrasting non European dyeing techniques unfavorably with the learned "philosophical chemistry" of natural philosophers like himself. In London, Bancroft's Natural History of Guiana (1769) attracted the attention of Paul Wentworth, New Hampshire's colonial agent in London, who hired Bancroft to survey Wentworth's plantation in Surinam and make recommendations for more efficient operation. Bancroft spent two months there before returning to London. While in Surinam, Bancroft wrote a three volume, semi autobiographical novel, The History of Charles Wentworth, Esq. The epistolary novel, which follows the life of a plantation owner (with the same surname as his friend and employer), imitates Voltaire's Candide and reflects Bancroft's deistic beliefs, ridiculing passages in the Bible and criticizing Christianity for its "detestable spirit of intolerance and persecution." In 1771 Edward married the twenty two year old Penelope Fellows, daughter of a prominent Catholic family. A son, Edward, was born in 1772; they eventually had six more children. Bancroft was elected a fellow of the Royal Society in 1773 as "a gentleman versed in natural history and Chymistry, and author of the natural history of Guiana". In the summer of 1773, Bancroft joined the Medical Society of London, though he did not receive his M. D. from the University of Aberdeen until 1774.
Лондондағы американдықтарға тыңдау
1776 жылы Құпия хат алысу комитеті Силас Динді (Банкрофтың бұрынғы мұғалімі) Францияға жібергенде, Франклин Диніге Банкрофпен байланыс орнатуды тапсырды, себебі ол пайдалы ақпарат көзі болады деп сенді. Дийн 1776 жылдың 7 маусымында Францияға келді; келесі күні ол Лондондағы Банкрофқа хат жазып, оны Парижге шақырды. Хатта Дийн олар үндістермен сауда жасау үшін тауарлар сатып алу мәселесін талқылайтындарын айтты және сапар шығындарына отыз фунт (жақсы сома) қоса берді. Хаттың ұсталған жағдайында саяси мәселелерді қозғамау үшін Дийн сақтық шараларын көрді. Банкрофт 8 шілдеде Диінмен кездесіп, оның Франциядағы мақсаты – америкалықтардың Британияға қарсы француздық көмек алу екенін білді. Банкрофт келіссөздерге қатысудан бас тартса да, Диіннің көмекшісі және аудармашысы болды. Диіннің келіссөздері нәтижесінде Франция американдықтарға кейбір жабдықтар жіберді. Дийн Банкрофқа американдық көшбасшылардың Британияны басқа жауларға қарсы соғысқа (әсіресе Франция мен Пруссияның одағына) тартуға үміттенедінін айтты, бұл Британияның назарын аударуға септігін тигізер деп ойлады. Дийн және басқа американдықтар Франция одақ құрады деп күткенімен, бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Дегенмен, бұл Банкрофты қатты алаңдатты. 1776 жылдың 26 шілдесінде Банкрофт Лондонға оралып, Диінге колониялар үшін шпиондық қызмет атқаратынына сендірді. Лондоннан Банкрофт американдықтарды британдық үкімет пен халықтың пікірлері туралы хабардар ету үшін Диінге соңғы газеттер мен памфлеттердің көшірмелерін, сондай-ақ ұзақ хаттар жіберді. Банкрофт өзінің хабарларын француз дипломатиялық поштасы арқылы Францияға жасырын жеткізуді ұйымдастырды, осылайша Лондон поштасының оларды ашуына жол бермеді. 1776 жылдың желтоқсан айында өртқосушы Джон Жинеткер Портсмут портына жақын жерде өрт шығарды, содан кейін Банкрофтке келді. Банкрофт оған қандай да бір көмек көрсетуден бас тартты.
When the Committee of Secret Correspondence sent Silas Deane (Bancroft's former teacher) to France in 1776, Franklin instructed Deane to contact Bancroft, believing he would be a source of useful information. Deane arrived in France on June 7, 1776; the next day he wrote to Bancroft in London, asking him to come to Paris. In the letter, Deane said they would discuss procuring goods for trading with the Indians, and he enclosed thirty pounds (a generous amount) for travel expenses. Deane did not mention political issues in case the letter was intercepted. Bancroft met with Deane on July 8 and learned that Deane's purpose in France was to win French aid for the Americans against Britain. While Bancroft declined the invitation to attend negotiations, he did serve as Deane's assistant and interpreter. Deane's negotiations resulted in France sending some supplies to the Americans. Deane told Bancroft that American leaders hoped to embroil Britain in a war against other foes (specifically, an alliance of France and Prussia), which they hoped would distract Britain. Though Deane and other Americans thought France would form an alliance, the ploy came to nothing. Nevertheless, it greatly troubled Bancroft. On July 26, 1776, Bancroft returned to London, assuring Deane that he would spy for the colonies. In London, Bancroft sent copies of recent newspapers and pamphlets on current affairs and long letters to Deane to keep the Americans informed about the thinking of the British government and people. Bancroft arranged to have his dispatches smuggled into France in French diplomatic pouches to avoid having them opened by the London post office. In December 1776, the arsonist John the Painter set a fire near the Portsmouth dock and then visited Bancroft. Bancroft refused to give him any assistance.
Британдықтардың тыңшысы
Банкрофт Франклин және Дин үшін жұмыс істегенімен, ол Американың тәуелсіздігіне ынтақ болған жоқ, ал Францияның Ұлыбританияға қарсы соғыс бастауы мүмкін болғандықтан алаңдады. Дине берген уәдесіне қарамастан, Ұлыбритания мен Америка колониялары арасында жарыс тудыруы мүмкін кез келген нәрсені жасауға қатысты күмәні болды. Осыдан кейін Франклин Франциямен келіссөздер жүргізу үшін келді. Банкрофт Франклинмен бірлесіп жұмыс істеуге бұйрық берілді. Сәтімен, Франклин Банкрофты Париждегі Америка комиссиясының хатшысы етіп тағайындады. 1777 жылдың 26 наурызында Банкрофт Лондоннан Парижге аттанды, екі айдан кейін оның әйелі мен балалары оған қосылды. Британдықтар Банкрофтқа тыңшылық еткені үшін 200 фунт зейнетақы төлейтінін уәде етті. (Бұл сома кейін 500 фунт стерлингке, содан кейін 1000 фунт стерлингке дейін арттырылды.) Бойдтың мақалалары жарық көргеннен бері оның тезисі көбінесе «негізсіз болжамдар» деп есептелді; алайда, теория танымал американдық оқулықта кеңінен жарияланды: Джеймс Вест Дэвидсон және Марк Гамильтон Лайтл, Фактіден кейін: Тарихи іздеу өнері (Бостон: Макгроу Хилл, 1982 [алтыншы басылым, 2010]).
Though Bancroft had worked for Franklin and Deane, he was unenthusiastic about American independence, and the possibility of a French war against Britain alarmed him. Despite his promise to Deane, he had reservations about doing anything that might promote a rift between Britain and the American colonies. Soon after this, Franklin arrived to take over the negotiations with France. Bancroft was ordered to associate himself with Franklin. Fortuitously, Franklin appointed Bancroft as secretary to the American Commission in Paris. On March 26, 1777, Bancroft departed London for Paris, where his wife and children joined him two months later. For his spying, the British promised Bancroft a pension of £200. (This amount was later increased to £500 and then £1,000.) In the years since Boyd's articles appeared, his thesis has been largely dismissed as "ungrounded conjectures"; nevertheless, the theory has been widely publicized in a popular American textbook: James West Davidson and Mark Hamilton Lytle, After the Fact: The Art of Historical Detection (Boston: McGraw Hill, 1982 [sixth edition, 2010]).
Революциялық соғыстан кейінгі өмір
Революциялық соғыстан кейін Банкрофт Ұлыбритания мен Францияға қара еменді импорттауға патент алды, одан сары бояу – кверцитрон жасалды; сондай-ақ ол Джон Пол Джонсты осы бизнеске үлкен сома инвестициялауға көндірді. 1789 жылы Джонс Банкрофты алаяқтық жасады және оған тиіс ақшаны бермеді деп айыптады. Губернатор Моррис дауды таратуға тырысты, және Банкрофт Джонсқа шағын төлемдер жасады; бірақ Джонс 1792 жылдың шілдесінде қайтыс болғанда, Банкрофт оған әлі де 1800 фунт стерлинг берешегі болды. 1794 жылы Банкрофт "Тұрақты түстер философиясы туралы тәжірибелік зерттеулер" атты кітабын жариялады, ол 1814 жылы жаңартылды. 1797 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды. Банкрофттің әйелі Пенелопа 1784 жылдың 10 мамырында Лондондағы үйінде қайтыс болды, ал Банкрофт сол кезде Филадельфияға сапарда болған. Банкрофт 1821 жылдың 7 қыркүйегінде Маргеттегі Аддингтон-плейс тұрғын үйінде қайтыс болды. Банкрофттің қос агент ретіндегі қызметі 1891 жылға дейін, британдық дипломатиялық құжаттар жарияланғанға дейін белгілі болмады.
Following the Revolutionary War, Bancroft obtained patents to import black oak into Britain and France to be turned into a yellow dye called quercitron; and he convinced John Paul Jones to invest a large sum in the business. In 1789 Jones accused Bancroft of fraud and withholding money owed him. Gouverneur Morris tried to mediate the dispute, and Bancroft did make small payments to Jones; but when Jones died in July 1792, Bancroft apparently still owed him £1,800. In 1794, Bancroft published Experimental Researches Concerning the Philosophy of Permanent Colors, a book he updated in 1814. He was also elected a Foreign Honorary Member of the American Academy of Arts and Sciences in 1797. Bancroft's wife, Penelope, died on May 10, 1784, at home in London while Bancroft was on a trip to Philadelphia. Bancroft himself died on September 7, 1821, at Addington Place in Margate. Bancroft's activity as a double agent was not revealed until 1891, when British diplomatic papers were released to the public.